Panangiwaras iti Tsismis: Kaano nga Agbalin a Krimen?

Ti Article 364, kas inbaliwan ti Republic Act No. 10951 (2017), ket kastoy:

Dayta ti intero nga article. Adda daytoy iti abay ti incriminating an innocent person (Article 363) iti chapter maipapan iti "incriminatory machinations".

Manipud kadagiti sasaona, dua a banag:

• Intrigue. Saan nga ilawlawag ti Code ti kaipapanan dayta a sao. Iti kadawyan a panangusar, ti intrigue ket nalimed a plano wenno panagpanggep, saan a nalawag a sasao a maibaga iti sango ti tao wenno iti publiko.
• Kangrunaan a panggep a mangmantsa iti dayaw wenno reputasion. Masapul a ti kangrunaan a gandat ket ti panangdadael iti nasayaat a nagan ti tao. Ti panggep a kas iti panangballaag iti sabali, wenno panangipasa laeng iti damag, ket mangipakita a saan a sakup ti article dayta.

Awan ti desision ti Supreme Court maipapan iti Article 364 a mailawlawag iti daytoy a panid. No intrigue nga addaan iti kasta a panggep ti maysa a grupo dagiti aramid ket ikeddeng ti prosecutor ken, iti kamaudianan, ti korte.

Ti libel iti sidong ti Article 353 ket publiko ken nadangkes a panangipabasol iti krimen, bisio wenno pagkuranganna, pudno man wenno inimbento, wenno iti aniaman nga aramid, kasasaad wenno pasamak a mangibabain wenno mangpababa iti dayaw ti maysa a tao. Ti oral defamation ket isu met laeng a kita ti panangipabasol a naaramid babaen ti naisao a sasao. Isu a no ti maysa a tao ket nalawag nga ibagana, iti sango dagiti sabali, nga agtatakaw ti maysa a tao, mabalin nga umuna a kitaen ti prosecutor ti Article 358. Sakupen ti Article 364 ti nalimlimed a plano a gandatna ti mangdadael iti nagan.

Awan ti aniaman a pamay-an a nadakamat iti Article 364; "any intrigue" laeng ti ibagbagana, kayatna a sawen, aniaman nga intrigue. Ti nakasurat a post a publiko a mangipabasol iti maysa a tao ket mabalin a libel ketdi, ken mailawlawag dagiti post iti social media iti panid maipapan iti cyber libel para iti Facebook post.

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Kayat ni Weng a saan a ma-promote ti kaduana iti opisina. Iti sumagmamano a lawas, nalimed nga iparipariknana kadagiti nagduduma a katrabahona a "mabalin" nga agtaktakaw ti kaduana kadagiti supply, a pulos a saanna nga ibaga a nalawag, ken kiddawenna iti tunggal maysa nga ilimedda daytoy. No masarakan ti korte a ti kangrunaan a panggepna ket mangmantsa iti reputasion ti kaduana iti opisina, mabalin a daytoy ket intriguing against honor.

Timmakder ni Dante iti barangay assembly ket imbagana nga agtatakaw ti kaarrubana. Dayta ket nalawag a panangipabasol babaen ti naisao a sasao, isu a ti oral defamation iti sidong ti Article 358 ti ad-adda a maitunos, kas ikeddeng ti prosecutor ken ti korte.

Imbaga ni Celia iti gayyemna a nangngegna a saan a palpasen ti maysa a contractor dagiti proyektona, gapu ta dandanin a tangdanan ti gayyemna dayta a contractor. No ti kangrunaan a panggepna ket ti panangballaag iti gayyemna, saan a ti panangmantsa iti dayaw ti contractor, mabalin nga awan ti panggep a kasapulan ti article.

Adu a riri iti nagbaetan dagiti tao nga agnanaed iti isu met laeng a siudad wenno ili ti masapul nga umuna a lumasat iti barangay conciliation sakbay a maidatag ti reklamo. No aplikar daytoy nga addang ket agpannuray kadagiti partido ken iti krimen. Kitaem ti masapul kadi nga umuna a mapanak iti barangay? ken dagiti giya maipapan iti barangay. Dagiti aramid a makaparurod wenno makasair laeng, nga awan ti panggep maibusor iti dayaw ti maysa a tao, ket mabalin nga unjust vexation.

Makisaritaka iti abogado no dadaelen dagiti damag ti naganmo wenno ti trabahom, no napabasolanka a nangiwaras kadagitoy, wenno no saanka a sigurado no dagiti pasamak ket intriguing against honor, oral defamation wenno libel. Mabalin nga ababa ti panawen nga agidatag para kadagitoy a krimen: kitaem ti prescription of crimes. No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.