Balido ba ang Foreign Divorce sa Pilipinas?

Ang ikaduhang paragraph sa Article 26 gidugang sa Executive Order No. 227 niadtong 1987:

Busa tulo ka bahin ang lagda: balido nga kasal tali sa Pilipino ug langyaw, balido nga divorce nga nakuha sa abroad, ug divorce nga motugot sa langyaw nga kapikas nga magminyo pag-usab. Kung mapamatud-an ang tulo, makaangkon usab ang Pilipino nga kapikas og capacity (katakos) nga magminyo pag-usab.

Dili. Sa Republic v. Manalo (2018), si Marelyn Manalo, usa ka Pilipina, nag-file og divorce batok sa iyang Japanese nga bana sa Japan. Midumili ang trial court sa pag-recognize sa divorce, kay matod niini ang balaod sa Pilipinas dili motugot sa mga Pilipino nga mo-file og divorce. Gibali kini sa Court of Appeals, ug miuyon ang tibuok Supreme Court nga magamit ang Article 26. Giingon niini nga ang balaod "does not distinguish whether the Filipino spouse is the petitioner or the respondent in the foreign divorce proceeding."

Magamit gihapon ang Article 26. Sa Republic v. Orbecido III (2005), Pilipino ang duha ka kapikas sa kasal. Sa ulahi nahimong American citizen ang asawa, nakakuha og divorce ug naminyo pag-usab. Giingon sa Supreme Court nga ang importante mao ang citizenship sa mag-asawa "at the time a valid divorce is obtained abroad", dili sa panahon sa kasal.

Dili. Kung Filipino citizen pa ang duha ka kapikas sa dihang gihatag ang divorce, dili magamit ang Article 26. Ang balaod sa Pilipinas bahin sa family status mosunod sa mga Pilipino bisan asa sila magpuyo:

Sa kasal tali sa duha ka Pilipino, ang mga remedyo mao kadtong naa sa Family Code, sama sa declaration of nullity o annulment. Tan-awa ang Makaminyo ba ko pag-usab human sa annulment?

Oo. Walay epekto ang foreign divorce sa imong civil status dinhi hangtod nga i-recognize kini sa korte sa Pilipinas. Sa Corpuz v. Sto. Tomas (2010), gi-annotate sa city civil registry ang usa ka Canadian divorce sa marriage certificate base lang sa decree. Giingon sa Supreme Court nga ang pag-register sa foreign divorce decree nga walay gikinahanglan nga judicial recognition "is patently void and cannot produce any legal effect."

Kung magminyo ka pag-usab sa Pilipinas sa dili pa ma-recognize ang divorce, makita gihapon sa civil registry nga kasado ka, ug ang bag-ong kasal mahimong void ug mahimo kang makasuhan og bigamy (Article 35(4); tan-awa ang Bigamy sa Pilipinas).

Ang tawo nga mangayo og recognition kinahanglan mopamatuod og duha ka butang:

• Ang divorce mismo. Kinahanglan ipresentar ang divorce decree isip ebidensya. Sa Orbecido, gibasura ang desisyon sa trial court kay walay competent nga ebidensya sa rekord bahin sa naturalization sa asawa ug sa divorce.
• Ang foreign law nga motugot niini. Ang mga korte sa Pilipinas dili mag-assume kung unsa ang giingon sa foreign law. Sa Manalo, giingon sa Korte nga "our courts cannot take judicial notice of foreign laws" ug gibalik ang kaso sa trial court aron dawaton ang ebidensya sa Japanese law bahin sa divorce.

Kinahanglan usab ipakita sa foreign law nga ang divorce motugot sa langyaw nga kapikas nga magminyo pag-usab, kay ang Article 26 naghisgot og divorce nga "capacitating him or her to remarry".

Kini nga panid wala maghulagway kung unsaon pag-authenticate karon sa foreign documents, kay wala gisusi ang kasamtangang lagda niini. Pangutan-a ang abogado.

Bisan kinsa sa kanhing mag-asawa makapangayo og recognition. Sa Corpuz, usa ka Canadian nga bana gusto magminyo pag-usab ug nangayo sa korte sa Pilipinas nga i-recognize ang iyang Canadian divorce. Giingon sa Korte nga ang Pilipino lang nga kapikas ang makagamit sa Article 26, pero ang foreign decree presumptive evidence sa usa ka katungod, nga naghatag sa langyaw nga kapikas og legal interest nga mag-petition para sa recognition niini.

Sa Fujiki v. Marinay (2013), giingon sa Korte nga tungod kay ang recognition sa foreign judgment nagkinahanglan lang og pamatuod sa kamatuoran sa judgment, mahimo kini sa special proceeding para sa cancellation o correction of entries sa civil registry ubos sa Rule 108 sa Rules of Court. Gidugang sa Corpuz nga kini nga petisyon i-file sa Regional Trial Court sa probinsya diin nahimutang ang civil registry, ug kinahanglan iapil isip partido ang civil registrar ug ang tanan nga naay interes.

Ang Civil Code nag-ingon nga walay entry sa civil register nga mausab o matul-id kung walay court order (Article 412). Gitudlo sa Corpuz nga ang recognition sa korte sa divorce dili mismo motugot sa pag-cancel sa entry sa civil registry: himoon kana sa Rule 108 proceeding. Giingon usab sa Corpuz nga dili kini kinahanglan og duha ka bulag nga kaso, kay ang recognition mahimo sa Rule 108 proceeding mismo, ug mao usab ang giingon sa Fujiki. Ang mga lakang ug bayad sa civil registry ug sa PSA wala gisusi para niini nga panid. Para sa kopya sa imong rekord, tan-awa ang PSA marriage certificate ug Unsaon pagkuha og CENOMAR. Kung gusto nimo mobalik sa imong apelyido sa pagkadalaga sa imong passport, tan-awa ang mga dokumento nga gilista sa Passport renewal sa abroad.

Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung unsaon paglihok sa mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Si Maria (Pilipina) ug Kenji (Japanese) naminyo niadtong 2015. Niadtong 2023 nakakuha si Kenji og divorce sa Japan. Makaminyo pag-usab si Maria ubos sa Article 26, pero una kinahanglan i-recognize sa korte sa Pilipinas ang divorce. Kinahanglan niya pamatud-an ang decree ug ang Japanese law bahin sa divorce.

Pareho nga kahimtang, pero si Maria mismo ang nag-file sa divorce sa Japan. Human sa Manalo, dili kini makababag sa recognition.

Si Rosa ug Ben, parehong Pilipino, naminyo sa Manila niadtong 2005. Nahimong U.S. citizen si Ben niadtong 2012 ug dayon gi-divorce si Rosa sa U.S. Tungod kay langyaw na si Ben sa dihang nakuha niya ang divorce, makapangayo si Rosa og recognition (Orbecido). Kung Pilipino pa si Ben sa dihang gihatag ang divorce, dili magamit ang Article 26.

Ang recognition case usa ka kaso sa korte. Makatabang ang abogado sa pagkuha sa foreign decree ug pamatuod sa foreign law sa porma nga dawaton sa korte sa Pilipinas, mopili sa sakto nga petisyon, ug mosiguro nga apil ang civil registrar ug ubang partido nga naay interes. Pakigsulti sa abogado sa dili pa ka magminyo pag-usab, mopirma og bag-ong marriage license application, o mousab sa imong rekord.

Kung dili nimo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal help sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) ug uban pang kapilian.