Valid Kadi iti Pilipinas ti Foreign Divorce iti Ballasiw-taaw?

Ti maikadua a parapo ti Article 26 ket inayon ti Executive Order No. 227 idi 1987:

Isu a tallo ti paset ti alagaden: valid a panagasawa ti Filipino ken ganggannaet, valid a divorce a naala iti ballasiw-taaw, ken divorce a mangpalubos iti ganggannaet nga asawa nga agasawa manen. No mapaneknekan dagitoy amin a tallo, maaddaan met ti Filipino nga asawa iti kabaelan nga agasawa manen.

Saan. Iti Republic v. Manalo (2018), ni Marelyn Manalo, maysa a Filipina, ti nangidarum iti divorce maibusor iti Japanese nga asawana idiay Japan. Saan a binigbig ti trial court ti divorce, gapu ta kunana a saan nga ipalubos ti linteg ti Pilipinas a mangidarum dagiti Filipino iti divorce. Binaliktad dayta ti Court of Appeals, ket inanamongan ti intero a Supreme Court a mabalin a maiyaplikar ti Article 26. Kinunana a ti linteg ket "does not distinguish whether the Filipino spouse is the petitioner or the respondent in the foreign divorce proceeding", kayatna a sawen, saanna nga ilasin no ti Filipino nga asawa ti nangidarum wenno ti naidarum.

Mabalin latta a maiyaplikar ti Article 26. Iti Republic v. Orbecido III (2005), agpada a Filipino ti agassawa idi kasar. Kalpasanna, nagbalin nga American citizen ti asawa a babai, nangala iti divorce ken nag-asawa manen. Kinuna ti Supreme Court a ti napateg ket ti citizenship dagiti agassawa "at the time a valid divorce is obtained abroad", kayatna a sawen, idi naala ti valid a divorce iti ballasiw-taaw, saan nga idi tiempo ti kasar.

Saan. No agpada pay laeng a Filipino citizen ti agassawa idi naited ti divorce, saan a maiyaplikar ti Article 26. Suroten ti linteg ti Pilipinas maipapan iti status ti pamilia dagiti Filipino iti sadinoman a pagnanaedanda:

Para iti panagasawa ti dua a Filipino, dagiti remedio ket dagiti adda iti Family Code, kas iti declaration of nullity wenno annulment. Kitaem ti Mabalin kadi ti agasawa manen kalpasan ti annulment?

Wen. Awan ti epekto ti foreign divorce iti civil status-mo ditoy agingga a bigbigen dayta ti korte iti Pilipinas. Iti Corpuz v. Sto. Tomas (2010), inannotar ti civil registry ti maysa a siudad ti Canadian divorce iti marriage certificate, a maibatay laeng iti decree. Kinuna ti Supreme Court a ti panangirehistro iti foreign divorce decree nga awan ti kasapulan a judicial recognition ket "is patently void and cannot produce any legal effect", kayatna a sawen, nalawag a void ken awan ti aniaman a legal nga epektona.

No agasawaka manen iti Pilipinas sakbay a mabigbig ti divorce, ipakita latta ti civil registry a nakaasawaka pay laeng, ket mabalin a void ti baro a panagasawa ken mabalin a maidarumka iti bigamy (Article 35(4); kitaem ti Bigamy iti Pilipinas).

Ti tao a dumawat iti recognition ket masapul a mangpaneknek iti dua a banag:

• Ti divorce mismo. Masapul nga ipresenta ti divorce decree kas ebidensia. Iti Orbecido, naikkat ti desision ti trial court gapu ta awan ti umiso nga ebidensia ti naturalization ti asawa a babai ken ti divorce iti rekord.
• Ti linteg ti sabali a pagilian a mangpalubos iti dayta. Saan nga ipagarup dagiti korte iti Pilipinas no ania ti kunaen ti linteg ti sabali a pagilian. Iti Manalo, kinuna ti Korte nga "our courts cannot take judicial notice of foreign laws", kayatna a sawen, saan a mabalin a basta ammuen dagiti korte dagiti linteg ti sabali a pagilian, ket insublina ti kaso iti trial court tapno awatenna ti ebidensia maipapan iti linteg ti Japan iti divorce.

Masapul met nga ipakita ti linteg ti sabali a pagilian a palubosan ti divorce ti ganggannaet nga asawa nga agasawa manen, gapu ta ti sarsaritaen ti Article 26 ket divorce a "capacitating him or her to remarry".

Saan nga iladawan daytoy a panid no kasano a ma-authenticate ita dagiti dokumento manipud iti sabali a pagilian, gapu ta saan a na-check para iti daytoy dagiti agdama nga alagaden iti dayta a banag. Agsaludsodka iti abogado.

Mabalin a dumawat iti recognition ti siasinoman kadagiti dati nga agassawa. Iti Corpuz, kayat ti maysa a Canadian nga asawa a lalaki ti agasawa manen, isu a dimmawat iti korte iti Pilipinas a bigbigenna ti Canadian divorce-na. Kinuna ti Korte a ti Filipino laeng nga asawa ti mabalin nga agusar iti Article 26, ngem ti foreign decree ket presumptive evidence ti kalintegan, a mangted iti ganggannaet nga asawa iti legal interest nga agpetision para iti recognition-na.

Iti Fujiki v. Marinay (2013), kinuna ti Korte a gapu ta ti recognition ti foreign judgment ket kasapulanna laeng ti pammaneknek iti kinapudno ti judgment, mabalin nga aramiden dayta iti special proceeding para iti cancellation wenno correction of entries iti civil registry iti sidong ti Rule 108 ti Rules of Court. Inayon ti Corpuz a ti kasta a petision ket maidarum iti Regional Trial Court ti probinsia a yan ti civil registry, ken masapul a mairaman kas partido ti civil registrar ken amin nga addaan iti interes.

Kuna ti Civil Code nga awan ti entry iti civil register a mabalin a baliwan wenno korehiren nga awan ti order ti korte (Article 412). Itudo ti Corpuz a ti recognition ti korte iti divorce ket saan nga isu laeng ti mangpalubos a maikansel ti entry iti civil registry: maaramid dayta iti Rule 108 a proceeding. Kinuna met ti Corpuz a saan a kasapulan ti dua a nagsina a kaso, gapu ta mabalin nga aramiden ti recognition iti mismo a Rule 108 a proceeding, ket kasta met ti kinuna ti Fujiki. Saan a na-check para iti daytoy a panid dagiti addang ken bayad iti civil registry ken PSA. Para kadagiti kopia dagiti rekordmo, kitaem ti PSA marriage certificate ken Kasano ti mangala iti CENOMAR. No kayatmo ti agsubli iti maiden name-mo iti passport-mo, kitaem dagiti dokumento a nailista iti Passport renewal iti ballasiw-taaw.

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Da Maria (Filipina) ken Kenji (Japanese) ket nagkasar idi 2015. Idi 2023, nangala ni Kenji iti divorce idiay Japan. Mabalin nga agasawa manen ni Maria iti sidong ti Article 26, ngem umuna a masapul a bigbigen ti korte iti Pilipinas ti divorce. Masapul a paneknekanna ti decree ken ti linteg ti Japan maipapan iti divorce.

Isu met laeng dagiti pasamak, ngem ni Maria mismo ti nangidarum iti divorce idiay Japan. Kalpasan ti Manalo, saan a lapdan daytoy ti recognition.

Da Rosa ken Ben, agpada a Filipino, ket nagkasar idiay Manila idi 2005. Nagbalin ni Ben a U.S. citizen idi 2012 sa dinivorce-na ni Rosa idiay U.S. Gapu ta ganggannaet ni Ben idi nangala iti divorce, mabalin a dumawat ni Rosa iti recognition (Orbecido). No Filipino pay laeng koma ni Ben idi naited ti divorce, saan koma a maiyaplikar ti Article 26.

Kaso iti korte ti recognition. Tulongannaka ti abogado a mangala iti foreign decree ken pammaneknek iti linteg ti sabali a pagilian iti porma nga awaten ti korte iti Pilipinas, agpili iti umiso a petision, ken mangsigurado a mairaman ti civil registrar ken dagiti dadduma nga addaan iti interes. Makisaritaka iti abogado sakbay nga agasawaka manen, agpirma iti baro nga aplikasion para iti marriage license, wenno baliwam dagiti rekordmo.

No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.