Ginbutangbutangan sang Krimen: Ano ang Ginasiling sang Layi

Ang Article 363 nagasiling:

Sa Campanano v. Datuin (2007), ginlista sang Supreme Court ang tatlo ka element: may buhat nga ginhimo ang nakasala; paagi sa sina nga buhat direkta niya nga ginbutangan ukon ginpasanginlan ang inosente nga tawo sang krimen; kag indi perjury ang buhat. Ginpaathag sang Korte nga ang article para "to the acts of PLANTING evidence and the like, which do not in themselves constitute false prosecution but tend directly to cause false prosecutions", buot silingon, para sa pagtanom sang ebidensya kag pareho nga mga buhat nga, bisan indi mismo butig nga pagkaso, direkta nga nagatuga sang butig nga kaso.

Indi, sa iya lang. Sa Campanano, ginkasuhan ang isa ka tawo suno sa Article 363 tungod sa pagpasa sang criminal complaint nga, siling sang pihak, wala sang basehan. Siling sang Supreme Court nga ang article "does not, however, contemplate the idea of malicious prosecution", buot silingon, wala ini ginasakop ang tawo nga nagakaso ukon nagasugod sang criminal charge sa korte. Gindismiss ang reklamo para sa incriminating an innocent person.

Kon ginhimo ini nga sinumpaan. Ginasilutan sang Article 183 ang tawo nga hungod nga nagahatag sang indi matuod nga pahayag nga sinumpaan, ukon sa affidavit, parte sa importante nga butang, atubangan sang tawo nga may awtoridad sa pagpanumpa, sa mga kaso nga ginakinahanglan ini sang layi. Halin sang Republic Act No. 11594 (2021), ang silot amo ang prision mayor sa iya minimum period, upod ang multa nga tubtob ₱1,000,000 kag perpetual absolute disqualification sa mga posisyon sa gobyerno. Ang Article 363 mismo wala nagasakop sang mga buhat nga perjury. Ang mga element kag silot ginapaathag sa pahina parte sa perjury sa Pilipinas.

Isa ini ka civil claim para sa danyos, indi krimen suno sa Revised Penal Code. Sa Marsman & Company v. Ligo (2015), siling sang Supreme Court nga ang empleyado nga sala nga ginpasanginlan sang mga criminal nga buhat, ilegal nga gin-aresto kag gin-detain, ginpakita sa media batok sa iya gusto, kag ginkasuhan sang criminal suit nga wala sang basehan, may kinamatarong sa danyos tungod sa malicious prosecution.

Paagi sa pagkutlo sang anay nga desisyon, ang Magbanua v. Junsay, ginlista sang desisyon ang apat ka element nga dapat pamatud-an sang tawo nga nagapangayo sang danyos:

1. Natabo ang prosecution, kag ang defendant amo ang prosecutor ukon nagsugod sini.
2. Natapos ang criminal case sa acquittal.
3. Naghulag ang prosecutor nga wala sang probable cause.
4. Gintulod ang prosecution sang legal malice, buot silingon, malain ukon indi husto nga motibo.

Siling man sang ginkutlo nga bahin nga "the mere act of submitting a case to the authorities for prosecution does not make one liable for malicious prosecution", buot silingon, ang pagpasa lang sang kaso sa awtoridad indi nagahimo sa imo nga may liability sa malicious prosecution. Ginsambit sini ang mga article sang Civil Code parte sa human relations kag sa danyos bilang legal nga basehan sang reklamo.

Indi awtomatiko. Sa Marsman, nagsugot ang Korte nga "acquittal does not disprove the existence of probable cause", buot silingon, ang acquittal indi nagapamatuod nga wala sang probable cause. Dayon gintan-aw sini kon ngaa na-acquit ang empleyado: ang acquittal "was due to lack of evidence, which presupposes lack of probable cause", buot silingon, tungod sa kakulang sang ebidensya, nga nagapakita nga wala sang probable cause. Gani ang resulta sang criminal case isa lang ka natabo sa apat ka element, kag ginatimbang sang korte ang tanan sini.

Ini mga hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano nagadalagan ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Si Rodel hilikutan nga nagsulod sang nadula nga phone sang opisina sa bag sang iya katrabaho, dayon nagsiling sa manager nga usisaon ang bag sang babaye. Ang iya buhat direkta nga nagatudlo sa inosente nga tawo, kag indi ini perjury. Amo ini ang klase sang buhat nga sakop sang Article 363.

Si Joy nagpasa sang reklamo nga theft batok sa iya kaingod, kay matuod nga nagapati sia nga ginkuha sini ang iya bisikleta. Gindismiss ini sang prosecutor tungod sa kakulang sang ebidensya. Pareho sa Campanano, ang pagpasa sang reklamo, sa iya lang, indi incriminating an innocent person.

Si Arnel nagpirma sang sinumpaan nga affidavit nga butig nga nagasiling nga nakita niya ang iya karibal nga nagkawat sang karabaw. Ang butig nga pahayag nga sinumpaan puede mangin perjury suno sa Article 183.

Si Nestor ginkasuhan sang estafa sang iya anay employer, gin-aresto kag sa ulihi na-acquit tungod sa kakulang sang ebidensya. Kon may reklamo sia para sa malicious prosecution nagadepende sa tanan nga apat ka element, upod ang malisya kag ang kawalay probable cause, suno sa makita sang korte.

Makighambal sa abogado kon ginpasanginlan ka sang krimen nga wala mo ginhimo, kon nagapati ka nga gintanom ang ebidensya, kon butig ang sinumpaan nga pahayag batok sa imo, ukon kon na-acquit ka kag nagahunahuna ka nga mangayo sang danyos. Ang kada paagi may kaugalingon nga mga element, kag kon diin ang angay nagadepende sa ebidensya. Kon indi mo makaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga pilian.