Napabasolan iti Krimen a Saanmo nga Inaramid: Ania ti Kuna ti Linteg

Kastoy ti Article 363:

Iti Campanano v. Datuin (2007), inlista ti Supreme Court ti tallo nga elemento: adda aramid nga inaramid ti nakabasol; babaen ti dayta nga aramid, direkta nga ipabasolna iti awan basolna a tao ti pannakaaramid ti krimen; ken ti aramid ket saan a perjury. Inlawlawag ti Korte a ti article ket maipapan "to the acts of PLANTING evidence and the like, which do not in themselves constitute false prosecution but tend directly to cause false prosecutions." Kayatna a sawen, maipapan daytoy iti panangikabil iti palso a pammaneknek ken kapadana nga aramid, a saan a mismo nga ulbod a pannakaidarum ngem direkta a mangiturong iti ulbod a pannakaidarum.

Saan, iti bukodna. Iti Campanano, naipabasol iti maysa a tao ti Article 363 gapu ta nangidatag iti criminal complaint nga imbaga ti sabali a partido nga awan basarna. Inkeddeng ti Supreme Court a ti article ket "does not, however, contemplate the idea of malicious prosecution", kayatna a sawen, saanna a sakupen ti malicious prosecution, wenno ti panangidarum wenno panangiduron iti criminal charge iti korte. Na-dismiss ti reklamo para iti incriminating an innocent person.

No naaramid dayta iti sidong ti sapata. Dusaen ti Article 183 ti tao a sipapanunot a mangibaga iti saan a pudno iti sidong ti sapata, wenno iti affidavit, maipapan iti napateg a banag, iti sango ti tao a maipalubosan a mangted iti sapata, kadagiti kaso a kasapulan dayta ti linteg. Manipud iti Republic Act No. 11594 (2021), ti dusa ket prision mayor in its minimum period, agraman ti multa agingga iti ₱1,000,000 ken perpetual absolute disqualification manipud kadagiti puesto iti gobierno. Ti Article 363 a mismo ket saanna a sakupen dagiti aramid a perjury. Mailawlawag dagiti elemento ken dusa iti panid maipapan iti perjury iti Pilipinas.

Daytoy ket civil claim para iti damages, saan a krimen iti sidong ti Revised Penal Code. Iti Marsman & Company v. Ligo (2015), inkeddeng ti Supreme Court a ti empleado a biddut a napabasolan kadagiti criminal nga aramid, saan a legal a natiliw ken naibalud, naipakita iti media a maibusor iti pagayatanna, ken naidarum iti awan basarna a criminal suit ket maikari iti damages gapu iti malicious prosecution.

Babaen ti panangadaw iti nasaksakbay a desision, Magbanua v. Junsay, inlista ti desision ti uppat nga elemento a masapul a paneknekan ti tao nga agkiddaw iti damages:

1. Napasamak ti prosecution, ken ti defendant ti nangidarum wenno nangiduron iti pannakarugina.
2. Nagngudo ti criminal case iti acquittal.
3. Nagtignay ti nangidarum nga awan ti probable cause.
4. Naiduron ti prosecution ti legal malice, kayatna a sawen, saan nga umno wenno dakes a motibo.

Kuna met ti inadaw a paset a "the mere act of submitting a case to the authorities for prosecution does not make one liable for malicious prosecution", kayatna a sawen, ti panangidatag laeng iti kaso kadagiti autoridad tapno maidarum ket saan a mangpabasol iti tao iti malicious prosecution. Inaganna dagiti article ti Civil Code maipapan iti human relations ken damages kas legal a pagbatayan ti kiddaw.

Saan nga automatiko. Iti Marsman, immanamong ti Korte a "acquittal does not disprove the existence of probable cause", wenno ti acquittal ket saan a mangpaneknek nga awan ti probable cause. Kalpasanna, kinitana no apay a na-acquit ti empleado: ti acquittal "was due to lack of evidence, which presupposes lack of probable cause", kayatna a sawen, gapu iti kinaawan ti pammaneknek, a mangipagarup nga awan ti probable cause. Isu a ti resulta ti criminal case ket maysa laeng a pasamak kadagiti uppat nga elemento, ket timbangen ti korte amin dagitoy.

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Inserrek ni Rodel ti napukaw a telepono ti opisina iti bag ti kaduana nga agtrabaho, kalpasanna imbagana iti manager a kitaenna ti bag ti babai. Ti aramidna ket direkta a mangitudo iti awan basolna a tao, ken saan a perjury. Daytoy ti kita ti aramid a sakup ti Article 363.

Nangidatag ni Joy iti reklamo a theft maibusor iti kaarrubana, a pudno a patienna nga innala ti lalaki ti bisikletana. Dinismiss ti prosecutor gapu iti kinaawan ti pammaneknek. Kas iti Campanano, ti panagidatag iti reklamo ket saan, iti bukodna, nga incriminating an innocent person.

Nagpirma ni Arnel iti nasapataan nga affidavit a nangibaga iti ulbod a nakitana a tinakaw ti kasupangetna ti maysa a nuang. Ti ulbod a pannakaibaga iti sidong ti sapata ket mabalin a perjury iti sidong ti Article 183.

Naidarum ni Nestor iti estafa babaen ti dati nga employer-na, natiliw ket kalpasanna na-acquit gapu iti kinaawan ti pammaneknek. No addaan isuna iti kiddaw para iti malicious prosecution ket agpannuray kadagiti uppat nga elemento, agraman ti dakes a panggep ken ti kinaawan ti probable cause, kas masarakan ti korte.

Makisaritaka iti abogado no napabasolanka iti krimen a saanmo nga inaramid, no patiem a naikabil ti palso a pammaneknek, no ulbod ti nasapataan a pannakaibaga maibusor kenka, wenno no na-acquitka ket panpanunotem ti damages. Tunggal dalan ket addaan iti bukodna nga elemento, ket no ania ti maitunos ket agpannuray iti pammaneknek. No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.