Ano ang Perjury? Kahulugan sa Layi sang Pilipinas
Dasig nga sabat
Ang perjury amo ang krimen sang tuyo nga paghimo sang butig nga pahayag under oath, ukon sa affidavit, parte sa material matter, sa atubangan sang opisyal nga may awtoridad magpanumpa, sa kaso nga ginakinahanglan sang layi ang panumpa. Ginasilutan ini sang Article 183 sang Revised Penal Code. Halin sang Republic Act No. 11594 (2021), upod sa silot ang multa tubtob ₱1,000,000 kag ang pagdumili sa bug-os nga kabuhi sa mga posisyon sa gobyerno.
Ginatawag man nga: Lying under oath
Ano ang ginasiling sang Article 183?
Ang una nga paragraph, nga ginbag-o sang Republic Act No. 11594, nagatalana sang krimen:
The penalty of prision mayor in its minimum period shall be imposed upon any person who, knowingly making untruthful statements and not being included in the provisions of the next preceding articles, shall testify under oath, or make an affidavit, upon any material matter before a competent person authorized to administer an oath in cases in which the law so requires.
Sa simple nga pagkasiling: ginasilutan sang prision mayor sa minimum period sini ang tawo nga, nga nahibaluan nga butig ang iya ginasiling, nagtestigo under oath ukon naghimo sang affidavit parte sa material matter sa atubangan sang opisyal nga may awtoridad magpanumpa, kon ginakinahanglan ini sang layi.
Ang prision mayor sa minimum period sini nagalawig halin 6 ka tuig kag 1 ka adlaw tubtob 8 ka tuig (Articles 27 kag 76). Ang mga tinaga nga "not being included in the provisions of the next preceding articles" buot silingon nga ginasakop sang Article 183 ang mga butig under oath nga indi sakop sang mga nauna nga article parte sa false testimony sa mga kaso sa korte. Basaha ang Article 183 para sa bug-os nga paathag.
Ano ang mga elemento?
Sa Saulo v. People (2020), gin-uyunan sang Supreme Court ang paglista sang Court of Appeals sang mga elemento. Suno sa gin-quote nga may pag-uyon sa Saulo:
- ang akusado naghimo sang pahayag under oath ukon nag-execute sang affidavit parte sa material matter;
- ang pahayag ukon affidavit ginhimo sa atubangan sang competent nga opisyal, nga may awtoridad magbaton kag magpanumpa;
- sa pahayag ukon affidavit, ang akusado willful kag deliberate nga nagsiling sang butig; kag
- ang sworn statement ukon affidavit nga may butig ginakinahanglan sang layi ukon ginhimo para sa legal nga katuyuan.
Ano ang gindugang sang RA 11594?
Ang ikaduha nga paragraph sang Article 183, nga ginsulat liwat sang RA 11594, nagadugang sang tatlo ka butang. Ang tawo nga naghimo sining mga butig sa solemn affirmation imbes sang panumpa ginasilutan sang pareho nga silot. Kon public officer ukon empleyado sang gobyerno ang nakasala, ang silot ginapatuman sa maximum period sini. Kag ang kada nakasala ginasilutan man sang multa nga indi magsobra sa ₱1,000,000 kag sang perpetual absolute disqualification sa paghawid sang bisan ano nga appointive ukon elective nga posisyon sa gobyerno. Ang mga daan nga kaso parte sa mga buhat antes sang RA 11594 naggamit sang daan kag mas magaan nga silot.
Ano ang kinatuhay sang perjury kag falsification?
Ang perjury butig sa sworn statement. Ang falsification amo ang paghimo ukon pagbag-o sang dokumento agod mangin butig ini, halimbawa ang pag-ilog sang pirma ukon pagbag-o sang petsa, suno sa Articles 171 kag 172. Ang butig nga akusasyon sa affidavit indi man automatic nga libel; lain ang mga rule.
Halimbawa
Ginhimo-himo lang nga halimbawa: Ginpirmahan kag ginpanumpaan ni Nilo ang complaint-affidavit sa atubangan sang prosecutor, nga may mga fact nga nahibaluan niya nga butig parte sa kon sin-o ang nagbunal sa iya. Ang affidavit ginhimo para sa legal nga katuyuan kag ang butig nga mga fact amo ang panguna nga punto sang reklamo, gani mahimo ini nga perjury. Kon nasayop lang si Nilo nga matinud-anon sa pagsulat sang address, wala sang tuyo nga butig.
Para sa dugang pa, basaha ang Perjury sa Pilipinas.
Ano nga mga probisyon ang nagagamit sini nga termino?
Masami nga pamangkot
Ano ang perjury sa simple nga pagkasiling?
Amo ini ang tuyo nga pagbutig sa sworn statement ukon affidavit, parte sa butang nga importante sa isyu, sa atubangan sang opisyal nga may awtoridad magpanumpa, sa kaso nga ginakinahanglan sang layi ang panumpa. Ginasilutan ini sang Article 183 sang Revised Penal Code.
Ano ang silot sa perjury?
Prision mayor sa minimum period sini, halin 6 ka tuig kag 1 ka adlaw tubtob 8 ka tuig. Halin sang Republic Act No. 11594 (2021), may multa man tubtob ₱1,000,000 kag perpetual absolute disqualification sa bisan ano nga appointive ukon elective nga posisyon sa gobyerno.
Perjury bala ang matinud-anon nga sayop sa affidavit?
Ang perjury nagakinahanglan sang willful kag deliberate nga pagsiling sang butig. Ang matinud-anon nga sayop indi tuyo nga butig, pero ginatan-aw sang korte ang tanan nga facts antes magdesisyon.
Ano ang material matter?
Suno sa gin-quote nga may pag-uyon sa Saulo v. People (2020), amo ini ang panguna nga fact nga ginausisa, ukon bisan ano nga sirkumstansya nga nagapamatuod sina nga fact, nagapabakod sang testimonya parte sini, ukon nagaapekto sa credibility sang witness.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?