Child Marriage Ban (RA 11596): Silot kag Sin-o ang Makareport

Disiotso. Amo na ini ang edad nga ginbutang sang Family Code halin sang nag-epekto ini:

Void ang kasal nga idalom sa sina nga edad, kag indi ini mabaylo sang pagtugot sang ginikanan:

Gindugang sang RA 11596 ang criminal nga silot sa mga tawo nga nagahimo nga matabo ini nga mga kasal.

Ang bata, suno sa layi, amo ang bisan sin-o nga idalom sa 18, ukon tawo nga 18 pataas nga indi bug-os makaatipan kag makaprotektar sa iya kaugalingon bangod sang physical ukon mental nga disability ukon kondisyon (Section 3(a)).

Ang child marriage amo ang bisan ano nga kasal diin ang isa ukon duha ka partido bata, nga ginhimo sa civil ukon simbahan, ukon sa bisan ano nga kilala nga tradisyonal, kultural ukon kustombre nga paagi. Upod diri ang "an informal union or cohabitation outside of wedlock between an adult and a child, or between children" (indi pormal nga pag-upod ukon pag-istar sa gwa sang kasal sang adulto kag bata, ukon sang duha ka bata) (Section 3(b)).

Gani indi lang pormal nga kasal ang sakop sang layi. Ang live-in sang adulto kag bata isa man ka child marriage suno sa Act.

Tatlo ka krimen ang ginalista sang Section 4. Ang mga period sang prision mayor halin sa Article 76 sang Revised Penal Code.

Talupangda ang pagkasulat para sa ginikanan kag guardian. Siling sang Section 4(a): "the penalty shall be prision mayor in its maximum period, or fine of not less than Fifty thousand pesos (P50,000.00), and perpetual loss of parental authority". Ang iban nga paragraph nagasiling "and" (kag) multa. Ang korte ang magadesisyon kon paano i-apply ini nga parte sa isa ka kaso.

Gindugang man sang layi:

• Peke nga dokumento. Ang bisan sin-o nga nagahimo, nagaimprenta, nagahatag ukon nagapanagtag sang peke ukon ginbaylo nga dokumento, pareho sang birth certificate ukon affidavit of delayed registration of birth, para butigan ang edad sang bata para sa child marriage ukon para makalikaw sa responsibilidad, may salabton suno sa Section 4(a).
• Public officer. Ang public officer nga nagahimo sang bisan ano sini nga mga buhat pagaguwaon sa serbisyo kag puede permanente nga indi na makahawid sang puesto, suno sa desisyon sang korte.
• Iban nga layi. Ang silot para sa cohabitation wala nagadula sang mas mabug-at nga silot suno sa Revised Penal Code kag iban nga special laws (Section 4(c)).

Void ini halin sa umpisa, kag wala sing deadline para kontrahon ini. Siling sang Section 6 nga ang kaso ukon depensa para sa declaration of absolute nullity sang child marriage "shall not prescribe" (indi madula bangod sang tion), suno sa Articles 35 kag 39 sang Family Code. Ang support, property relations kag custody sang kabataan kon matapos na ang child marriage ginasunod sa Articles 50 tubtob 54 sang Family Code (Section 6).

Bisan sin-o. Siling sang Section 5 nga ang mga buhat sa Section 4 "are deemed public crimes and be initiated by any concerned individual" (ginaisip nga public crimes kag puede sugdan sang bisan sin-o nga nabalaka). Ang maestra, kaingod, paryente, empleyado sang barangay ukon ang bata mismo puede magsugod sang reklamo. Indi ini nagadepende sa ginikanan.

May katungdanan man ang mga opisina sang gobyerno suno sa layi. Siling sang implementing rules nga "All duty bearers are mandated to report cases of child marriage" (dapat magreport ang tanan nga duty bearers sang mga kaso sang child marriage) (IRR, Section 9). Upod sa mga duty bearers nga ginhingalanan sang Act:

• ang DSWD, nga nagapanguna sa pagpatuman kag nagahatag sang serbisyo sa mga biktima, pareho sang legal, health, psychosocial kag temporaryo nga shelter;
• ang DOJ, nga nagasiguro nga ginapatuman ang mga penal provisions kag nagahatag sa mga biktima sang legal services paagi sa Public Attorney's Office;
• ang DILG, nga nagapadalagan sang mga kampanya sang paglikaw sa lebel sang barangay, nagapilit sa mga local government nga magbulig sa pagluwas kag pagsuporta sa mga biktima, kag nagahimo sang sistema para sa pagreport sang mga kaso.

Sa paglaragway sang obra sang social workers sang Family Court, ginhingalanan sang implementing rules ang law enforcement agents, ang DSWD ukon Local Social Welfare and Development Office (LSWDO), mga doktor, psychiatrist ukon psychologist, kag mga opisyal sang barangay upod sa mga first responders (IRR, Section 10). Wala sang hotline ukon tikang-tikang nga proseso sang pag-file sa sini nga pahina, kay wala sing nabasa nga amo sina sa opisyal nga source.

Ang Section 11 nagahatag sang transition period nga isa ka tuig halin sa pag-epekto sang layi. Sa sulod sina nga tuig, ginsuspinde ang pag-apply sang Sections 4(a), 4(b) kag 5 sa Muslim Filipinos kag indigenous cultural communities, samtang ang National Commission on Muslim Filipinos kag ang National Commission on Indigenous Peoples nagahimo sang mga lakat para masiguro ang bug-os nga pagtuman. Wala ginahatag sang sini nga pahina ang petsa sang pag-epekto kag wala ginapaathag kon paano nagaangot ang RA 11596 sa Code of Muslim Personal Laws.

Ini mga hinimo-himo lang nga pananglitan para ipakita kon paano nagaobra ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.

Ang ginikanan ni Lorna nag-areglo nga ipakasal siya sa edad nga 16. Void ang kasal, kag puede ini kontrahon bisan san-o (Section 6; Article 35(1)). Ang iya ginikanan maatubang sa silot sang Section 4(a) para sa ginikanan, upod ang permanente nga pagkadula sang parental authority. Ang tawo nga nagkasal sa ila may salabton suno sa Section 4(b).

Si Rey (24) nag-istar upod kay Jen (17) nga wala nagpakasal. Amo ini ang cohabitation sang adulto kag bata sa gwa sang kasal (Sections 3(b) kag 4(c)). Ang maestra ni Jen puede magsugod sang reklamo (Section 5).

Sanday Leo (19) kag Kim (20) indi mga bata suno sa Act. Puede sila magpakasal kon may pagtugot sang ginikanan kag marriage counseling, pareho sang ginapangayo sang Family Code para sa edad 18 tubtob 20 (Articles 14 kag 16). Basaha ang Mga requirements para sa marriage license.

Indi kinahanglan sang abogado para magreport: bisan sin-o nga nabalaka puede magsugod sang reklamo (Section 5), kag ginhingalanan sang implementing rules ang law enforcement agents, social welfare offices kag mga opisyal sang barangay upod sa mga first responders. Makabulig ang abogado sa masunod nga mga tikang: ang criminal complaint, ang petisyon para ideklarar nga void ang kasal, kag ang mga pamangkot parte sa custody kag support sang mga kabataan. Basaha ang Sin-o ang may custody sang illegitimate nga bata? kag Pila ang child support?

Kon indi mo masarangan ang abogado, basaha ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga paagi.