Child Marriage Ban (RA 11596): Parusa at Sino ang Puwedeng Mag-report

Labing-walo. Ito na ang edad na itinakda ng Family Code mula nang magkabisa ito:

Void ang kasal kapag mas bata pa rito, at hindi ito nababago ng pahintulot ng magulang:

Nagdagdag ang RA 11596 ng criminal penalties para sa mga taong nasa likod ng ganitong kasal, ibig sabihin ang mga nag-aayos at nagsasagawa nito.

Sa batas, bata (child) ang sinumang wala pang 18, o taong 18 pataas na hindi kayang alagaan at protektahan nang buo ang sarili dahil sa physical o mental na kapansanan o kondisyon (Section 3(a)).

Child marriage ang anumang kasal kung saan bata ang isa o parehong partido, ginawa man sa civil o church proceedings, o sa anumang kinikilalang tradisyonal, kultural o customary na paraan. Kasama rito ang "an informal union or cohabitation outside of wedlock between an adult and a child, or between children" (Section 3(b)).

Kaya hindi lang pormal na kasalan ang sakop ng batas. Child marriage din sa ilalim ng Act ang live-in ng isang adult at isang bata.

Tatlong krimen ang nakalista sa Section 4. Galing sa Article 76 ng Revised Penal Code ang mga period ng prision mayor.

Pansinin ang pagkakasulat para sa mga magulang at guardian. Sabi ng Section 4(a): "the penalty shall be prision mayor in its maximum period, or fine of not less than Fifty thousand pesos (P50,000.00), and perpetual loss of parental authority". Sa ibang talata, "at" multa ang nakasulat. Korte ang magpapasya kung paano gagamitin ang clause na ito sa isang partikular na kaso.

Dagdag pa ng batas:

• Pekeng dokumento. Mananagot sa ilalim ng Section 4(a) ang sinumang gumawa, nag-print, nag-issue o namigay ng peke o binagong dokumento, gaya ng birth certificate o affidavit of delayed registration of birth, para itago ang tunay na edad ng bata sa isang child marriage o para makaiwas sa pananagutan.
• Public officers. Ang public officer na gumawa ng alinman dito ay tatanggalin sa serbisyo at puwedeng habambuhay na hindi makahawak ng posisyon, ayon sa pasya ng korte.
• Ibang batas. Ang parusa sa cohabitation ay hindi pumipigil sa mas mabigat na parusa sa ilalim ng Revised Penal Code at ibang special laws (Section 4(c)).

Void ito mula umpisa, at walang deadline para kuwestiyunin ito. Sabi ng Section 6, ang action o defense para sa declaration of absolute nullity ng child marriage ay "shall not prescribe", ayon sa Articles 35 at 39 ng Family Code. Ang support, property relations at custody ng mga anak pagkatapos matapos ang child marriage ay sakop ng Articles 50 hanggang 54 ng Family Code (Section 6).

Kahit sino. Sabi ng Section 5, ang mga gawain sa Section 4 "are deemed public crimes and be initiated by any concerned individual." Puwedeng magsimula ng reklamo ang isang teacher, kapitbahay, kamag-anak, barangay worker o ang bata mismo. Hindi ito nakasalalay sa mga magulang.

May tungkulin din ang mga opisina ng gobyerno sa ilalim ng batas. Sabi ng implementing rules, "All duty bearers are mandated to report cases of child marriage" (IRR, Section 9). Kasama sa mga duty bearer na nakapangalan sa Act ang:

• ang DSWD, na nangunguna sa pagpapatupad at nagbibigay ng serbisyo sa mga biktima, gaya ng legal, health, psychosocial at temporary shelter services;
• ang DOJ, na sinisigurong naipapatupad ang mga penal provision at tinutulungan ang mga biktima na magkaroon ng legal services sa Public Attorney's Office;
• ang DILG, na nagpapatakbo ng mga prevention campaign sa barangay, inaatasan ang mga local government na tumulong sa pag-rescue at pagsuporta sa mga biktima, at nagtatayo ng sistema sa pag-report ng mga kaso.

Sa paglalarawan ng trabaho ng mga social worker ng Family Court, pinapangalanan ng implementing rules ang law enforcement agents, ang DSWD o ang Local Social Welfare and Development Office (LSWDO), mga doktor, psychiatrist o psychologist, at mga barangay official bilang ilan sa mga first responder (IRR, Section 10). Walang hotline o step-by-step na proseso ng pag-file sa page na ito, dahil walang nabasang ganito sa opisyal na source.

Nagbibigay ang Section 11 ng transition period na isang taon mula nang magkabisa ang batas. Sa taong iyon, suspendido ang paggamit ng Sections 4(a), 4(b) at 5 sa mga Muslim Filipino at indigenous cultural communities, habang gumagawa ng mga hakbang ang National Commission on Muslim Filipinos at ang National Commission on Indigenous Peoples para masigurong susunod ang lahat. Hindi binabanggit ng page na ito ang petsa ng pagkakabisa at hindi nito tinatalakay kung paano nauugnay ang RA 11596 sa Code of Muslim Personal Laws.

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga rule. Hindi ito payo para sa totoong kaso.

Si Lorna ay ipinagkasundo ng mga magulang niya na ikasal sa edad na 16. Void ang kasal, at puwede itong kuwestiyunin kahit kailan (Section 6; Article 35(1)). Haharapin ng mga magulang niya ang parusa sa Section 4(a) para sa mga magulang, kasama ang perpetual loss of parental authority. Mananagot sa ilalim ng Section 4(b) ang nag-officiate.

Si Rey (24) ay nakipag-live-in kay Jen (17) nang hindi sila kasal. Iyan ay cohabitation ng adult at bata sa labas ng kasal (Sections 3(b) at 4(c)). Puwedeng magsimula ng reklamo ang teacher ni Jen (Section 5).

Sina Leo (19) at Kim (20) ay hindi bata sa ilalim ng Act. Puwede silang magpakasal kung may parental consent at marriage counseling, gaya ng hinihingi ng Family Code para sa edad na 18 hanggang 20 (Articles 14 at 16). Basahin ang Mga requirements sa marriage license.

Hindi kailangan ng abogado para mag-report: kahit sinong concerned na tao ay puwedeng magsimula ng reklamo (Section 5), at pinapangalanan ng implementing rules ang law enforcement agents, social welfare offices at barangay officials bilang ilan sa mga first responder. Makakatulong ang abogado sa mga susunod na hakbang: ang criminal complaint, ang petisyon para ipadeklarang void ang kasal, at ang custody at support ng mga anak. Basahin ang Sino ang may custody ng illegitimate na anak? at Magkano ang child support?

Kung wala kang pambayad sa abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.