Unsa ang Mahitabo Kung Mobalik ang Kapikas nga Gideklarar nga Patay?

Makaminyo pag-usab ang kapikas samtang nawala ang unang kapikas human lang ideklarar sa korte nga presumptively dead ang nawala nga kapikas (Article 41). Ang deklarasyon gihimo "without prejudice to the effect of reappearance of the absent spouse". Ang Article 42 ang nagtakda sa maong epekto:

Ang "Automatically terminated" nagtumong sa pag-record, dili sa pagbalik mismo. Hangtod ma-record ang sworn statement, magpadayon ang ikaduhang kasal.

Sa Santos v. Santos (2014), gibasa sa Supreme Court ang Article 42 nga nagtakda og upat ka kondisyon:

1. walay judgment nga nag-annul sa unang kasal o nagdeklarar niini nga void;
2. na-record ang sworn statement sa panghitabo ug kahimtang sa pagbalik sa civil registry sa puy-anan sa mga partido sa ikaduhang kasal;
3. gihatagan og saktong pahibalo sa pagbalik ang mag-asawa sa ikaduhang kasal; ug
4. ang pagbalik wala gikontra o gidesisyonan na sa korte.

Giingon sa Court nga ang pagbalik motapos sa ikaduhang kasal "only when all the conditions enumerated in the Family Code are present." Busa mahimong magpabilin ang ikaduhang kasal kung na-annul na o gideklarar nang void ang unang kasal, kung walay sworn statement nga na-record, kung wala mapahibalo ang ikaduhang magtiayon, o kung gikontra sa korte ang pagbalik ug wala pa kini madesisyonan.

Gipunting usab sa Court nga mahimo usab matapos ang ikaduhang kasal pinaagi sa kaso sa korte aron pamatud-an ang pagbalik ug makakuha og deklarasyon nga dissolved na ang ikaduhang kasal.

Ang Article 42 nag-ingon nga ang pag-record himoon "at the instance of any interested person". Wala niini limitahi ngadto sa kapikas nga mibalik. Wala magtakda ang Family Code sa mga form o bayad sa pag-record.

Magpabilin silang legitimate. Ang Article 43(1) nag-ingon nga ang mga anak sa ikaduhang kasal nga na-conceive sa wala pa kini matapos giisip nga legitimate, ug gisubli kini sa Santos v. Santos para sa kasal nga natapos tungod sa pagbalik.

Kung matapos ang ikaduhang kasal, ang Article 43 nagtakda niini nga mga epekto:

• i-dissolve ug i-liquidate ang absolute community o conjugal partnership sa ikaduhang kasal; ang kapikas nga naminyo sa bad faith (daotang tumong) mawad-an sa iyang bahin sa net profits, pabor sa ilang mga anak, o kung wala, sa mga anak sa sad-an nga kapikas sa naunang kasal, o kung wala, sa walay sala nga kapikas;
• magpabilin nga balido ang mga donasyon tungod sa kasal, pero kadtong ngadto sa kapikas nga naminyo sa bad faith ma-revoke by operation of law;
• ma-revoke sa walay sala nga kapikas ang pagtudlo sa bad-faith nga kapikas isip beneficiary sa insurance policy, bisan kung gi-stipulate kini nga irrevocable;
• ang kapikas nga naminyo sa bad faith dili makapanunod gikan sa walay sala nga kapikas, naay testamento man o wala.

Kung ang duha ka kapikas sa ikaduhang kasal naglihok sa bad faith, wala gyud nahimong balido ang kasal:

Ang ikaduhang kasal samtang naa pay kasamtangang kasal mahimong bigamy ubos sa Article 349 sa Revised Penal Code. Sa Santos v. Santos, giingon sa Court nga "a judgment declaring presumptive death is a defense against prosecution for bigamy." Gidugang sa Court nga ang ikaduhang kasal ra nga gihimo sa good faith ang protektado: ang kapikas nga nahibalo nga buhi ang unang kapikas walay "well-founded belief" nga gikinahanglan sa Article 41. Tan-awa ang Bigamy sa Pilipinas.

Ang Santos v. Santos bahin sa asawa nga nag-ingon nga wala gyud siya mawala ug nga nakuha sa iyang bana ang deklarasyon sa iyang presumptive death pinaagi sa panlimbong. Giingon sa Court: "An affidavit of reappearance is not the proper remedy when the person declared presumptively dead has never been absent." Ang husto nga remedyo sa deklarasyon nga nakuha pinaagi sa extrinsic fraud mao ang kaso aron i-annul ang judgment. Gipasabot sa Court nga ang pag-record og affidavit motapos ra sa ikaduhang kasal; dili niini mapapas ang deklarasyon sa presumptive death. Gibalik sa Court ang kaso sa Court of Appeals aron desisyonan kung naay panlimbong.

Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok ang mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Nena ug Rico. Mibiya si Nena ug wala na madunggi sulod sa upat ka tuig. Gideklarar siya sa korte nga presumptively dead, ug naminyo pag-usab si Rico sa good faith. Mibalik si Nena. Matapos ang ikaduhang kasal kung ma-record ang sworn statement sa iyang pagbalik sa civil registry sa puy-anan ni Rico, uban ang pahibalo kang Rico ug sa iyang ikaduhang asawa. Ang anak nga na-conceive ni Rico ug sa iyang ikaduhang asawa sa wala pa kana magpabilin nga legitimate.

Dina ug Paul. Nakakuha si Paul og deklarasyon nga presumptively dead si Dina, bisan nahibalo siya kung asa nagpuyo si Dina. Wala gyud mawala si Dina. Ubos sa Santos v. Santos, ang iyang remedyo mao ang kaso sa korte aron i-annul ang judgment, dili affidavit of reappearance.

Pakigsulti sa abogado kung ikaw ang kapikas nga mibalik, ang kapikas nga naminyo pag-usab o ang ikaduhang kapikas, labi na kung gikontra ang pagbalik, kung naay mga anak ug kabtangan, o kung naay nag-ingon nga ang deklarasyon sa presumptive death nakuha pinaagi sa panlimbong. Kini nga mga sitwasyon mahimo usab mopatunghag kriminal nga mga pangutana sama sa bigamy.

Kung dili nimo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga tabang sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) ug uban pang kapilian.