Ania ti Mapasamak no Agsubli ti Asawa a Naideklara a Natay?

Mabalin laeng nga agasawa manen ti asawa bayat a napukaw ti umuna nga asawa kalpasan nga ideklara ti korte a presumptively dead ti nawawan nga asawa (Article 41). Maaramid ti deklarasion "without prejudice to the effect of reappearance of the absent spouse", kayatna a sawen, saan a malapdan ti epekto ti panagparang manen ti nawawan nga asawa. Ikeddeng ti Article 42 dayta nga epekto:

Ti "automatically terminated" ket maipapan iti pannakairekord, saan nga iti mismo a panagsubli. Agingga a mairekord ti sworn statement, agtultuloy ti maikadua a kasar.

Iti Santos v. Santos (2014), binasa ti Supreme Court ti Article 42 a mangikeddeng iti uppat a kondision:

1. awan ti judgment a mangannul iti umuna a kasar wenno mangideklara a void dayta;
2. mairekord ti sworn statement maipapan iti pasamak ken kasasaad ti panagparang manen iti civil registry ti pagnanaedan dagiti partido iti maikadua a kasar;
3. maipakaammo a nasayaat kadagiti agassawa iti maikadua a kasar ti panagparang manen; ken
4. ti panagparang manen ket saan a sinupiat wenno inkeddeng ti korte.

Kinuna ti Korte a ti panagparang manen ket mangpatingga iti maikadua a kasar "only when all the conditions enumerated in the Family Code are present", kayatna a sawen, no laeng adda amin dagiti kondision a nailista iti Family Code. Isu a mabalin nga agtalinaed ti maikadua a kasar no na-annul wenno naideklaran a void ti umuna a kasar, no awan ti sworn statement a nairekord, no saan a naipakaammo iti maikadua nga agassawa, wenno no masupiat iti korte ti panagparang manen ket saan pay a naikeddeng.

Kinuna met ti Korte a mabalin a mapatingga ti maikadua a kasar babaen ti kaso iti korte tapno mapaneknekan ti panagparang manen ken makaala iti deklarasion a na-dissolve ti maikadua a kasar.

Kuna ti Article 42 a maaramid ti pannakairekord "at the instance of any interested person", kayatna a sawen, babaen ti kiddaw ti aniaman a tao nga addaan iti interes. Saanna nga ibeddeng daytoy iti asawa a nagsubli. Saan nga ikeddeng ti Family Code dagiti porma wenno bayad para iti pannakairekord.

Agtalinaedda a legitimate. Kuna ti Article 43(1) a dagiti annak ti maikadua a kasar a naisikog sakbay ti panagpatinggana ket maibilang a legitimate, ket inulit daytoy ti Santos v. Santos para iti kasar a nagpatingga gapu iti panagparang manen.

No agpatingga ti maikadua a kasar, ikeddeng ti Article 43 dagitoy nga epekto:

• ma-dissolve ken ma-liquidate ti absolute community wenno conjugal partnership ti maikadua a kasar; ti asawa a nangasawa iti bad faith ket mapukawan iti pasetna iti net profits, a mapan kadagiti annakda, wenno no awan, kadagiti annak ti nakabasol nga asawa iti immuna a kasar, wenno no awan, iti awan basolna nga asawa;
• agtalinaed a valid dagiti donasion gapu iti kasar, ngem dagiti naited iti asawa a nangasawa iti bad faith ket mabawi babaen ti operation of law;
• mabalin a bawien ti awan basolna nga asawa ti pannakadutok ti asawa nga addaan iti bad faith kas beneficiary iti insurance policy, uray no naikeddeng dayta kas irrevocable;
• saan a makatawid ti asawa a nangasawa iti bad faith iti awan basolna nga asawa, adda man wenno awan ti testamento.

No agpada nga adda iti bad faith dagiti dua nga asawa iti maikadua a kasar, saan pulos a valid ti kasar:

Ti maikadua a kasar bayat nga adda pay ti immuna a kasar ket mabalin a bigamy iti sidong ti Article 349 ti Revised Penal Code. Iti Santos v. Santos, kinuna ti Korte a "a judgment declaring presumptive death is a defense against prosecution for bigamy." Innayon ti Korte a ti laeng maikadua a kasar a naaramid iti good faith ti masalakniban: ti asawa a nakaammo a sibibiag pay ti umuna nga asawa ket awan ti "well-founded belief" a kiddawen ti Article 41. Kitaem ti Bigamy iti Pilipinas.

Ti Santos v. Santos ket maipapan iti asawa a babai a nangibaga a saan pulos a nawawan isuna ken ti asawana a lalaki ket nangala iti deklarasion ti presumptive death-na babaen ti fraud. Kinuna ti Korte: "An affidavit of reappearance is not the proper remedy when the person declared presumptively dead has never been absent." Ti umno a remedio para iti deklarasion a nagun-od babaen ti extrinsic fraud ket kaso a mangannul iti judgment. Inlawlawag ti Korte a ti panangirekord iti affidavit ket mangpatingga laeng iti maikadua a kasar; saanna a punasen ti deklarasion ti presumptive death. Insubli ti Korte ti kaso iti Court of Appeals tapno ikeddengna no adda fraud.

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti pagannurotan. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Nena ken Rico. Pimmanaw ni Nena ket awan ti damag maipapan kenkuana iti uppat a tawen. Indeklara ti korte a presumptively dead isuna, ket nangasawa manen ni Rico iti good faith. Nagsubli ni Nena. Agpatingga ti maikadua a kasar no mairekord ti sworn statement maipapan iti panagparang manen ni Nena iti civil registry ti pagnanaedan ni Rico, a naipakaammo ken ni Rico ken iti maikadua nga asawana. Ti anak a naisikog da Rico ken ti maikadua nga asawana sakbay dayta ket agtalinaed a legitimate.

Dina ken Paul. Nangala ni Paul iti deklarasion a presumptively dead ni Dina, uray no ammona no sadino ti pagnanaedanna. Saan pulos a nawawan ni Dina. Iti sidong ti Santos v. Santos, ti remediona ket kaso iti korte a mangannul iti judgment, saan nga affidavit of reappearance.

Makisaritaka iti abogado no sika ti asawa a nagsubli, ti asawa a nangasawa manen wenno ti maikadua nga asawa, nangnangruna no masupiat ti panagparang manen, no adda annak ken sanikua, wenno no adda mangibaga a nagun-od babaen ti fraud ti deklarasion ti presumptive death. Mabalin met a mangpataud dagitoy a kasasaad kadagiti kriminal a saludsod kas iti bigamy.

No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.