Na-bankrupt ang Imong Employer: Unsa ang Mahitabo sa Sweldo?

Ang Article 110 nagpabilin sa samang numero human sa 2015 nga renumbering. Ang karon nga pagkasulat niini gikan sa Section 1 sa Republic Act No. 6715 (1989). Nagsugod kini:

Sumala sa pagkaimprinta sa Republic Act No. 6715 sa Supreme Court E-Library, ang preference naglakip sa "their unpaid wages and other monetary claims, any provision of law to the contrary notwithstanding," ug kini nga mga claim "shall be paid in full before the claims of the Government and other creditors may be paid."

Dili. Sa Barayoga v. Asset Privatization Trust (2005), gipasabot sa Supreme Court kung giunsa pagsibo sa Article 110 sa mga lagda sa Civil Code bahin sa preferred credits:

• Ang mortgage credit usa ka special preferred credit ubos sa Articles 2241 ug 2242 sa Civil Code. Naa kini preference sa usa ka piho nga property sa nakautang, sama sa building nga gi-mortgage.
• Ang preference sa mga trabahante ubos sa Article 110 usa ka ordinary preferred credit. Gipasaka niini ang ilang mga claim ngadto sa first priority sa han-ay sa preference ubos sa Article 2244 sa Civil Code, pero "the claim has no preference over special preferred credits."

Gisubli usab sa Korte nga ang first preference sa mga trabahante "does not constitute a lien on the property of the insolvent debtor in favor of workers. It is but a preference of credit in their favor, a preference in application."

Sa yano nga pulong: kung naay mortgage ang bangko sa pabrika, ang bangko ang unang bayran gikan sa pabrika. Ang mga trabahante ang una taliwala sa mga claim nga magbahin sa nahibilin sa ubang mga asset sa employer.

Dili, kung mosira lang. Giingon sa Korte sa Barayoga nga ang claims sa mga trabahante para sa wala nabayri nga sweldo ug monetary benefits "cannot be paid outside of a bankruptcy or judicial liquidation proceedings against the employer," ug nga ang Article 110 "is contingent upon the institution of those proceedings, during which all creditors are convened, their claims ascertained and inventoried, and their preferences determined."

Busa kung mosira ang kompanya nga walay ingon nga kaso sa korte, i-claim sa mga trabahante ang ilang wala nabayri nga sweldo sa kasagarang paagi: labor complaint, nga magsugod sa conciliation sa DOLE. Tan-awa ang unsaon pag-file og labor complaint ug ulahi o wala nabayri nga sweldo.

Wala gihisgotan niini nga page ang mga sunod nga balaod bahin sa corporate rehabilitation ug insolvency, o ang mga hukom human sa 2005.

Lahi kana nga lagda. Ang [Article 298 [283]](/law/labor-code/article-298) nagtugot sa employer nga isira ang negosyo ug tapuson ang trabaho, uban ang written notice sa mga trabahante ug sa DOLE dili moubos sa usa ka bulan ayha. Naghatag kini og separation pay para sa closure, gawas kung ang closure tungod sa serious business losses o financial reverses. Tan-awa ang retrenchment ug closure: kanus-a kini legal? ug ang giya bahin sa final pay ug separation pay.

Ang money claims gikan sa employment kinahanglan i-file sulod sa tulo ka tuig gikan sa pag-accrue sa cause of action, ubos sa [Article 306 [291]](/law/labor-code/article-306). Tan-awa ang labor money claims: unsa kadugay ang imong panahon?

Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok sa mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Ang employer ni Mila, usa ka garment factory, gibutang sa judicial liquidation sa korte. Naa siyay tulo ka bulan nga wala nabayri nga sweldo. Ubos sa Article 110, ang iyang claim usa sa mga naay first preference sa liquidation. Ang bangko nga naay mortgage sa building sa pabrika bayran una gikan niana nga building, sumala sa gipasabot sa Barayoga.

Ang employer ni Ramon misira sa iyang shop ug wala na motubag sa mga tawag. Walay bankruptcy o liquidation case nga gi-file. Wala pa magamit ang Article 110. Makapa-file si Ramon og claim para sa iyang wala nabayri nga sweldo pinaagi sa kasagarang proseso sa labor.

Liza ug kap-atan ka kauban sa trabaho naay mga claim sa usa ka liquidation, pero gamay na lang ang asset sa kompanya nga wala gi-mortgage. Ang Article 110 nagbutang sa ilang mga claim nga una taliwala sa ordinary creditors, pero magbahin sila sa nahibilin. Dili makamugna ang preference og kwarta nga wala man.

Ang mga kaso sa bankruptcy ug liquidation naglakip og mga korte, daghang creditor ug higpit nga proseso sa pag-file og claims. Kung ang imong employer naa sa ingon nga kaso, o misira nga naay utang nga sweldo, pakigsulti sa abogado, sa imong union o sa Public Attorney's Office kung asa ug unsaon pag-file. Tipigi ang mga payslip, payroll records ug bisan unsang sinulat nga kuwenta sa utang kanimo. Kung dili nimo kaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libre nga legal help sa Pilipinas.