Article 11 ng Revised Penal Code: Justifying circumstances (self-defense)
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 11?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
The following do not incur any criminal liability:
1. Anyone who acts in defense of his person or rights, provided that the following circumstances concur:
First. Unlawful aggression;
Second. Reasonable necessity of the means employed to prevent or repel it;
Third. Lack of sufficient provocation on the part of the person defending himself.
2. Anyone who acts in defense of the person or rights of his spouse, ascendants, descendants, or legitimate, natural or adopted brothers or sisters, or of his relatives by affinity in the same degrees, and those by consanguinity within the fourth civil degree, provided that the first and second requisites prescribed in the next preceding circumstance are present, and the further requisite, in case the provocation was given by the person attacked, that the one making defense had no part therein.
3. Anyone who acts in defense of the person or rights of a stranger, provided that the first and second requisites mentioned in the first circumstance of this article are present and that the person defending be not induced by revenge, resentment, or other evil motive.
4. Any person who, in order to avoid an evil or injury, does an act which causes damage to another, provided that the following requisites are present:
First. That the evil sought to be avoided actually exists;
Second. That the injury feared be greater than that done to avoid it;
Third. That there be no other practical and less harmful means of preventing it.
5. Any person who acts in the fulfillment of a duty or in the lawful exercise of a right or office.
6. Any person who acts in obedience to an order issued by a superior for some lawful purpose.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Naglilista ang Article 11 ng anim na sitwasyon kung saan ang taong nakapanakit ay walang ginawang krimen. Tinatawag itong justifying circumstances. Ang pinakakilala ay self-defense: kung inatake ka nang labag sa batas, puwede kang gumamit ng makatwirang paraan para pigilan ang atake, basta hindi ikaw ang nanggalit. Pinoprotektahan din ng parehong article ang mga nagtatanggol sa kamag-anak o sa estranghero.
Ayon sa Article 11, ang mga tao sa ganitong sitwasyon ay "do not incur any criminal liability" (walang criminal liability). Hiwalay na listahan ang Article 12, ang exempting circumstances, gaya ng taong may sakit sa pag-iisip na hindi kumilos sa panahong malinaw ang isip niya (lucid interval).
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Edwin: inatake ng bolo sa labas ng tindahan
Isang lasing na lalaki ang biglang nagwasiwas ng bolo kay Edwin nang walang dahilan. Itinulak siya ni Edwin sa lupa at inagaw ang bolo. Totoo ang atake (unlawful aggression), makatwiran ang pagtulak at pag-agaw ng armas, at walang ginawa si Edwin para galitin ang lalaki. Mukhang kumpleto ang tatlong requisites ng Article 11(1).
Gary: pagbabantang isinigaw mula sa kabilang kalye
Nakatayo sa kabilang kalye ang kapitbahay ni Gary, walang hawak, at sumigaw ng "Papatayin kita!" Tumakbo si Gary papunta sa kanya at inunahan siya ng suntok. Ang banta na walang tunay o malapit nang mangyaring atake ay hindi unlawful aggression, kaya hindi self-defense ang suntok. Ang mga salita ng kapitbahay ay puwedeng hiwalay na krimen, gaya ng grave threats.
Mila: tumulong sa estranghero sa sakayan ng jeep
May lalaking nagsimulang bugbugin ang isang babaeng hindi kilala ni Mila. Hinampas ni Mila ng payong ang lalaki hanggang bitawan nito ang babae at tumakbo. Puwede itong pagtatanggol sa estranghero sa ilalim ng Article 11(3): may unlawful aggression, makatwiran ang paraan, at walang nagpapakitang kumilos si Mila dahil sa paghihiganti o sama ng loob.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Ang akusado ang dapat magpatunay. Sa Nugas, sinabi ng Korte na ang taong nag-plead ng self-defense ay umaamin sa pagpatay at dapat niyang patunayan ang self-defense sa pamamagitan ng "credible, clear and convincing evidence" (kapani-paniwala, malinaw at nakakukumbinsing ebidensya). Puwedeng maging mahalaga ang mga testigo at medical certificate, gaya ng makikita sa Colinares.
- Puwedeng bumaba ang parusa sa incomplete self-defense. Kapag hindi kumpleto ang requisites, itinuturing ito ng Article 13(1) na mitigating circumstance. Sa Article 69, bumababa ang parusa nang isa o dalawang degree kapag naroon ang karamihan ng kondisyon. Kailangan pa rin ang unlawful aggression: sinipi ng Nugas ang isang mas lumang desisyon na tinawag itong pangunahing elemento ng complete at incomplete self-defense.
- Ang prosecutor at ang korte ang nagpapasya. Hindi napipigilan ng pag-claim ng self-defense ang pag-file ng reklamo. Sa ebidensya nakabatay kung akma ang Article 11.
- Para sa buong gabay na tanong-at-sagot, tingnan ang self-defense sa Pilipinas. Kapag nauwi sa kamatayan ang away, ang mga pangunahing krimen ay homicide at murder.
Ano ang anim na justifying circumstances sa Article 11?
| Paragraph | Sitwasyon | Ano ang kailangang naroon |
|---|---|---|
| 11(1) | Pagtatanggol sa sariling katawan o karapatan | Unlawful aggression, makatwirang pangangailangan ng paraan, walang sapat na provocation mula sa iyo |
| 11(2) | Pagtatanggol sa kamag-anak | Unlawful aggression at makatwirang paraan; kung ang kamag-anak ang nanggalit, wala kang kinalaman doon |
| 11(3) | Pagtatanggol sa estranghero | Unlawful aggression at makatwirang paraan; hindi ka udyok ng paghihiganti, sama ng loob o iba pang masamang motibo |
| 11(4) | Pag-iwas sa isang masama o pinsala (state of necessity) | Totoong may panganib, mas malaki ang kinatatakutang pinsala kaysa sa pinsalang idudulot mo, at walang ibang praktikal at hindi gaanong nakakasamang paraan |
| 11(5) | Pagtupad ng tungkulin, o legal na paggamit ng karapatan o katungkulan | Ginawa ang gawa sa pagtupad ng tungkulin o sa legal na paggamit ng karapatan o katungkulan |
| 11(6) | Pagsunod sa utos ng nakatataas | Ang utos ay para sa legal na layunin |
Nakasaad sa unang paragraph ang tatlong requisites ng self-defense:
First. Unlawful aggression; Second. Reasonable necessity of the means employed to prevent or repel it; Third. Lack of sufficient provocation on the part of the person defending himself.
Sa madaling salita: una, may labag sa batas na pag-atake; pangalawa, makatwiran ang paraang ginamit para pigilan o itaboy ito; pangatlo, walang sapat na panggagalit (provocation) mula sa nagtatanggol.
Ano ang itinuturing na unlawful aggression?
Ang unlawful aggression ang pinakamahalagang requisite. Sa People v. Nugas (2011), sinabi ng Supreme Court na ang unlawful aggression mula sa biktima "is the primordial element" (ang pangunahing elemento) ng self-defense. Kung wala ito, walang justified na pagpatay dahil sa self-defense. Ipinaliwanag ng Korte na tatlong bagay ang dapat naroon:
- may pisikal o materyal na pag-atake o pananakit;
- totoo ang atake, o kahit papaano ay imminent (malapit nang mangyari); at
- labag sa batas ang atake.
Dapat totoo ang imminent na atake. Hindi ito puwedeng basta nakakatakot na asta, at hindi ito puwedeng gawa-gawa lang ng isip. Sa Nugas, sinabi ng akusado na sinuntok siya ng biktima at saka may inabot itong clutch bag, kaya inakala niyang may baril sa loob. Hindi pinaniwalaan ng Korte ang kuwento niya, at inamin niyang hindi niya talaga nakita ang baril. Bumagsak ang self-defense at pinagtibay ang conviction niya sa murder.
Sa Colinares v. People (2011), inulit ng Korte na "A mere threatening or intimidating attitude is not enough" (hindi sapat ang basta pananakot o nakakatakot na asta). Tinanggihan doon ang self-defense dahil ang akusado lang ang nagsabing ang kabila ang unang umatake, walang sumuporta sa kuwento niya, at wala siyang ipinakitang medical certificate para sa sarili niyang mga sugat. Tingnan ang glossary tungkol sa unlawful aggression.
Puwede mo bang ipagtanggol ang pamilya mo o isang estranghero?
Oo. Saklaw ng Article 11(2) ang asawa mo, ascendants (magulang, lolo at lola), descendants (anak, apo), mga kapatid na legitimate, natural o adopted, mga kamag-anak sa pag-aasawa sa parehong degree (in-laws), at mga kadugo hanggang fourth civil degree (ikaapat na antas ng pagkakamag-anak).
Para sa kamag-anak at estranghero, kailangan pa rin ang unang dalawang requisite: unlawful aggression at makatwirang paraan. Ang pangatlong requisite ang nag-iiba:
- Kamag-anak: kung ang kamag-anak na ipinagtanggol mo ang nanggalit sa umatake, justified ka pa rin basta wala kang kinalaman sa provocation na iyon.
- Estranghero: hindi ka dapat "induced by revenge, resentment, or other evil motive" (udyok ng paghihiganti, sama ng loob o iba pang masamang motibo). Ang taong sumali sa away para lang singilin ang lumang galit ay hindi puwedeng mag-claim ng pagtatanggol sa estranghero.
Ano ang ibig sabihin ng "reasonable necessity of the means"?
Ang paraang ginamit mo ay dapat makatwirang kailangan para pigilan o itaboy ang atake. Hindi sinasabi ng Article 11 na dapat parehong armas ang gamitin mo gaya ng umatake. Kung makatwiran ang paraan, nakadepende ito sa mga pangyayari sa bawat kaso, at tinitimbang ng korte ang ebidensya kung ano ang nangyari.
Anong mga desisyon ng Supreme Court ang kaugnay?
- Colinares v. People (G.R. No. 182748)Colinares v. People: puwede pa ring mag-apply ng probation ang akusadong umapela kapag ibinaba ng appeal court ang parusa sa probationable na.
- People v. Genosa (G.R. No. 135981)People v. Genosa: paano tinimbang ng Supreme Court ang battered woman syndrome bilang self-defense, bakit hindi ito umubra, at bakit binabaan ang parusa.
Mga madalas itanong
Ano ang tatlong requisites ng self-defense sa Pilipinas?
Kailangang kumpleto ang tatlo sa Article 11(1): unlawful aggression (labag sa batas na pag-atake) mula sa biktima, makatwirang pangangailangan ng paraang ginamit para pigilan o itaboy ito, at walang sapat na provocation (panggagalit) mula sa taong nagtatanggol sa sarili.
Sapat na ba ang pagbabanta sa salita para sa self-defense?
Hindi. Sabi ng Supreme Court, ang basta pananakot o nakakatakot na asta ay hindi unlawful aggression. Kailangang may tunay na pag-atake, o pag-atakeng malapit nang mangyari, at dapat labag ito sa batas.
Puwede ko bang ipagtanggol ang kapamilya o isang estranghero?
Oo. Saklaw ng Article 11(2) ang asawa, ascendants, descendants, mga kapatid at iba pang kamag-anak na nakalista. Saklaw ng Article 11(3) ang mga estranghero. Pareho pa ring kailangan ang unlawful aggression at makatwirang paraan. Sa pagtatanggol sa estranghero, hindi rin dapat udyok ng paghihiganti, sama ng loob o iba pang masamang motibo ang nagtanggol.
Sino ang dapat magpatunay ng self-defense sa korte?
Ang akusado. Sa People v. Nugas (2011), sinabi ng Supreme Court na ang taong nag-plead ng self-defense ay umaamin sa pagpatay at dapat niyang patunayan ang self-defense sa pamamagitan ng credible, clear and convincing evidence.
Ano ang mangyayari kung ilan lang sa requisites ang naroon?
Hindi lubos na justified ang gawa, pero puwedeng bumaba ang parusa. Sa Article 13(1), ang incomplete justification ay mitigating circumstance (nakakabawas ng parusa). Sa Article 69, bumababa ang parusa nang isa o dalawang degree kapag naroon ang karamihan ng kondisyon. Sa People v. Nugas, sinipi ng Korte ang isang mas lumang desisyon: kailangan ang unlawful aggression para sa complete o incomplete self-defense.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?