People v. Genosa (2004): Battered Woman Syndrome

Kinasuhan si Marivic Genosa ng parricide dahil pinatay niya ang asawa niya. Nangyari ang pagpatay sa dulo ng isang gabi ng karahasan, habang walong buwan siyang buntis. Sa trial, self-defense ang depensa niya. Itinaas lang niya ang battered woman syndrome nang umabot na ang kaso sa Supreme Court.

Nakita ng Regional Trial Court ng Ormoc City na guilty siya sa parricide. Nakita nito ang treachery bilang aggravating circumstance at walang mitigating circumstance, at hinatulan siya ng kamatayan. Umakyat ang kaso sa Supreme Court sa automatic review.

Habang nakabinbin ang review, bahagyang pinagbigyan ng Court ang motion niya at ibinalik ang kaso sa trial court para tumanggap ng expert psychological o psychiatric opinion tungkol sa plea niyang "battered woman syndrome." Dalawang clinical expert ang tumestigo pagkatapos.

Dahil ba sa battered woman syndrome, puwedeng ituring na self-defense ang pagpatay? Kung hindi, binabaan ba nito ang pananagutan niya o ang parusa?

Pinagtibay ng Court ang conviction sa parricide pero ibinaba ang parusa.

Ano ang battered woman syndrome. Inilarawan ng Court ang syndrome bilang may "cycle of violence" (siklo ng karahasan) na may tatlong yugto: pag-iipon ng tensyon, isang acute battering incident (matinding pambubugbog), at isang kalmado o mapagmahal na yugto.

Bakit natalo ang self-defense. Sa ilalim ng Article 11 ng Revised Penal Code, kailangan ng self-defense ang unlawful aggression ng biktima. Tinawag ito ng Court na "the most essential element of self-defense" (ang pinakamahalagang elemento ng self-defense). Kailangan nito ng totoo, biglaan at hindi inaasahang atake, o nalalapit na panganib ng ganoong atake. Batay sa sarili niyang testimony, nakita ng Court na may sapat na pagitan ng oras sa pagitan ng pananakit ng asawa at ng nakamamatay niyang atake. Nakita rin nitong hindi napatunayan ng depensa ang lahat ng tatlong yugto ng cycle of violence sa relasyon nila.

Ano ang dapat patunayan. Sabi ng Court, hindi nito isinasantabi ang posibilidad ng self-defense na galing sa battered woman syndrome ("not discounting the possibility of self-defense arising from the battered woman syndrome"). Binuod nito sa tatlong punto:

1. Dapat mapatunayan ang bawat yugto ng cycle of violence sa hindi bababa sa dalawang battering episode sa pagitan ng akusado at ng intimate partner niya.
2. Dapat nagdulot ang huling acute battering episode bago ang pagpatay ng totoong takot sa isip niya sa nalalapit na pinsala at ng tapat na paniniwalang kailangan niyang gumamit ng puwersa para iligtas ang buhay niya.
3. Sa oras ng pagpatay, dapat may posibleng grabeng pinsala, hindi kailangang agaran at totoo, mula sa nanakit sa kanya, batay sa kasaysayan nito ng karahasan laban sa kanya.

Kapag pinagsama, puwedeng matugunan ng mga ito ang mga requisites ng self-defense. Sa kasong ito, hindi napatunayan ang lahat.

Mitigating circumstances. Sabi ng Court, ang matitinding pambubugbog na paulit-ulit na ginawa sa kanya ay "constituted a form of cumulative provocation that broke down her psychological resistance and self-control" (isang uri ng naipong provocation na sumira sa psychological resistance at pagpipigil niya sa sarili). Itinuring nito ang "psychological paralysis" na ito bilang mitigating circumstance sa ilalim ng paragraphs 9 at 10 ng Article 13, at nakita rin nito ang passion and obfuscation. Sabi nito, hindi napatunayan ang treachery.

Ang parusa. Dahil sa dalawang mitigating circumstance at walang aggravating circumstance, ibinaba ng Court ang parusa sa anim na taon at isang araw ng prision mayor bilang minimum, hanggang 14 na taon, 8 buwan at 1 araw ng reclusion temporal bilang maximum. Dahil mas matagal na siyang nakakulong kaysa sa minimum, pinayagan nito ang agarang paglaya niya kapag nakitang eligible siya sa parole.

Tatlong Justice ang sumama sa dissent ni Justice Ynares-Santiago, na tatanggapin sana ang self-defense. Dissenting view iyon, hindi ang ruling. Nagtapos ang desisyon sa pagsasabing ang Congress lang ang puwedeng mag-amyenda sa Revised Penal Code.

Puwedeng suportahan ng battered woman syndrome ang self-defense kung napatunayan ang cycle of violence sa hindi bababa sa dalawang battering episode, nagdulot ang huling episode ng totoong takot sa nalalapit na pinsala at tapat na paniniwalang kailangan ng puwersa, at may posibleng grabeng pinsala mula sa nanakit sa oras ng pagpatay; kapag hindi napatunayan ang lahat ng ito, puwede pa ring ibaba ng syndrome ang parusa bilang mitigating circumstance.

Sabi ng Court, bago ang teoryang ito sa jurisprudence ng Pilipinas, at inilatag ng Genosa kung paano ito susubukin. Napakabigat ng parusa sa parricide sa ilalim ng Article 246, at ipinapakita ng ruling kung paano puwede pa ring baguhin ng kasaysayan ng pang-aabuso ang resulta kahit hindi napatunayan ang self-defense.

Nauna ang desisyon sa Republic Act No. 9262, ang Anti-Violence Against Women and Their Children Act, na naaprubahan ilang linggo pagkatapos noong 2004. Ang Section 3(c) ng batas na iyon ay nagbibigay-kahulugan sa battered woman syndrome bilang "a scientifically defined pattern of psychological and behavioral symptoms found in women living in battering relationships as a result of cumulative abuse" (isang siyentipikong tinukoy na pattern ng psychological at behavioral symptoms na makikita sa mga babaeng nasa mapang-abusong relasyon dahil sa naipong pang-aabuso). Ayon sa Section 26, ang mga victim-survivor na nakita ng korte na may ganitong syndrome ay walang criminal at civil liability kahit wala ang mga elemento ng self-defense sa ilalim ng Revised Penal Code, at dapat tulungan ang mga korte ng mga expert psychiatrist o psychologist. Ayon sa Section 28, hindi diskuwalipikado sa custody ng mga anak niya ang babaeng may ganitong syndrome. Hindi in-apply ng Genosa ang mga section na ito: pinagpasyahan ito sa ilalim lang ng Revised Penal Code.

Para sa kung paano gumagana ang self-defense sa pangkalahatan, basahin ang Valid bang depensa ang self-defense?.