Depensa Ba ang Katotohanan sa Libel?
Mabilis na sagot
Nakakatulong ang katotohanan, pero sa libel sa Pilipinas, hindi ito laging sapat nang mag-isa. Ayon sa Article 361 ng Revised Penal Code, maa-acquit lang ang akusado kung totoo ang pahayag at inilathala rin ito nang may good motives at para sa justifiable ends. Dagdag ng Article 354, ang mapanirang pahayag ay ipinapalagay na malicious (may masamang intensyon) kahit totoo, maliban kung maipakita ang mabuting intensyon at makatwirang motibo. Kapag public official o public figure ang sinira ang pangalan, hinihingi ng Supreme Court ang patunay ng actual malice.
Ano ang sinasabi ng batas tungkol sa katotohanan sa kasong libel?
Ganito ang Article 361:
In every criminal prosecution for libel, the truth may be given in evidence to the court and if it appears that the matter charged as libelous is. true, and, moreover, that it was published with good motives and for justifiable ends, the defendant shall be acquitted.
Proof of the truth of an imputation of an act or omission not constituting a crime shall not be admitted, unless the imputation shall have been made against Government employees with respect to facts related to the discharge of their official duties.
In such cases if the defendant proves the truth of the imputation made by him, he shall be acquitted.
Kaya tatlong sitwasyon ang binubuo ng article:
- Pinaratangan mo ang isang tao ng krimen. Puwede mong patunayan na totoo ito. Para ma-acquit, kailangan mo ring ipakita ang good motives at justifiable ends.
- Pinaratangan mo ang isang empleyado ng gobyerno ng bagay tungkol sa opisyal niyang tungkulin na hindi krimen. Puwede mong patunayan na totoo ito, at kapag napatunayan mo, maa-acquit ka.
- Pinaratangan mo ang isang pribadong tao ng bagay na hindi krimen (bisyo, kapintasan, nakakahiyang bagay). Hindi tatanggapin ang patunay na totoo ito. Ang magiging tanong ay kung may mabuti kang intensyon at makatwirang motibo, o kung may privilege na tumatama.
Bakit ipinapalagay na malicious ang pahayag na totoo?
Dahil iyon ang sinasabi ng Article 354:
Every defamatory imputation is presumed to be malicious, even if it be true, if no good intention and justifiable motive for making it is shown, except in the following cases:
Pinoprotektahan ng batas ang reputasyon, hindi lang laban sa kasinungalingan. Ang pagkakalat ng totoo pero pribadong bagay para lang ipahiya ang isang tao ay puwede pa ring libel. Sa Disini v. Secretary of Justice (2014), ganito ang paliwanag ng Supreme Court para sa mga pribadong tao: ipinapalagay ng batas ang malice mula sa mapanirang katangian ng pahayag, at dapat ipakita ng akusado ang makatwirang dahilan nito, kahit totoo pa ito.
Kailan hindi ipinapalagay ang malice?
Dalawang sitwasyon ang nakalista sa Article 354:
- Pribadong komunikasyon ng isang tao sa iba bilang pagtupad sa legal, moral o social na tungkulin.
- Patas at totoong ulat, ginawa nang may good faith at walang komento o puna, tungkol sa judicial, legislative o iba pang opisyal na proceeding na hindi confidential, o sa mga pahayag na ginawa doon, o sa mga gawain ng mga public officer sa kanilang tungkulin.
Sa mga sitwasyong ito, hindi na kailangang lampasan muna ng nagsalita ang presumption.
Ano ang nagbabago kapag public official o public figure ang tao?
Ipinaliwanag ng Disini na ang Revised Penal Code ay pangunahing para sa libel laban sa mga pribadong tao. Kapag public official o public figure ang biktima (offended party), mas mahigpit na pamantayan ang tumatama. Dapat patunayan ng prosecution ang "actual malice": na ginawa ng akusado ang pahayag habang alam niyang mali ito, o nang walang pakialam kung mali man ito (reckless disregard). Dagdag ng Court: "Gross or even extreme negligence is not sufficient to establish actual malice." Sa madaling salita, hindi sapat ang matinding kapabayaan para mapatunayan ang actual malice.
Sinabi rin ng Disini na kapag public official o public figure ang biktima, puwedeng gamitin ang depensang walang actual malice kahit lumabas na mali ang pahayag.
Paano ito nangyayari sa totoong buhay?
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Nag-post si Lorna na na-convict ng estafa noong nakaraang taon ang dati niyang employer, na totoo naman, at ini-link niya ang desisyon ng korte dahil nangongolekta na naman ng pera ang employer mula sa mga bagong investor sa bayan nila. Puwede niyang subukang patunayan ang katotohanan, at puwede niyang ipaglaban na may good motives siya (babala sa publiko) at justifiable ends. Titimbangin ng korte ang dalawa.
Nagdikit si Dante ng naka-print na paskil sa pader ng tindahan na nagsasabing ang kapitbahay niyang si Roy ay "baon sa utang at sobrang uminom". Kahit totoo, hindi krimen ang mga ito, kaya hindi pinapayagan ng Article 361 na patunayan ni Dante na totoo ang mga ito. Ang tanong ay kung may mabuti siyang intensyon at makatwirang motibo. (Kung sinabi lang ito ni Dante nang pasalita, oral defamation ang magiging usapin.)
Sumulat si Wilma sa isang community newsletter na kumuha ng pera ang isang barangay official mula sa relief fund. Public official ang biktima, kaya ayon sa Disini, dapat patunayan ng prosecution ang actual malice. Puwede ring subukan ni Wilma na patunayan ang katotohanan ng pahayag niya sa ilalim ng Article 361.
Pareho rin ba ang rule sa cyber libel?
Ang cyber libel sa ilalim ng Republic Act No. 10175 ay libel, ayon sa depinisyon ng Revised Penal Code, na ginawa gamit ang computer system. Pinagtibay ng Disini ang Articles 353, 354 at 361. Kaya pareho ang mga panimulang batayan online. Para sa mga parusa at deadline, basahin ang Libel sa Pilipinas at Cyber libel: puwede ka bang kasuhan dahil sa Facebook post?
Kailan kailangan ng abogado?
Kung uubra ang depensang totoo ang sinabi mo, nakadepende ito sa eksaktong mga salita, sa ebidensya mo, sa dahilan mo sa paglalathala, at sa kung sino ang tao. Kumausap ng abogado bago ka maglathala ng seryosong paratang, at agad kapag nakatanggap ka ng libel complaint o subpoena. Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.
Anong mga probisyon ang batayan ng sagot na ito?
Anong mga desisyon ng Supreme Court ang kaugnay?
Mga madalas itanong
Buong depensa ba ang katotohanan sa libel sa Pilipinas?
Hindi sa sarili lang nito. Ayon sa Article 361 ng Revised Penal Code, maa-acquit ang akusado kung totoo ang pahayag at inilathala rin ito nang may good motives (mabuting motibo) at para sa justifiable ends (makatwirang layunin). Sinasabi ng Article 354 na ang mapanirang paratang ay ipinapalagay na malicious kahit totoo, maliban kung maipakita ang mabuting intensyon at makatwirang motibo.
Puwede bang patunayan ang katotohanan ng kahit anong paratang sa kasong libel?
Hindi. Pinapayagan ng Article 361 na patunayan ang katotohanan ng paratang na krimen. Kung hindi krimen ang ipinaratang na gawa o pagkukulang, hindi tatanggapin ang patunay na totoo ito, maliban kung laban ito sa isang empleyado ng gobyerno tungkol sa mga bagay na may kinalaman sa opisyal niyang tungkulin.
Ano ang actual malice?
Sa Disini v. Secretary of Justice (2014), inilarawan ng Supreme Court ang actual malice bilang paggawa ng mapanirang pahayag habang alam mong mali ito, o nang walang pakialam kung mali man ito (reckless disregard). Kapag public official o public figure ang biktima, dapat itong patunayan ng prosecution.
Tumatama ba ang presumption of malice sa lahat ng pahayag?
Hindi. Dalawang exception ang nakalista sa Article 354: ang pribadong komunikasyon na ginawa bilang pagtupad sa legal, moral o social na tungkulin, at ang patas at totoong ulat, nang may good faith at walang komento, tungkol sa mga opisyal na proceeding o sa mga gawain ng mga public officer.
Depensa rin ba ang katotohanan sa cyber libel?
Ang cyber libel sa ilalim ng Republic Act No. 10175 ay tumutukoy sa libel ayon sa depinisyon ng Revised Penal Code, at pinagtibay ng Disini ang Articles 353, 354 at 361. Parehong mga patakaran sa katotohanan, good motives at privileged communications ang panimulang batayan.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?