Depensa Kadi ti Kinapudno iti Libel?
Napardas a sungbat
Makatulong ti kinapudno, ngem iti libel iti Pilipinas, saan a kanayon nga umdas no isu laeng. Iti sidong ti Article 361 ti Revised Penal Code, ma-acquit laeng ti akusado no pudno ti imbagana ken naipablaak met babaen ti nasayaat a motibo ken para iti nainkalintegan a panggep. Innayon ti Article 354 a ti defamatory statement (sasao a mangdadael iti dayaw) ket maipagarup a malicious (addaan dakes a panggep) uray no pudno, malaksid no maipakita ti nasayaat a panggep ken nainkalintegan a motibo. No ti tao a nadadael ti dayawna ket public official wenno public figure, kiddawen ti Supreme Court ti pammaneknek iti actual malice.
Ania ti kuna ti linteg maipapan iti kinapudno kadagiti kaso ti libel?
Kuna ti Article 361:
In every criminal prosecution for libel, the truth may be given in evidence to the court and if it appears that the matter charged as libelous is. true, and, moreover, that it was published with good motives and for justifiable ends, the defendant shall be acquitted.
Proof of the truth of an imputation of an act or omission not constituting a crime shall not be admitted, unless the imputation shall have been made against Government employees with respect to facts related to the discharge of their official duties.
In such cases if the defendant proves the truth of the imputation made by him, he shall be acquitted.
Isu nga adda tallo a kasasaad iti article:
- Pinabasolmo ti maysa a tao iti krimen. Mabalinmo a paneknekan a pudno dayta. Tapno ma-acquit, masapul nga ipakitam met ti nasayaat a motibo ken nainkalintegan a panggep.
- Pinabasolmo ti empleado ti gobierno iti banag maipapan iti opisial a pagrebbenganna a saan a krimen. Mabalinmo a paneknekan a pudno dayta, ket no maaramidmo, ma-acquit-ka.
- Pinabasolmo ti pribado a tao iti banag a saan a krimen (bisio, pagkurangan, makapabain a pasamak). Saan pulos a maawat ti pammaneknek iti kinapudno. Ti saludsod ket no adda nasayaat a panggepmo ken nainkalintegan a motibo, wenno no adda privilege a maipakat.
Apay a maipagarup a malicious ti pudno a sasao?
Gapu ta kasta ti kuna ti Article 354:
Every defamatory imputation is presumed to be malicious, even if it be true, if no good intention and justifiable motive for making it is shown, except in the following cases:
Salakniban ti linteg ti dayaw, saan laeng a maibusor kadagiti ulbod. Ti panangiwaras iti pudno ngem pribado a pasamak tapno laeng maibabain ti maysa a tao ket mabalin latta a libel. Iti Disini v. Secretary of Justice (2014), kastoy ti inbaga ti Supreme Court para kadagiti pribado a tao: ipagarup ti linteg ti malice manipud iti defamatory a kita ti sasao, ket masapul nga ipakita ti akusado ti nainkalintegan a rasonna, uray no pudno dayta.
Kaano a saan a maipagarup ti malice?
Dua a kaso ti ilista ti Article 354:
- Pribado a komunikasion nga inaramid ti siasinoman iti sabali gapu iti legal, moral wenno social duty (pagrebbengan).
- Nainkalintegan ken pudno a report, naaramid iti good faith ken awan ti komento wenno remarks, maipapan iti judicial, legislative wenno sabali pay nga opisial a proceedings a saan a confidential, wenno kadagiti sasao a naibaga kadagitoy, wenno kadagiti aramid dagiti public officer iti trabahoda.
Kadagitoy a kaso, saan a masapul nga umuna nga abaken ti nagsao ti presumption.
Ania ti mabaliwan no ti tao ket public official wenno public figure?
Inlawlawag ti Disini a ti Revised Penal Code ket kangrunaan a maipaay iti libel maibusor kadagiti pribado a tao. No ti nadangran ket public official wenno public figure, naingatngato a pagtukodan ti maipakat. Masapul a paneknekan ti prosecution ti "actual malice": nga imbaga ti akusado ti sasao nga ammona a palso, wenno awan ti panangikaskasona no palso wenno saan. Innayon ti Korte a "Gross or even extreme negligence is not sufficient to establish actual malice" (uray nakaro a kinaliway ket saan nga umdas tapno maipaneknek ti actual malice).
Kinuna met ti Disini a no ti nadangran ket public official wenno public figure, mabalin nga usaren ti depensa nga awan ti actual malice uray no agparang a palso ti sasao.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Ni Lorna ket nagipost a ti dati nga employer-na ket na-convict iti estafa idi napan a tawen, a pudno, ket inkabitna ti link ti desision ti korte gapu ta agur-urnong manen ti employer iti kuarta kadagiti baro nga investor iti iliana. Mabalinna a padasen a paneknekan ti kinapudno, ken mabalinna nga ikalintegan ti nasayaat a motibo (panangpakdaar iti publiko) ken nainkalintegan a panggep. Timbangen ti korte dagiti dua.
Ni Dante ket nangidikket iti naimaldit a pakaammo iti diding ti tienda nga ibagana a ti kaarrubana a ni Roy ket "adda problemana iti utang ken nalabes ti panaginumna". Uray no pudno, saan a krimen dagitoy, isu a saan nga ipalubos ti Article 361 ken Dante a paneknekan ti kinapudnoda. Ti saludsod ket no adda nasayaat a panggepna ken nainkalintegan a motibo. (No imbaga laeng ni Dante daytoy babaen ti sao, oral defamation ketdi ti saludsod.)
Ni Wilma ket nagsurat iti newsletter ti komunidad nga immala ti maysa nga opisial ti barangay iti kuarta manipud iti relief fund. Ti nadangran ket public official, isu nga iti sidong ti Disini masapul a paneknekan ti prosecution ti actual malice. Mabalin met a padasen ni Wilma a paneknekan ti kinapudno ti sasaona iti sidong ti Article 361.
Maipakat kadi met dayta nga alagaden iti cyber libel?
Ti cyber libel iti sidong ti Republic Act No. 10175 ket libel, kas naipalawag iti Revised Penal Code, a naaramid babaen ti computer system. Pinatalgedan ti Disini dagiti Articles 353, 354 ken 361. Isu nga isu met laeng a pangrugian ti maipakat online. Para kadagiti dusa ken deadline, kitaem ti Libel iti Pilipinas ken Cyber libel: mabalin kadi a maidarumka gapu iti Facebook post?
Kaano a kasapulam ti abogado?
No agballigi ti depensa ti kinapudno, agpannuray dayta kadagiti eksakto a sasao, ti ebidensia nga adda kenka, dagiti rasonmo iti panangipablaak, ken no siasino ti tao. Makisaritaka iti abogado sakbay nga ipablaakmo ti nadagsen a pammabasol, ken apaman a makaawatka iti libel complaint wenno subpoena. No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Ania a desision ti Supreme Court ti mainaig?
Kadawyan a saludsod
Naan-anay kadi a depensa ti kinapudno iti libel iti Pilipinas?
Saan no isu laeng. Iti sidong ti Article 361 ti Revised Penal Code, ma-acquit ti akusado no pudno ti imbagana ken naipablaak met babaen ti nasayaat a motibo ken para iti nainkalintegan a panggep. Kuna ti Article 354 a ti defamatory imputation (pammabasol a mangdadael iti dayaw) ket maipagarup a malicious uray no pudno, malaksid no maipakita ti nasayaat a panggep ken nainkalintegan a motibo.
Mabalin kadi a paneknekan ti kinapudno ti aniaman a pammabasol iti kaso ti libel?
Saan. Ipalubos ti Article 361 ti pammaneknek iti kinapudno ti pammabasol iti krimen. No ti aramid wenno saan a panangaramid a naipabasol ket saan a krimen, saan a maawat ti pammaneknek iti kinapudnona, malaksid no naaramid maibusor iti empleado ti gobierno maipapan kadagiti pasamak a mainaig iti opisial a pagrebbenganna.
Ania ti actual malice?
Iti Disini v. Secretary of Justice (2014), inlawlawag ti Supreme Court ti actual malice kas panangibaga iti defamatory statement nga ammom a palso, wenno awan ti panangikaskaso no palso wenno saan. No ti nadangran ket public official wenno public figure, masapul a paneknekan dayta ti prosecution.
Maipakat kadi ti presumption of malice iti amin a sasao?
Saan. Ilista ti Article 354 ti dua nga exception: pribado a komunikasion a naaramid gapu iti legal, moral wenno social duty, ken nainkalintegan ken pudno a report, iti good faith ken awan ti komento, maipapan iti opisial a proceedings wenno kadagiti aramid dagiti public officer.
Depensa met kadi ti kinapudno iti cyber libel?
Ti cyber libel iti sidong ti Republic Act No. 10175 ket tumukoy iti libel kas naipalawag iti Revised Penal Code, ket pinatalgedan ti Disini dagiti Articles 353, 354 ken 361. Dagiti isu met laeng nga alagaden maipapan iti kinapudno, nasayaat a motibo ken privileged communications ti pangrugian.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?