Disini v. Secretary of Justice (2014): Cybercrime Law at Cyber Libel

Nang maipasa ang RA 10175 noong 2012, maraming grupo at indibidwal ang nag-file ng petition sa Supreme Court. Kasama rito ang mga abogado, journalist, blogger, estudyante, mambabatas at civic groups. Pinagsama ng Court ang mga petition nila sa pangunahing kaso na in-file ni Jose Jesus M. Disini, Jr. at iba pa.

Sabi ng mga petitioner, maraming bahagi ng batas ang labag sa free speech, privacy, due process at sa rule laban sa double jeopardy. Kinuwestiyon din nila ang mga probisyon sa libel ng Revised Penal Code, na ginagamit din ng cybercrime law. Habang nakabinbin ang mga kaso, pinigilan ng Court ang gobyerno na ipatupad ang batas.

Ang pangunahing tanong: constitutional ba ang mga kinuwestiyong probisyon ng RA 10175? Para sa ordinaryong user, ito ang pinakamahalaga:

• Section 4(c)(4), na nagpaparusa sa libel na ginawa gamit ang computer system;
• Section 5, na nagpaparusa sa aiding or abetting (pagtulong o pag-udyok) sa cybercrime;
• Section 6, na nagtataas ng parusa nang isang degree para sa mga krimeng ginawa gamit ang information and communications technology;
• Section 7, na nagpapahintulot na kasuhan sa ilalim ng RA 10175 at ng Revised Penal Code nang sabay; at
• Sections 12 at 19, tungkol sa real-time na pagkolekta ng traffic data at sa pag-block ng access sa computer data.

Isa-isang dinesisyunan ng Court ang bawat probisyon.

• Mananatili ang mga article tungkol sa libel. Pinagtibay ng Court ang Articles 353, 354, 361 at 362 ng Revised Penal Code. Inisa-isa nito ang mga elemento ng libel: may paratang ng nakakahiyang gawa o kalagayan laban sa ibang tao, naipubliko ang paratang, makikilala kung sino ang siniraan, at may malice (masamang intensyon).
• Malice at mga public figure. Sa ilalim ng Article 354, ipinapalagay na may malice kapag may paninira laban sa isang pribadong tao. Pero sabi ng Court, mas mahigpit ang pamantayan ng malice kapag public official o public figure ang nasiraan. Sa ganitong kaso, kailangang patunayan ng prosecution ang actual malice: alam ng nagsalita na mali ang sinabi niya, o wala siyang pakialam kung totoo man ito o hindi.
• Katotohanan bilang depensa. Ayon sa Court, pinapayagan ng Article 361 ang katotohanan bilang depensa kung sinabi ito nang may mabuting motibo at para sa makatwirang layunin.
• Online libel, pero para lang sa may-akda. Sabi ng Court, hindi bagong krimen ang cyber libel. Kinukumpirma lang ng Section 4(c)(4) na ang computer system ay isa pang paraan ng pagpubliko ng libel. Idineklara nitong "VALID and CONSTITUTIONAL with respect to the original author of the post" ang section, pero void para sa ibang nakatanggap lang ng post at nag-react dito.
• Walang aiding or abetting sa online libel. Ang mga reaction tulad ng Like, Comment at Share ay madalas mabilis at hindi pinag-isipan. Kung paparusahan ang mga ito bilang "aiding or abetting", matatakot ang mga tao na magsalita, at hindi malinaw sa users kung ano ang krimen. Kaya void ang Section 5 pagdating sa online libel, child pornography at unsolicited commercial messages. Valid pa rin ito para sa mga krimen tulad ng illegal access, data interference at identity theft. Dagdag ng Court, ang comment na may sariling bagong kuwento ng paninira ay original na post, at pwedeng managot ang sumulat nito.
• Pinagtibay ang mas mabigat na parusa. Valid ang Section 6. Ang mga krimeng ginawa gamit ang technology ay kayang itago ang nagkasala at mas maraming biktima ang naaabot, kaya makatwiran ang parusang isang degree na mas mataas.
• Walang dobleng kaso. Hindi pwedeng kasuhan ang iisang materyal ng libel sa ilalim ng Article 353 at ng online libel sa ilalim ng Section 4(c)(4). Iisang krimen lang ang mga ito, kaya labag sa rule laban sa double jeopardy ang dobleng kaso. Ganoon din sa online child pornography. Para sa ibang krimen, iniwan ng Court na pagdesisyunan sa aktwal na mga kaso ang paggamit ng Section 7.
• Tatlong probisyon ang ibinasura. Ibinasura ng Court ang Section 4(c)(3) tungkol sa unsolicited commercial communications. Ibinasura nito ang Section 12, dahil masyadong malawak ang kapangyarihang mangolekta ng traffic data nang real time at delikado ito sa privacy. Ibinasura rin nito ang Section 19, dahil pinapayagan nito ang Department of Justice na i-block ang access sa computer data nang walang court warrant, na labag sa free speech at sa karapatan laban sa unreasonable searches and seizures.

Constitutional ang online libel sa ilalim ng Section 4(c)(4) ng RA 10175 para lang sa original na may-akda ng post, hindi para sa mga nakatanggap lang at nag-react dito; hindi sakop ng aiding or abetting ang online libel; hindi pwedeng kasuhan ang iisang materyal ng libel sa ilalim ng Revised Penal Code at ng cyber libel nang sabay; at valid ang Section 6, na nagtataas ng parusa nang isang degree para sa mga krimeng ginawa gamit ang information and communications technology.

Ang Disini ang simula ng anumang tanong tungkol sa cyber libel sa Pilipinas. Sinasagot nito ang pinakakaraniwang alalahanin: pwede ka bang makasuhan dahil nag-like o nag-comment ka sa isang post? Hindi cyber libel ang simpleng reaction. Pero ang pagsulat ng post, o ng comment na may bagong paninira, ay pwedeng maging cyber libel.

Halimbawa (gawa-gawang pangalan): Nag-post si Liza sa Facebook, naka-public, na magnanakaw daw ang dati niyang landlord na si Dante dahil hindi ibinalik ang deposit niya, pero wala siyang patunay. Nag-like si Carlo, at nag-comment si Paolo ng "grabe" lang. Ayon sa Disini, hindi mananagot sa cyber libel sina Carlo at Paolo dahil lang nag-react sila. Kung sumulat si Paolo ng sarili niyang bagong paratang laban kay Dante, ituturing na original na post ang comment niya. Si Liza, bilang may-akda, ay pwedeng ireklamo ng cyber libel, at pwede niyang gamitin ang mga depensang pinapayagan ng batas, tulad ng katotohanang ipinubliko nang may mabuting motibo at para sa makatwirang layunin.

Hindi sinasabi ng desisyon kung gaano katagal ang panahon para mag-file ng reklamong cyber libel, o kung aling korte ang didinig nito. Para sa mga tanong na iyan, basahin ang cyber libel at mga Facebook post at libel vs cyber libel. Para sa rule tungkol sa katotohanan, basahin ang depensa ba ang katotohanan sa libel?, at para sa depinisyon, ang Article 353 ng Revised Penal Code.

Napakahaba ng desisyon, at maraming separate opinion. Basahin ang buong text sa Supreme Court E-Library (link sa sources sa ibaba) bago umasa sa anumang bahagi nito.