Falsification of Documents: Parusa sa Pekeng Papeles
Mabilis na sagot
Krimen ang pamemeke ng dokumento (falsification) sa ilalim ng Revised Penal Code. Ang pribadong tao na nameke ng public, official o commercial document ay may parusang prision correccional sa medium at maximum periods nito (2 taon, 4 na buwan at 1 araw hanggang 6 na taon) at multang hanggang ₱1,000,000. Ang public officer, empleyado o notary na gumawa nito nang sinasamantala ang kanyang posisyon ay may parusang prision mayor (6 na taon at 1 araw hanggang 12 taon) at parehong maximum na multa. Pinaparusahan din ang sadyang paggamit ng pekeng dokumento.
Anong mga gawain ang itinuturing na falsification?
Walong gawain ang nakalista sa Article 171. Ang Article 172 ay tumutukoy sa parehong listahan. Ganito ang apat sa mga ito:
- Causing it to appear that persons have participated in any act or proceeding when they did not in fact so participate;
- Attributing to persons who have participated in an act or proceeding statements other than those in fact made by them;
- Making untruthful statements in a narration of facts;
- Altering true dates;
Sa madaling salita: pinapalabas na may mga taong sumali sa isang gawain o proceeding kahit hindi naman; inilalagay sa bibig ng mga sumali ang mga pahayag na hindi nila talaga sinabi; nagsasabi ng hindi totoo sa paglalahad ng mga pangyayari; at binabago ang totoong petsa.
Ang apat pa ay: pamemeke o paggaya ng sulat-kamay, pirma o rubric; pagbabago o pagsisingit sa totoong dokumento na nagpapabago sa kahulugan nito; pag-iisyu, sa authenticated na anyo, ng dokumentong kunwari ay kopya ng orihinal kahit walang ganoong orihinal, o kopyang iba sa orihinal; at pagsisingit ng anumang instrument o note sa protocol, registry o official book.
Ano ang mga parusa?
Itinakda ng Republic Act No. 10951 (2017) ang mga multa sa ibaba. Hindi nagbago ang haba ng kulong.
| Sino at ano | Article | Parusa | Tagal |
|---|---|---|---|
| Public officer, empleyado o notary na nameke ng dokumento nang sinasamantala ang kanyang official position | 171 | Prision mayor at multang hindi lalampas sa ₱1,000,000 | 6 na taon at 1 araw hanggang 12 taon |
| Pribadong tao na nameke ng public o official document, letter of exchange o ibang commercial document | 172, par. 1 | Prision correccional sa medium at maximum periods nito at multang hindi lalampas sa ₱1,000,000 | 2 taon, 4 na buwan at 1 araw hanggang 6 na taon |
| Sinumang nameke ng private document, na nakapinsala sa third party o may balak na makapinsala | 172, par. 2 | Pareho sa paragraph 1 | Pareho |
| Sinumang sadyang nagpasok ng pekeng dokumento bilang ebidensya sa korte, o gumamit nito para makapinsala sa iba o may balak na makapinsala | 172, par. 3 | Ang parusang isang degree na mas mababa | Hindi kinukuwenta sa page na ito |
Galing sa Articles 27 at 76 ang mga tagal. Parehong parusa rin ang ipinapataw ng Article 171 sa ecclesiastical minister (pari o ministro) na nameke ng record na puwedeng makaapekto sa civil status ng mga tao.
Ito ang paragraph 1 ng Article 172:
- Any private individual who shall commit any of the falsifications enumerated in the next preceding article in any public or official document or letter of exchange or any other kind of commercial document;
Sa madaling salita: sakop nito ang sinumang pribadong tao na gumawa ng alinman sa mga pamemekeng nakalista sa Article 171 sa public o official document, letter of exchange o anumang commercial document.
Sino ang itinuturing na "private individual"?
Sa Garong v. People (2016), inilista ng Supreme Court ang mga elements ng falsification ng pribadong tao sa ilalim ng paragraph 1 ng Article 172: (1) pribadong tao ang nagkasala, o public officer o empleyado na hindi gumamit ng kanyang official position; (2) ginawa ng nagkasala ang alinman sa mga gawain sa Article 171; at (3) ginawa ang falsification sa public, official o commercial document.
Kaya ang empleyado ng gobyerno na nameke ng dokumento nang hindi ginagamit ang kanyang posisyon ay sakop ng Article 172, hindi ng Article 171. Sa Garong, hinatulan sa ilalim ng Article 172 in relation to Article 171 ang isang court interpreter na gumawa ng pekeng court order. Ang multang ipinataw sa kasong iyon ay batay sa batas bago ang 2017, kaya hindi iyon ang halaga ngayon.
Kailangan ba ang balak na makapinsala?
Depende sa dokumento:
- Public o official documents: hindi. Sa Typoco v. People (2017), sinabi ng Supreme Court na sa falsification ng public documents, hindi kailangan ang balak na kumita o makapinsala sa third person, dahil "what is punished is the violation of the public faith and the destruction of the truth as therein solemnly proclaimed" (ang pinaparusahan ay ang paglabag sa tiwala ng publiko at ang pagsira sa katotohanang nakasaad sa dokumento).
- Private documents: oo. Kailangan ng paragraph 2 ng Article 172 na nakapinsala ang falsification sa third party, o may balak na makapinsala.
Pareho ba ang falsification at perjury o estafa?
Hindi, pero minsan nagsasalubong sila:
- Ang [perjury](/tl/law/glossary/perjury) ay sadyang pagsisinungaling under oath, sa affidavit o sworn statement, tungkol sa mahalagang bagay (material matter). Tingnan ang perjury sa Pilipinas.
- Ang [estafa](/tl/law/glossary/estafa) ay panloloko sa iba para makuha ang pera o ari-arian niya, halimbawa sa pamamagitan ng panlilinlang. Minsan, ang pekeng dokumento ang ginagamit na paraan. Tingnan ang parusa sa estafa sa Pilipinas.
Ang prosecutor ang nagpapasya, batay sa mga pangyayari, kung anong mga krimen ang ikakaso.
Paano ito nangyayari sa totoong buhay?
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Si Toni, isang pribadong tao, ay ginaya ang pirma ng isang opisyal ng gobyerno sa certificate na iniisyu ng opisina ng opisyal. Ang paggaya ng pirma ay isa sa mga gawain sa Article 171, at official document ang certificate, kaya paragraph 1 ng Article 172 ang tatamaan, kahit hindi balak ni Toni na makapinsala ng sinuman.
Binago ni Gab ang halaga sa isang private receipt para makasingil ng mas malaki sa business partner niya. Private document ang resibo sa pagitan ng mga pribadong tao, kaya kailangan ng paragraph 2 na may napinsala sa partner o may balak na makapinsala.
Alam ni Liza na peke ang employment certificate ng kaibigan niya, pero isinumite pa rin niya ito sa kaso sa korte para suportahan ang claim niya. Ang sadyang pagpasok ng pekeng dokumento bilang ebidensya ay sakop ng paragraph 3, na may parusang isang degree na mas mababa.
Gaano katagal ka puwedeng mag-file ng kaso?
Nakadepende sa parusa ang deadline, at itinakda ito ng Article 90. Tingnan ang prescription ng mga krimen. Puwedeng lumabas bilang "hit" sa NBI clearance ang nakabinbing kaso; tingnan ang gabay sa NBI hit status.
Kailan kailangan ng abogado?
Kumausap ng abogado kung inaakusahan ka ng falsification o ng paggamit ng pekeng dokumento, dahil nagbabago ang kaso at parusa depende sa klase ng dokumento, sa papel ng akusado at sa paraan ng paggamit nito. Puwede ring kailanganin ng abogado ng taong nakatuklas na may pekeng dokumentong ginamit laban sa kanya, para malaman kung anong reklamo ang angkop. Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, tingnan ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.
Anong mga probisyon ang batayan ng sagot na ito?
Mga madalas itanong
Ano ang parusa sa falsification ng public document ng isang pribadong tao?
Ayon sa Article 172 ng Revised Penal Code, na binago ng Republic Act No. 10951, prision correccional sa medium at maximum periods nito, mula 2 taon, 4 na buwan at 1 araw hanggang 6 na taon, at multang hindi lalampas sa ₱1,000,000.
Ano ang parusa kapag public officer ang nameke ng dokumento?
Ayon sa Article 171, ang public officer, empleyado o notary na nameke ng dokumento nang sinasamantala ang kanyang posisyon ay may parusang prision mayor, mula 6 na taon at 1 araw hanggang 12 taon, at multang hindi lalampas sa ₱1,000,000.
Krimen ba ang paggamit ng pekeng dokumento kahit hindi ako ang gumawa nito?
Oo. Pinaparusahan ng Article 172, paragraph 3 ang taong sadyang nagpasok ng pekeng dokumento bilang ebidensya sa kaso sa korte, o gumamit nito para makapinsala sa iba o may balak na makapinsala. Isang degree na mas mababa ang parusa kaysa sa mismong falsification.
Kailangan bang may balak na makapinsala para maging falsification?
Sa public o official documents, hindi. Sa Typoco v. People (2017), sinabi ng Supreme Court na hindi kailangan ang balak na kumita o makapinsala, dahil ang pinaparusahan ay ang paglabag sa tiwala ng publiko (public faith). Sa private documents, kailangan ng Article 172 na may napinsalang third party o may balak na makapinsala.
Falsification ba ang pekeng pirma?
Ang pamemeke o paggaya ng sulat-kamay, pirma o rubric ang unang gawain ng falsification na nakalista sa Article 171. Nakadepende sa dokumento kung falsification ito ng public o ng private document.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?