Article 148 ng Family Code: Ari-arian ng ibang nagsasamang mag-partner
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 148?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
In cases of cohabitation not falling under the preceding Article, only the properties acquired by both of the parties through their actual joint contribution of money, property, or industry shall be owned by them in common in proportion to their respective contributions. In the absence of proof to the contrary, their contributions and corresponding shares are presumed to be equal. The same rule and presumption shall apply to joint deposits of money and evidences of credit.
If one of the parties is validly married to another, his or her share in the co-ownership shall accrue to the absolute community or conjugal partnership existing in such valid marriage. If the party who acted in bad faith is not validly married to another, his or her shall be forfeited in the manner provided in the last paragraph of the preceding Article.
The foregoing rules on forfeiture shall likewise apply even if both parties are in bad faith.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Sakop ng Article 148 ang mag-partner na nagsasama pero hindi pasok sa Article 147, halimbawa kapag kasal sa iba ang isang partner. Ang property lang na nakuha sa totoong sabay na ambag ng pera, property o industry (pagsisikap) ng dalawa ang pag-aari nila nang magkasama, ayon sa laki ng ambag ng bawat isa. Kung walang patunay ng halaga, ipinapalagay na pantay ang ambag at share.
Mas mahigpit ito kaysa sa Article 147. Walang patakaran na pantay ang hati sa sahod, at walang patakaran na binibilang na ambag ang pag-aalaga ng bahay. May share lang ang isang partner sa talagang tinulungan niyang bayaran.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Rico at Tess: lote na binili gamit ang ipon nilang dalawa
Ikinasal si Rico kay Liza noong 2005 nang walang prenup, at valid pa ang kasal na iyon. Ngayon, live-in partner niya si Tess. Bumili sina Rico at Tess ng lote gamit ang ipon nila: 40% ang ibinayad ni Rico at 60% si Tess. Ayon sa Article 148, magkasama nilang pag-aari ang lote, 40% at 60%. Ang 40% na share ni Rico ay mapupunta sa absolute community ng kasal niya kay Liza.
Sina Rico at Tess ulit: kotseng si Rico lang ang nagbayad
Kalaunan, bumili si Rico ng kotse gamit ang sarili niyang sahod, at walang ibinayad si Tess dito. Hindi kasamang pag-aari ni Tess ang kotse, dahil ang sakop lang ng Article 148 ay property na nakuha sa totoong sabay na ambag.
Weng at Carlo: walang resibo
Hindi puwedeng magpakasal sina Weng at Carlo sa isa't isa, at Article 148 ang sumasaklaw sa kanila. Pareho silang nagbayad para sa paninda at gamit ng isang sari-sari store sa loob ng maraming taon, pero walang tala. Kung walang patunay na iba ang totoo, ipinapalagay na pantay ang ambag at share nila.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Mahalaga ang patunay. Dahil totoong ambag lang ang binibilang, ang mga resibo, bank records at iba pang dokumentong nagpapakita kung sino ang nagbayad ang puwedeng magpasya ng share ng bawat partner.
- Void ang mga regalo sa pagitan ng mga taong nagsasama bilang mag-asawa nang walang valid na kasal, maliban sa katamtamang regalo sa okasyon ng anumang pagdiriwang ng pamilya (Article 87).
- Hindi ginagamit sa pagitan ng mag-partner ang mga property regime ng kasal, gaya ng absolute community ng Article 75 at Article 91.
- Illegitimate ang mga anak na nabuo at ipinanganak sa labas ng valid na kasal, maliban kung iba ang sinasabi ng Code (Article 165); tingnan ang sino ang may custody ng illegitimate na anak?. Ang partner na nagpakasal ulit habang valid pa ang kasal niya ay puwedeng makasuhan ng bigamy; tingnan ang bigamy sa Pilipinas.
- Para sa buong sagot na pinaghahambing ang dalawang article, basahin ang hati ba ang live-in partners sa property?. Para sa libreng legal na tulong, tingnan ang saan hihingi ng legal na tulong.
Ano ang sinasabi ng Article 148?
In cases of cohabitation not falling under the preceding Article, only the properties acquired by both of the parties through their actual joint contribution of money, property, or industry shall be owned by them in common in proportion to their respective contributions. In the absence of proof to the contrary, their contributions and corresponding shares are presumed to be equal. The same rule and presumption shall apply to joint deposits of money and evidences of credit.
Ang "industry" ay trabaho o pagsisikap. Kasama sa "joint deposits of money and evidences of credit" ang joint bank account o utang na dapat bayaran sa dalawang partner.
Aling mag-partner ang sakop ng Article 148?
Lahat ng pagsasama na hindi tumutugon sa mga kondisyon ng Article 147. Sa Tan-Andal v. Andal (2021), sinabi ng Supreme Court na ang property ng mga partido sa void marriage ay sakop ng Article 147 o Article 148, "depending on whether the parties have no legal impediment to marry", ibig sabihin, depende kung may legal na hadlang sila sa pagpapakasal. Mga halimbawa ng mag-partner sa ilalim ng Article 148:
- lalaki o babae na nakikipag-live-in sa bagong partner habang valid pa ang kasal niya sa iba;
- ang mga partido sa bigamous marriage (kasal habang may naunang kasal) na void sa ilalim ng Article 35(4);
- mag-partner na hindi puwedeng magpakasal sa isa't isa dahil sa ibang legal na dahilan, gaya ng mga hadlang sa Articles 37 at 38.
Saan napupunta ang share ng partner na kasal?
Pinoprotektahan ng ikalawang talata ang legal na asawa:
If one of the parties is validly married to another, his or her share in the co-ownership shall accrue to the absolute community or conjugal partnership existing in such valid marriage.
Kaya kung sabay na bumili ng lote ang isang kasal na lalaki at ang bago niyang partner, ang share niya sa lote ay magiging bahagi ng property regime ng valid niyang kasal.
Ano ang mangyayari sa share ng partidong may bad faith?
Ayon sa Article 148, kung hindi valid na kasal sa iba ang partidong may bad faith, mawawala (forfeited) ang share niya sa paraang nakasaad sa huling talata ng Article 147. Ayon sa talatang iyon, mapupunta ang na-forfeit na share sa mga common children; kung hindi nila tinanggap o tinalikuran ito, sa kani-kanilang buhay na descendants; at kung walang descendants, sa inosenteng partido. Dagdag pa ng Article 148, ginagamit ang mga patakarang ito sa forfeiture kahit pareho silang may bad faith.
Anong mga desisyon ng Supreme Court ang kaugnay?
Mga madalas itanong
Kailan Article 148 ang gagamitin sa halip na Article 147?
Kapag hindi sakop ng Article 147 ang pagsasama, halimbawa dahil kasal sa iba ang isang partner, o hindi sila puwedeng magpakasal sa isa't isa sa ibang dahilan, o hindi lang sila ang nagsasama.
May parte ba ako sa bahay na binili ng partner ko nang mag-isa, sa ilalim ng Article 148?
Mayroon lang kung talagang nag-ambag ka ng pera, property o pagsisikap (industry) para makuha ito. Ayon sa Article 148, ang property lang na nakuha sa totoong sabay na ambag ng dalawa ang pag-aari nila nang magkasama, ayon sa laki ng ambag ng bawat isa.
Paano kung hindi namin mapatunayan kung sino ang nagbayad ng magkano?
Ayon sa Article 148, kung walang patunay na iba ang totoo, ipinapalagay na pantay ang ambag at share. Ginagamit ang presumption na ito sa property na nakuha sa sabay na ambag.
Kasal ang partner ko. Saan napupunta ang share niya?
Ayon sa Article 148, kung valid na kasal sa iba ang isang partido, ang share niya sa co-ownership ay mapupunta sa absolute community o conjugal partnership ng valid na kasal na iyon.
Binibilang bang ambag ang pag-aalaga ng bahay sa ilalim ng Article 148?
Walang patakaran sa Article 148 na gaya ng sa Article 147 na binibilang ang pag-aalaga ng pamilya at ng bahay bilang sabay na ambag. Ang sinasabi nito ay totoong sabay na ambag ng pera, property o industry.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?