Article 2176 ng Civil Code: Quasi-delict: pananagutan sa fault o negligence
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 2176?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
Whoever by act or omission causes damage to another, there being fault or negligence, is obliged to pay for the damage done. Such fault or negligence, if there is no pre-existing contractual relation between the parties, is called a quasi-delict and is governed by the provisions of this Chapter.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Sinasabi ng Article 2176 ng Civil Code na ang sinumang nagdulot ng pinsala sa iba dahil sa isang gawa o pagkukulang, nang may fault o negligence, ay dapat magbayad sa pinsala. Kapag walang kontrata ang dalawang tao, ang ganitong fault o negligence ay tinatawag na "quasi-delict". Ang kaso para sa quasi-delict ay dapat isampa sa loob ng apat na taon.
Isa ang quasi-delict sa limang pinagmumulan ng obligasyon sa Civil Code. Nakalista ang mga ito sa Article 1157: batas, kontrata, quasi-contract, mga gawa o pagkukulang na pinaparusahan ng batas, at quasi-delict. Ang banggaan ng sasakyan, mga nahuhulog na bagay, pabayang pagkukumpuni at maraming pang-araw-araw na aksidente ay puwedeng sakop ng article na ito.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Ang nakaparadang kotse ni Mark
Nabangga ng isang jeepney driver ang nakaparadang kotse ni Mark dahil hindi siya nakatutok sa pagmamaneho. Walang kontrata si Mark at ang driver. Quasi-delict ito. Puwedeng singilin ni Mark ang gastos sa pagpapaayos na mapapatunayan niya gamit ang mga resibo (pinapayagan ng Article 2199 ang actual damages para sa nawalang pera na "duly proved"). May apat na taon siya para isampa ang kaso.
Si Tina at ang nahulog na signboard
Ilang buwang hindi inayos ng may-ari ng tindahan ang maluwag na signboard. Nahulog ito at nasaktan si Tina, na naglalakad sa sidewalk. Kung mapatunayan ni Tina ang kapabayaan ng may-ari at ang mga pinsala niya, dapat magbayad ang may-ari sa pinsala. Pinapayagan din ng Article 2219 ang moral damages para sa "Quasi-delicts causing physical injuries".
Si Ben at ang biyahe sa bus
Nagbayad na pasahero si Ben ng isang bus na naaksidente. May kontrata si Ben sa kumpanya ng bus. Ang ikalawang pangungusap ng Article 2176 ay tumutukoy sa mga kasong "no pre-existing contractual relation", kaya hindi nito tinatawag na quasi-delict ang claim niya laban sa kumpanya. Ibang patakaran tungkol sa kontrata ang puwedeng gamitin. Hindi iyon saklaw ng page na ito.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Pagkatapos ng aksidente sa daan, kumuha ng police report at itala ang pangalan at address ng mga sangkot. Basahin ang ano ang gagawin pagkatapos ng aksidente sa daan.
- Sa ilalim ng Section 391 ng Insurance Code, na inamyendahan ng Republic Act No. 10607, ang claim para sa pagkamatay o pinsala ng pasahero o third party sa ilalim ng compulsory motor vehicle insurance ay binabayaran "without the necessity of proving fault or negligence of any kind". Basahin ang CTPL insurance claim.
- Itago ang mga resibo, medical records at litrato. Ang actual damages ay binabayaran lang para sa mga nawalang napatunayan.
- Kapag hindi ang may-ari ng kotse ang nagmamaneho, basahin ang mananagot ba ang may-ari ng kotse sa aksidente ng driver?
- Para sa libre o murang legal na tulong, tingnan ang saan hihingi ng legal na tulong.
Ano ang sinasabi ng Article 2176?
Whoever by act or omission causes damage to another, there being fault or negligence, is obliged to pay for the damage done. Such fault or negligence, if there is no pre-existing contractual relation between the parties, is called a quasi-delict and is governed by the provisions of this Chapter.
Sa madaling salita, kailangan sa claim sa ilalim ng Article 2176 ang:
- Gawa o pagkukulang. May ginawa ang tao, o may hindi siya ginawa.
- Fault o negligence. Pabaya o may kasalanan ang tao. Hindi kailangang may balak siyang manakit.
- Pinsala sa iba. May taong napinsala.
- Ugnayan ng dalawa. Ang gawa o pagkukulang ang nagdulot ng pinsala.
May dagdag na kondisyon ang ikalawang pangungusap para matawag itong "quasi-delict": dapat walang kontratang umiiral na sa pagitan ng dalawang panig. Kapag may kontrata, gaya ng pasahero at kumpanya ng bus, ibang patakaran ng Civil Code tungkol sa obligations and contracts ang puwedeng gamitin.
Ano ang ibig sabihin ng "negligence"?
Sa ilalim ng Article 2178, ginagamit din sa quasi-delict ang Articles 1172 hanggang 1174. Ayon sa Article 1173, ang negligence ay ang hindi paggamit ng pag-iingat na hinihingi ng uri ng obligasyon at ng sitwasyon ng mga tao, ng oras at ng lugar. Kapag hindi sinabi ng batas kung gaano kalaking pag-iingat ang kailangan, ang pamantayan ay ang ingat ng "a good father of a family", ibig sabihin, ng isang ordinaryo at maingat na tao.
Gaano katagal ang palugit para magdemanda sa quasi-delict?
Apat na taon. Sinasabi ng Article 1146:
The following actions must be instituted within four years: (1) Upon an injury to the rights of the plaintiff; (2) Upon a quasi-delict;
Dagdag ng Article 1150, binibilang ang palugit "from the day they may be brought", maliban kung may espesyal na patakarang iba ang sinasabi.
Puwede bang mabayaran nang dalawang beses, sa criminal case at sa quasi-delict?
Hindi. Sinasabi ng Article 2177:
Responsibility for fault or negligence under the preceding article is entirely separate and distinct from the civil liability arising from negligence under the Penal Code. But the plaintiff cannot recover damages twice for the same act or omission of the defendant.
Kaya ang isang pabayang gawa, gaya ng reckless driving, ay puwedeng humantong sa criminal case at sa civil claim. Magkahiwalay ang dalawa, pero isang beses lang mababayaran ang biktima para sa iisang gawa. Para sa criminal na bahagi, basahin ang parusa sa reckless imprudence.
Sino pa ang puwedeng managot?
Hindi laging ang may kasalanan lang ang nagbabayad. Sa ilalim ng Article 2180, may mga taong mananagot sa gawa ng iba: mga magulang para sa menor de edad na anak na kasama nila sa bahay, mga employer para sa empleyadong gumagawa ng trabahong iniatas sa kanila, at mga guro para sa mga estudyanteng nasa pangangalaga nila, bukod sa iba pa. Makakaiwas sila sa pananagutan kung mapatunayan nilang ginamit nila ang diligence of a good father of a family para maiwasan ang pinsala.
Iba pang patakaran sa parehong chapter:
- Ilang tao ang may kasalanan. Solidary ang pananagutan nila (Article 2194). Sa ilalim ng Article 1216, puwedeng habulin ng biktima ang kahit sino sa kanila, o ang ilan o lahat sila nang sabay.
- Pabaya rin ang biktima. Kung ang sariling kapabayaan ng biktima ang immediate and proximate cause ng pinsala, wala siyang makukuha. Kung nakadagdag lang ito, babawasan ng korte ang damages (Article 2179).
- Paglabag sa trapiko. Ang driver na lumalabag sa traffic regulation noong nangyari ang aksidente ay ipinapalagay na negligent o pabaya, maliban kung may patunay na hindi (Article 2185).
Mga madalas itanong
Ano ang quasi-delict?
Ito ang fault o negligence (kapabayaan) na nagdulot ng pinsala sa iba kapag walang kontrata ang dalawang panig. Sa ilalim ng Article 2176 ng Civil Code, ang may kasalanan ang dapat magbayad sa pinsala.
Ilang taon ang palugit para mag-file ng kaso para sa quasi-delict?
Apat na taon. Sinasabi ng Article 1146 ng Civil Code na ang kaso para sa quasi-delict ay dapat isampa sa loob ng apat na taon. Ayon sa Article 1150, binibilang ito mula sa araw na puwede nang isampa ang kaso.
Puwede bang mag-file ng quasi-delict case at criminal case para sa iisang aksidente?
Ayon sa Article 2177, ang pananagutan sa quasi-delict ay hiwalay at iba sa civil liability na galing sa negligence sa ilalim ng Penal Code. Pero hindi puwedeng mabayaran nang dalawang beses ang biktima para sa iisang gawa o pagkukulang.
Paano kung pabaya rin ang biktima?
Sa ilalim ng Article 2179, kung ang sariling kapabayaan ng biktima ang immediate and proximate cause (direktang sanhi) ng pinsala niya, wala siyang makukuhang damages. Kung nakadagdag lang ang kapabayaan niya, puwede pa rin siyang makakuha, pero babawasan ng korte ang damages.
Sino ang magbabayad kung dalawa o higit pang tao ang nagdulot ng pinsala?
Ayon sa Article 2194, solidary ang pananagutan ng dalawa o higit pang taong mananagot sa quasi-delict. Sa ilalim ng Article 1216, puwedeng habulin ng biktima, bilang creditor, ang kahit sino sa kanila, o ang ilan o lahat sila nang sabay.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?