Mananagot ba ang Magulang sa Ginawa ng Anak Nilang Menor de Edad?

Ganito ang Article 221:

Apat ang bahagi ng article:

• Sino ang liable: ang mga magulang, at ibang may parental authority, gaya ng lolo o lola na may substitute parental authority.
• Para kanino: "unemancipated children", ibig sabihin mga anak na hindi pa umaabot sa edad ng majority. Mula nang ipasa ang Republic Act No. 6809, nagsisimula ang majority sa 18.
• Saan nakatira ang bata: "living in their company and under their parental authority" (kasama nila sa bahay at nasa ilalim ng parental authority nila).
• Mga depensa: "subject to the appropriate defenses provided by law" (puwedeng gamitin ang mga depensang ibinibigay ng batas).

Ang "civilly liable" ay obligasyong magbayad ng damages. Hindi nito ginagawang guilty sa krimen ang magulang.

Pareho ang obligasyon sa Article 2180 ng Civil Code, at dito rin nakalagay ang depensa:

Ngayon, sa Family Code, magkasamang hawak ng dalawang magulang ang parental authority (Article 211), at "parents" lang ang sinasabi ng Article 221, walang una o pangalawa sa tatay at nanay.

Oo. Sa Libi v. Intermediate Appellate Court (1992), binaril ng isang menor de edad ang isang babae at pagkatapos ay ang sarili niya, gamit ang baril ng tatay niya. Kinasuhan ng mga magulang ng babae ang mga magulang niya para sa damages. Sinabi ng Supreme Court, en banc, na "the civil liability of parents for quasi-delicts of their minor children, as contemplated in Article 2180 of the Civil Code, is primary and not subsidiary." Ibig sabihin, direkta at hindi pangalawa ang pananagutan ng magulang. Pinanagot ang mga magulang.

Ipinaliwanag din ng Court ang depensa: "The diligence of a good father of a family required by law in a parent and child relationship consists, to a large extent, of the instruction and supervision of the child." Sa madaling salita: nasa pagtuturo at pagbabantay sa bata ang malaking bahagi ng ingat na hinihingi ng batas. Liable pa rin ang magulang na hindi makapagpatunay ng ganitong ingat.

Oo. Sa Tamargo v. Court of Appeals (1992), binaril ng isang 10 taong gulang na batang lalaki ang isang batang babae gamit ang air rifle. May ibang mag-asawang nag-file ng petisyon para ampunin siya bago ang pamamaril, at na-grant ang adoption pagkatapos nito. Sinabi ng Court na hinihingi ng Article 221 na ang bata ay "shall have been in the actual custody of the parents sought to be held liable" (nasa aktuwal na pangangalaga ng magulang na sinisingil). Hindi nito pinayagang umepekto pabalik ang adoption, kaya hindi liable ang nag-ampon sa nangyari noong wala pa sa actual custody nila ang bata. Sinabi rin ng Court na indispensable parties sa kaso para sa damages ang tunay na mga magulang ng bata.

"Unemancipated" na anak ang sinasabi ng Article 221, at sa 18 na nangyayari ngayon ang emancipation. Pero may isang lumang patakaran na pinanatili ng Article 236, ayon sa pagbabago ng Republic Act No. 6809:

Walang desisyong nabasa para sa page na ito na nagpapaliwanag kung paano ito ginagamit sa damages na gawa ng anak na 18 hanggang 20 taon, kaya ang teksto lang ang nakalagay dito.

Tungkol ang page na ito sa civil liability: ang pagbabayad sa pinsala o damage. Sinabi ng Libi na ang civil liability ng magulang sa mga krimeng ginawa ng mga anak nilang menor de edad ay "likewise direct and primary" (direkta at primary din), at may depensa rin dito na walang pagkakamali o kapabayaan sa panig nila. Kung puwedeng kasuhan ng krimen ang menor de edad, at sa anong edad, ibang mga batas ang sumasaklaw at hindi ito tinatalakay dito.

Mga gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Si Paolo (15). Nakatira si Paolo sa mga magulang niya at nabasag niya ang bintana ng kapitbahay gamit ang tirador. Puwedeng singilin ng kapitbahay ng damages ang mga magulang (Article 221). Makakaiwas lang sila kung mapapatunayan nilang ginamit nila ang diligence of a good father of a family para mapigilan ito, halimbawa sa tamang pagtuturo at pagbabantay (Civil Code Article 2180; Libi).

Si Rina (12). Patay na ang mga magulang ni Rina, at nakatira siya sa lola niya, na may substitute parental authority (Article 214). Kung masira ni Rina ang gamit ng kaklase, puwedeng singilin ang lola bilang taong may parental authority na kasama ni Rina sa bahay (Article 221).

Kumausap ng abogado kung nakapanakit o nakasira ang anak mo at may naniningil sa iyo, o kung napinsala ang pamilya mo dahil sa anak ng ibang tao. Masusuri ng abogado ang facts, kung sino ang may custody ng bata noon, at ang ebidensya ng pagbabantay.

Kung hindi mo kaya ang abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.