Ano ang Quasi-Delict sa Batas ng Pilipinas?

Sa madaling salita: kung may ginawa ka o hindi ginawa na nakapinsala sa iba dahil sa kapabayaan, kailangan mong bayaran ang pinsala. Kapag walang naunang kontrata, quasi-delict ang tawag dito.

Kaya apat ang bahagi: act o omission, fault o negligence, pinsala, at ugnayan ng ginawa at ng pinsala. Ginagamit ng huling pangungusap ang pangalang quasi-delict kapag wala pang kontrata ang dalawang panig. Kung mayroon na, ang panig na pabaya sa pagtupad ng kontrata ay mananagot din ayon sa mga patakaran sa obligations, gaya ng Article 1170.

Hindi. Civil wrong ito: bayad-pinsala (damages) ang remedyo, hindi kulong. Pero puwedeng krimen din ang parehong pabayang ginawa, gaya ng reckless imprudence sa ilalim ng Article 365 ng Revised Penal Code. Sabi ng Article 2177, hiwalay at iba ang civil liability sa quasi-delict sa civil liability sa ilalim ng Penal Code, pero hindi puwedeng makakuha ng damages nang dalawang beses ang napinsala para sa iisang ginawa. Tingnan ang Parusa sa reckless imprudence.

Sa Article 2180, mananagot ang ilang tao sa ginawa ng iba, gaya ng mga magulang at guardian ng menor de edad na kasama nilang nakatira. Mananagot ang employer sa pinsalang dulot ng empleyado at kasambahay habang ginagawa nila ang trabahong iniatas sa kanila, kahit walang negosyo ang employer. Malilibre ang mga taong ito kung mapatunayan nilang ginawa nila ang lahat ng diligence of a good father of a family para maiwasan ang pinsala.

Sa mga aksidente sa kalsada, may dalawa pang patakaran. Sa Article 2184, solidarily liable (sabay at buong mananagot) kasama ng driver ang may-ari na nasa loob ng sasakyan, kung naiwasan sana ng may-ari ang aksidente sa tamang pag-iingat. Sa Article 2185, ipinapalagay na pabaya ang driver kung lumalabag siya sa traffic regulation noong oras na iyon. Tingnan ang Mananagot ba ang may-ari ng kotse sa aksidente ng driver?.

Actual damages para sa mga pagkalugi na napatunayan nang maayos, gaya ng bayad sa pagpapaayos (Article 2199). Puwede ang moral damages sa quasi-delict na nagdulot ng physical injuries (Article 2219). Puwedeng dagdagan ng exemplary damages kung gross negligence (matinding kapabayaan) ang ginawa ng inaakusahan (Article 2231). Dapat i-file ang kaso sa loob ng apat na taon (Article 1146).

Gawa-gawang halimbawa: Nagmamadali at nagte-text ang driver ng isang delivery van, at nabangga niya mula sa likod ang nakaparadang kotse ni Mark. Walang kontrata si Mark at ang driver. Puwedeng idemanda ni Mark ang driver para sa gastos sa pagpapaayos sa ilalim ng Article 2176, at ang employer ng driver sa ilalim ng Article 2180, maliban kung mapatunayan ng employer na ginawa nito ang lahat ng diligence of a good father of a family para maiwasan ang pinsala. Pagkatapos ng anumang banggaan, basahin ang Ano ang gagawin pagkatapos ng aksidente sa kalsada.