Ano ang Moral Damages sa Pilipinas?
Mabilis na sagot
Ang moral damages ay perang iniuutos ng korte na bayaran bilang kabayaran sa paghihirap na hindi pagkalugi sa pera. Halimbawa nito ang mental anguish, takot, matinding pag-aalala, sakit ng loob at pagkapahiya sa harap ng iba. Hindi kailangan ng resibo, at ipinauubaya sa korte ang halaga.
Ano ang sinasabi ng Civil Code?
Nakalista sa Article 2217 kung ano ang sakop ng moral damages:
Moral damages include physical suffering, mental anguish, fright, serious anxiety, besmirched reputation, wounded feelings, moral shock, social humiliation, and similar injury. Though incapable of pecuniary computation, moral damages may be recovered if they are the proximate result of the defendant’s wrongful act or omission.
Idinadagdag ng Article 2216 na hindi kailangan ng patunay ng pecuniary loss, at ang pagtatasa ay "is left to the discretion of the court, according to the circumstances of each case."
Kailan puwedeng mag-claim ng moral damages?
Nakalista sa Article 2219 ang mga kaso. Kasama rito ang:
- krimeng nagresulta sa physical injuries;
- quasi-delicts na nagdulot ng physical injuries;
- illegal o arbitrary na pagkulong o pag-aresto, at illegal search;
- libel, slander o anumang ibang uri ng defamation;
- malicious prosecution (malisyosong pagdemanda);
- mga gawang tinutukoy sa mga article gaya ng Article 21 (sinadyang pinsala na labag sa moral, mabuting kaugalian o public policy) at Article 26 (paggalang sa privacy at kapayapaan ng isip).
Idinadagdag ng Article 2220 ang sinadyang pinsala sa ari-arian, at mga breach of contract kung saan nanloko o nag-bad faith ang defendant.
Magkano ang moral damages?
Walang fixed na halaga sa Code. Ang korte ang magdedesisyon batay sa mga pangyayari sa bawat kaso. Kailangan pa ring patunayan ng nagke-claim ang paghihirap at na ang maling gawa ng kabilang tao ang nagdulot nito.
Para sa mga krimeng nagresulta sa kamatayan, nagtakda ang Supreme Court ng standard na mga halaga. Sa People v. Jugueta (2016), nagtakda ito ng pare-parehong halaga ng civil indemnity at damages para sa mga kasong iyon. Basahin ang Damages sa kamatayan sa criminal case.
Puwede ring magbukas ng daan ang moral damages sa exemplary damages: sa ilalim ng Article 2234, isasaalang-alang lang ng korte ang exemplary damages kapag naipakita ng plaintiff na may karapatan siya sa moral, temperate o compensatory damages.
Halimbawa
Gawa-gawang halimbawa: Pinagbintangan ng guard ng isang tindahan si Liza ng shoplifting sa harap ng ibang customer. Wala siyang kinuha. Puwedeng magdemanda si Liza ng moral damages dahil sa pagkapahiya, gamit ang Article 21 sa pamamagitan ng Article 2219. Hindi niya kailangang ipakita na nalugi siya kahit piso. Ang korte ang magdedesisyon kung magbibigay ng damages at magkano.
Para sa mga kapitbahay na gumugulo sa katahimikan mo, basahin ang Reklamo sa maingay na kapitbahay.
Anong mga probisyon ang gumagamit ng terminong ito?
Anong mga desisyon ng Supreme Court ang kaugnay?
- People v. Jugueta (G.R. No. 202124)People v. Jugueta: ang 2016 ruling na nagtakda ng standard na civil indemnity, moral, exemplary at temperate damages sa mga kaso ng murder at homicide.
- Baksh v. Court of Appeals (G.R. No. 97336)Baksh v. Court of Appeals: hindi kaso ang basta pagsira sa pangakong kasal, pero puwedeng may damages sa Article 21 kung panloloko pala ang pangako.
Mga madalas itanong
Ano ang moral damages sa simpleng salita?
Perang iniuutos ng korte na bayaran para sa paghihirap na hindi pagkalugi sa pera, gaya ng mental anguish (matinding dalamhati), takot, matinding pag-aalala, sakit ng loob o pagkapahiya sa harap ng iba (Civil Code Article 2217).
Kailangan ko ba ng resibo para mag-claim ng moral damages?
Hindi. Sinasabi ng Article 2216 na hindi kailangan ng patunay ng pecuniary loss (pagkalugi sa pera). Pero kailangan pa ring patunayan ng nagke-claim ang paghihirap at na dulot ito ng maling gawa o pagkukulang ng kabilang tao (Article 2217).
Magkano ang moral damages sa Pilipinas?
Walang halagang itinakda ang Civil Code. Ipinauubaya ng Article 2216 sa korte ang pagtatasa, ayon sa mga pangyayari sa bawat kaso. Sa mga krimeng nagresulta sa kamatayan, nagtakda ang Supreme Court ng pare-parehong halaga sa People v. Jugueta (2016).
Puwede ba akong makakuha ng moral damages dahil sa breach of contract?
Sa ilang kaso lang. Pinapayagan ito ng Article 2220 sa mga breach of contract kung saan nanloko o nag-bad faith ang defendant.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?