Article 2176 sa Civil Code: Quasi-delict: tulubagon sa fault o negligence
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 2176?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
Whoever by act or omission causes damage to another, there being fault or negligence, is obliged to pay for the damage done. Such fault or negligence, if there is no pre-existing contractual relation between the parties, is called a quasi-delict and is governed by the provisions of this Chapter.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Ang Article 2176 sa Civil Code nag-ingon nga bisan kinsa nga nakadaot sa uban pinaagi sa binuhatan o pagkulang (act or omission), nga adunay fault o negligence, kinahanglan mobayad sa kadaot. Kung walay kontrata tali sa duha ka tawo, kini nga fault o negligence gitawag og "quasi-delict". Ang kaso para sa quasi-delict kinahanglan i-file sulod sa upat ka tuig.
Ang quasi-delict usa sa lima ka gigikanan sa obligasyon sa Civil Code. Gilista kini sa Article 1157: balaod, kontrata, quasi-contract, binuhatan o pagkulang nga gisilotan sa balaod, ug quasi-delict. Ang banggaan sa sakyanan, mga butang nga nahulog, pasagad nga pag-ayo ug daghang adlaw-adlaw nga aksidente mahimong sakop niini nga article.
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Ang naka-park nga sakyanan ni Mark
Gibangga sa usa ka jeepney driver ang naka-park nga sakyanan ni Mark kay wala siya nagtagad sa dalan. Walay kontrata si Mark ug ang driver. Quasi-delict kini. Makapangayo si Mark sa gasto sa pag-ayo nga mapamatud-an niya pinaagi sa resibo (ang Article 2199 nagtugot og actual damages para sa kapildihan sa kwarta nga "duly proved"). Aduna siyay upat ka tuig sa pag-file sa kaso.
Si Tina ug ang nahulog nga signboard
Pipila ka bulan nga wala giayo sa tag-iya sa tindahan ang luag nga signboard. Nahulog kini ug naigo si Tina nga naglakaw sa sidewalk. Kung mapamatud-an ni Tina ang negligence sa tag-iya ug ang iyang mga samad, kinahanglan mobayad ang tag-iya sa kadaot. Ang Article 2219 nagtugot usab og moral damages para sa "Quasi-delicts causing physical injuries".
Si Ben ug ang pagsakay sa bus
Si Ben nagbayad nga pasahero sa bus nga naaksidente. Aduna siyay kontrata sa bus company, busa ang ikaduhang sentence sa Article 2176, nga naghisgot sa mga kaso nga "no pre-existing contractual relation", dili motawag og quasi-delict sa iyang claim batok sa company. Mahimong ang ubang lagda bahin sa kontrata ang magamit. Wala kini gihisgotan niini nga page.
Kini mga hinimo-himo lang nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok sa lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Human sa aksidente sa dalan, pagkuha og police report ug itago ang mga ngalan ug address sa mga nalambigit. Tan-awa ang unsay buhaton human sa aksidente sa dalan.
- Ubos sa Section 391 sa Insurance Code, nga giusab sa Republic Act No. 10607, ang claim para sa kamatayon o samad sa pasahero o third party ubos sa compulsory motor vehicle insurance bayran "without the necessity of proving fault or negligence of any kind". Tan-awa ang CTPL insurance claim.
- Itago ang mga resibo, medical records ug litrato. Ang actual damages bayran ra para sa kapildihan nga napamatud-an.
- Kung dili ang tag-iya sa sakyanan ang nagmaneho, tan-awa ang liable ba ang tag-iya sa sakyanan sa aksidente sa iyang driver?
- Para sa libre o barato nga tabang legal, tan-awa ang asa makakuha og tabang legal.
Unsa ang giingon sa Article 2176?
Whoever by act or omission causes damage to another, there being fault or negligence, is obliged to pay for the damage done. Such fault or negligence, if there is no pre-existing contractual relation between the parties, is called a quasi-delict and is governed by the provisions of this Chapter.
Sa yanong pagkasulti, ang claim ubos sa Article 2176 nagkinahanglan og:
- Binuhatan o pagkulang. Usa ka butang nga gihimo sa tawo, o wala niya himoa.
- Fault o negligence. Pasagad o sayop ang tawo. Dili kinahanglan nga gituyo niya ang pagdaot.
- Kadaot sa uban. Adunay tawo nga nadaot.
- Koneksyon tali niini. Ang kadaot gikan sa binuhatan o pagkulang.
Ang ikaduhang sentence nagdugang og kondisyon para sa ngalan nga "quasi-delict": kinahanglan walay kontrata nga anaa na tali sa duha ka partido. Kung adunay kontrata, sama tali sa pasahero ug sa bus company, mahimong ang ubang lagda sa Civil Code bahin sa obligasyon ug kontrata ang magamit.
Unsa ang buot ipasabot sa "negligence"?
Ang Article 2178 nagpagamit sa Articles 1172 hangtod 1174 sa quasi-delict. Ubos sa Article 1173, ang negligence mao ang kapakyas sa paggamit sa pag-amping nga gikinahanglan sa kinaiya sa obligasyon ug sa kahimtang sa mga tawo, sa panahon ug sa lugar. Kung wala gisulti sa balaod ang lebel sa pag-amping, ang sukaranan mao ang "a good father of a family", nga nagpasabot og ordinaryo ug maampingon nga tawo.
Pila ka tuig ang panahon sa pag-kaso para sa quasi-delict?
Upat ka tuig. Ang Article 1146 nag-ingon:
The following actions must be instituted within four years: (1) Upon an injury to the rights of the plaintiff; (2) Upon a quasi-delict;
Gidugang sa Article 1150 nga ang panahon ihap "from the day they may be brought", gawas kung adunay espesyal nga lagda nga lahi ang giingon.
Mabayran ba ka kaduha, sa criminal case ug sa quasi-delict?
Dili. Ang Article 2177 nag-ingon:
Responsibility for fault or negligence under the preceding article is entirely separate and distinct from the civil liability arising from negligence under the Penal Code. But the plaintiff cannot recover damages twice for the same act or omission of the defendant.
Busa ang pasagad nga binuhatan, sama sa reckless driving, mahimong mosangpot sa criminal case ug sa civil claim. Bulag ang duha, apan kausa ra mabayran ang biktima para sa samang binuhatan. Para sa criminal nga bahin, tan-awa ang silot sa reckless imprudence.
Kinsa pa ang mahimong liable?
Dili kanunay ang nakasala ra ang mobayad. Ang Article 2180 nagpatubag sa pipila ka tawo para sa binuhatan sa uban: ang ginikanan para sa menor de edad nga anak nga nagpuyo uban nila, ang employer para sa empleyado nga naghimo sa iyang trabaho, ug ang teacher para sa estudyante nga anaa sa iyang kustodiya, ug uban pa. Makalikay sila sa tulubagon kung mapamatud-an nila nga gigamit nila ang diligence of a good father of a family (pag-amping sa ordinaryo ug maampingon nga tawo) aron malikayan ang kadaot.
Ubang lagda sa samang chapter:
- Daghan ang nakasala. Solidary ang ilang tulubagon (Article 2194). Ubos sa Article 1216, ang biktima mahimong mosukot sa bisan kinsa kanila, o sa pipila o tanan kanila dungan.
- Pasagad usab ang biktima. Kung ang kaugalingong negligence sa biktima mao ang immediate ug proximate cause sa samad, walay makuha. Kung nakaamot lang kini, pakunhuran sa korte ang damages (Article 2179).
- Paglapas sa trapiko. Ang driver nga naglapas og traffic regulation sa panahon sa aksidente giisip nga negligent, gawas kung adunay pruweba nga dili (Article 2185).
Kanunay nga pangutana
Unsa ang quasi-delict?
Kini ang fault (sayop) o negligence (pagkapasagad) nga nakadaot sa uban kung walay kontrata tali sa duha ka partido. Ang Article 2176 sa Civil Code nagpabayad sa tawo nga nakasala sa kadaot.
Pila ka tuig ang akong panahon sa pag-file og kaso para sa quasi-delict?
Upat ka tuig. Ang Article 1146 sa Civil Code nag-ingon nga ang aksyon base sa quasi-delict kinahanglan i-file sulod sa upat ka tuig. Ang Article 1150 nag-ingon nga ihap ang panahon sugod sa adlaw nga mahimo na i-file ang aksyon.
Maka-file ba ko og kaso sa quasi-delict ug criminal case para sa samang aksidente?
Ang Article 2177 nag-ingon nga ang tulubagon sa quasi-delict lahi ug bulag sa civil liability nga gikan sa negligence ubos sa Penal Code. Apan dili makakuha ang biktima og damages kaduha para sa samang binuhatan o pagkulang.
Unsa man kung pasagad usab ang biktima?
Ubos sa Article 2179, kung ang kaugalingong negligence sa biktima mao ang immediate ug proximate cause (diretso ug nag-unang hinungdan) sa iyang samad, dili siya makakuha og damages. Kung nakaamot lang ang iyang negligence, makakuha gihapon siya, apan pakunhuran sa korte ang damages.
Kinsa ang mobayad kung duha o labaw pa ang hinungdan sa kadaot?
Ang Article 2194 nag-ingon nga solidary ang tulubagon sa duha o labaw pa ka tawo nga liable sa quasi-delict. Ubos sa Article 1216, ang biktima, isip creditor, mahimong mosukot sa bisan kinsa kanila, o sa pipila o tanan kanila dungan.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?