Paano Mag-claim ng CTPL Insurance Pagkatapos ng Aksidente (No-Fault)

Ang CTPL ay compulsory third-party liability insurance. Sa Insurance Code, tinatawag itong compulsory motor vehicle liability insurance. Nasa Sections 386 hanggang 401 ng Insurance Code ang rules, na binago ng Republic Act No. 10607 (2013).

Ayon sa Section 387, bawal magpatakbo ng motor vehicle sa public highways kung walang insurance policy, cash guaranty o surety bond para sa "the death, bodily injury, and/or damage to property of a third-party or passenger" (kamatayan, bodily injury at/o pinsala sa ari-arian ng third party o pasahero) dahil sa paggamit nito. Hindi magrerehistro o magre-renew ng rehistro ang LTO kung walang patunay ng cover na ito (Section 389). Kaya kasama ang CTPL sa bawat registration. Basahin ang aming gabay sa vehicle registration renewal.

Ang paglabag sa rules na ito, halimbawa ang pagpapatakbo ng sasakyan nang walang kinakailangang cover, ay may parusang multa na hindi bababa sa ₱500 at/o pagkakakulong nang hanggang anim na buwan (Section 401).

Ito ang claim na binabayaran nang hindi kailangang patunayang pabaya ang driver. Sabi ng Section 391, ang claim para sa kamatayan o injury ng pasahero o third party ay "shall be paid without the necessity of proving fault or negligence of any kind" (babayaran nang hindi kailangang patunayan ang anumang kasalanan o kapabayaan).

• Minimum na halaga. Ang kabuuang indemnity para sa sinumang isang tao ay "shall not be less than Fifteen thousand pesos" (hindi bababa sa ₱15,000). Ito ang minimum na itinakda ng batas. Puwedeng magtakda ang Insurance Commissioner ng schedule of indemnities, at hindi namin nabasa ang kasalukuyan, kaya hindi kami nagbibigay ng mas mataas na halaga.
• Hindi para kumita. Sabi ng Section 396, ang indemnity ay "assistance or restitution" (tulong o pagbabalik), hindi paraan para yumaman mula sa aksidente.

Hindi natatapos ang iba mong karapatan dahil sa no-fault payment. Kung ang no-fault indemnity lang ang binayaran ng insurer, puwede pa ring habulin ng claimant ang natitirang bahagi ng claim (Section 398).

Ang mga pasahero at third party na namatay o nasaktan, o ang tamang tatanggap ng bayad para sa namatay.

Ayon sa batas, ang "third party" ay sinuman na hindi pasahero. Hindi kasama ang mga miyembro ng household ng may-ari, mga kapamilya ng may-ari hanggang second degree of consanguinity or affinity (kadugo o kamag-anak sa asawa), at mga empleyado ng may-ari para sa injuries na may kinalaman sa trabaho nila (Section 386(c)).

Isang sasakyan lang. Ito ang rule ng Section 391(c):

• Kung nasa loob ka ng sasakyan, o sumasakay o bumababa, mag-claim sa insurer ng sasakyang iyon.
• Sa ibang kaso, gaya ng pedestrian, mag-claim sa insurer ng "the directly offending vehicle" (ang sasakyang direktang nakabangga).

May karapatan ang nagbayad na insurer na mabawi ang ibinayad mula sa may-ari ng sasakyang responsable sa aksidente.

Nakalista sa Section 391(b) ang mga patunay na "sufficient evidence to substantiate the claim" (sapat na ebidensya para patunayan ang claim) kapag isinumite under oath:

1. ang police report ng aksidente; at
2. ang death certificate at patunay kung sino ang tamang tatanggap ng bayad; o
3. ang medical report at patunay ng gastos sa doktor o ospital na gusto mong ma-refund.

Dapat nakasaad sa nakasulat na notice of claim "the nature, extent and duration of the injuries sustained as certified by a duly licensed physician" (ang uri, lawak at tagal ng injuries ayon sa certification ng lisensyadong doktor) (Section 397), at dapat itong iharap "without any unnecessary delay" (nang walang hindi kailangang pagkaantala). Kaya kailangan ng claim ang certificate ng doktor, at ang mga resibo ng doktor at ospital ang patunay ng gastos.

Para makilala ang sasakyan at ang may-ari nito, inaatasan ng Section 55 ng Republic Act No. 4136 ang driver na ibigay sa lugar ng aksidente ang kanyang pangalan at address at ang pangalan at address ng may-ari.

Kung hindi kayo magkasundo ng insurer sa halaga, ang no-fault indemnity lang ang babayaran ng insurer. Hindi ka nito puwedeng piliting pumirma ng quitclaim o release para makuha ang bayad na iyon (Section 398). Ang mga dispute tungkol sa CTPL policies ay nasa original and exclusive jurisdiction ng Insurance Commissioner, ayon sa mga limitasyon sa Code (Section 398).

Para sa kamatayan at injury lang ang no-fault rule. Para sa sira sa sasakyan o ibang ari-arian, karaniwang kailangang ipakita ng may-ari kung sino ang may kasalanan at mag-claim sa taong responsable ayon sa Civil Code. Basahin ang Mananagot ba ang may-ari ng kotse sa aksidente ng driver? at Ano ang gagawin pagkatapos ng aksidente sa kalsada.

Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang rules. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.

Si Mylene ay pasahero ng jeepney. Bumangga ang jeepney sa isang pickup at nabali ang braso niya. Dahil nasa loob siya ng jeepney, sa insurer ng jeepney siya magki-claim. Hindi niya kailangang patunayan na ang jeepney driver ang nagdulot ng banggaan. Nagpadala siya ng nakasulat na notice na may certificate ng doktor sa loob ng anim na buwan.

Si Tonyo ay tumatawid sa kalsada nang mabangga ng motor. Hindi siya nakasakay sa anumang sasakyan, kaya sa insurer ng motor siya magki-claim, "the directly offending vehicle". Ang mga patunay niya ay ang police report, medical report at mga resibo ng ospital, na isinumite under oath.

Si Liza ay naghintay ng walong buwan bago ipinadala ang notice of claim. Ayon sa Section 397, kapag lampas sa anim na buwan ang notice, ang claim ay "deemed waived" (itinuturing nang tinalikdan). Puwede pa ring may claim for damages siya laban sa driver na may kasalanan, na hiwalay na kaso.

Kumonsulta sa abogado kung dineny ng insurer ang claim mo, kung parang masyadong maliit ang inaalok na halaga para sa malubhang injury o kamatayan, o kung pinapapirma ka ng quitclaim. Masasabi sa iyo ng abogado kung sa Insurance Commission o sa korte ka dapat pumunta, at kung paano kaugnay ng insurance claim ang kaso laban sa driver o may-ari. Kung hindi mo kayang magbayad ng abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.