Article 20 ng Civil Code: Damages para sa gawaing labag sa batas
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 20?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
Every person who, contrary to law, willfully or negligently causes damage to another, shall indemnify the latter for the same.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Ayon sa Article 20 ng Civil Code, ang taong nakapinsala sa iba dahil sa gawaing labag sa batas ay dapat magbayad para sa pinsalang iyon. Saklaw nito ang mga gawaing sinadya at ang mga gawaing dulot ng kapabayaan. Ang salitang ginagamit ng article para sa pagbabayad ay "indemnify".
Kasunod mismo ang Article 20 ng Article 19, na nagsasabing bawat tao ay dapat kumilos nang makatarungan, ibigay sa bawat isa ang nararapat, at maging tapat at may good faith. Ang Article 19 ang nagtatakda ng pamantayan. Ang Article 20 ang nagbibigay ng isang paraan para pagbayarin ang taong lumabag sa batas.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Si Carmen at ang ilegal na pagtatapon
Halimbawang may city ordinance na nagbabawal magtapon ng construction debris sa kanal. Itinapon pa rin ni Carmen sa kanal ang debris mula sa pagpapaayos ng bahay niya, at umapaw ang kanal papunta sa tindahan ng kapitbahay niyang si Lito, kaya nasira ang paninda nito. Labag sa ordinance ang pagtatapon. Kung mapatunayan ni Lito ang pinsalang idinulot nito, isa ang Article 20 sa mga batayan para hingin kay Carmen na bayaran ang nasirang paninda.
Ang pabayang pagkakamali ni Joel
Si Joel mismo ang nag-ayos ng electrical wiring ng bahay niya, nang hindi sinusunod ang mga patakaran para sa ganitong trabaho sa city niya. Nag-short circuit ito at nagsimula ang maliit na sunog na sumira sa pader ng katabing bahay. Hindi sinadya ni Joel na makapinsala. Pero saklaw ng Article 20 ang mga gawaing dulot ng kapabayaan pati ang sinadya, kaya puwedeng singilin ng kapitbahay ang gastos sa pagpapaayos kung mapatunayan ang mga pangyayari.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Imbento rin ang ordinance at ang mga lokal na patakaran sa mga ito, para lang sa paliwanag. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Tatlong bagay ang dapat patunayan ng naniningil: ang gawaing labag sa batas, ang sinadya o pabayang pag-uugali, at ang pinsalang idinulot nito.
- Kadalasang ginagamit ang Article 20 kasama ng Article 2176 tungkol sa quasi-delict, lalo na sa mga aksidente. Basahin ang mananagot ba ang may-ari ng sasakyan sa aksidente ng driver?
- Dapat maisampa ang paniningil ng damages sa loob ng panahong itinakda ng batas. Para sa mga palugit, basahin ang ilang taon puwedeng singilin ang utang?
- Kung krimen din ang pabayang gawain, sinasabi ng Article 2177 (para sa quasi-delict) na hiwalay ang civil liability sa ilalim ng Article 2176 sa civil liability sa ilalim ng Penal Code, pero hindi puwedeng makakuha ang biktima ng damages nang dalawang beses para sa iisang gawain o pagkukulang.
- Para sa libre o murang legal na tulong, tingnan ang saan hihingi ng legal na tulong.
Ano ang sinasabi ng Article 20?
Every person who, contrary to law, willfully or negligently causes damage to another, shall indemnify the latter for the same.
Sa madaling salita, tatlong bagay ang kailangan sa Article 20:
- Gawaing labag sa batas. May ginawa ang tao na ipinagbabawal ng batas, o may hindi ginawa na hinihingi ng batas.
- Sinadya o dahil sa kapabayaan. Hindi mahalaga kung sinadya ang gawain o pabaya lang. Sapat na ang alinman.
- Pinsala sa ibang tao. Nakapinsala sa iba ang gawain.
Kapag kumpleto ang tatlo, dapat "indemnify" ng tao ang napinsala. Ibig sabihin, bayaran ang pinsala.
Paano naiiba ang Article 20 sa Articles 21 at 2176?
May ilang article sa Civil Code na nagpapabayad sa tao para sa pinsala. Nagsasapawan ang mga ito, pero may kanya-kanyang pokus:
| Article | Ano ang saklaw | Intensiyon |
|---|---|---|
| Article 20 | Pinsalang dulot ng gawaing labag sa batas | Sinadya o dahil sa kapabayaan |
| Article 21 | Pagkalugi o pinsalang dulot ng paraang labag sa moral, good customs o public policy | Sinadya lang |
| Article 2176 | Pinsalang dulot ng pagkakamali o kapabayaan; tinatawag na quasi-delict kapag walang naunang kontrata | Pagkakamali o kapabayaan |
Kaya puwedeng gamitin ang Article 21 kahit walang partikular na batas na nilabag, pero para lang sa sinadyang gawain. Kailangan ng Article 20 ng nilabag na batas, pero sapat na ang kapabayaan.
Anong damages ang puwedeng singilin?
Ayon sa Article 20, dapat magbayad ang tao "for the same", ibig sabihin para sa pinsalang idinulot. Nasa title ng Civil Code tungkol sa damages ang mga pangkalahatang patakaran, simula sa Article 2195. Halimbawa, maliban kung iba ang sinasabi ng batas o ng kasunduan, pinapayagan ng Article 2199 ang actual damages para lang sa pagkalugi sa pera na "duly proved" (napatunayan nang maayos) ng napinsala. Kaya mahalaga ang mga resibo, estimate at ibang record.
Hiwalay na tanong ang moral damages. Nakalista sa Article 2219 ang mga kaso kung saan puwede itong makuha, "and analogous cases". Pinangalanan ng item (10) nito ang Articles 21 at 26, bukod sa iba, pero hindi ang Article 20. Korte ang magpapasya, sa bawat kaso, kung aling damages ang makatwiran.
Mga madalas itanong
Ano ang ibig sabihin ng Article 20 ng Civil Code?
Ibig sabihin, ang taong nakapinsala sa iba nang labag sa batas ay dapat magbayad para sa pinsalang iyon. Hindi mahalaga kung sinadya ang gawain (willfully) o dahil sa kapabayaan (negligently).
Ano ang pagkakaiba ng Article 20 at Article 21?
Sakop ng Article 20 ang pinsalang dulot ng gawaing labag sa batas, sinadya man o dahil sa kapabayaan. Sakop ng Article 21 ang pagkalugi o pinsalang sinadya sa paraang labag sa moral, good customs o public policy, kahit walang partikular na batas na nilabag.
Ano ang pagkakaiba ng Article 20 at Article 2176?
Nakatali ang Article 20 sa gawaing labag sa batas. Ang binabanggit lang ng Article 2176 ay pinsalang dulot ng pagkakamali (fault) o kapabayaan, nang hindi nagbabanggit ng nilabag na batas, at tinatawag itong quasi-delict kapag walang naunang kontrata ang mga partido.
Kailangan ko bang patunayan ang pinsala?
Oo. Binabanggit ng Article 20 ang pagbabayad (indemnify) ng pinsalang idinulot. Maliban kung iba ang sinasabi ng batas o ng kasunduan, pinapayagan ng Article 2199 ang actual damages para lang sa pagkalugi sa pera na napatunayan nang maayos, kaya mahalaga ang mga resibo at ibang ebidensiya.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?