Article 21 ng Civil Code: Mga gawang labag sa morals, good customs o public policy
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 21?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
Any person who willfully causes loss or injury to another in a manner that is contrary to morals, good customs or public policy shall compensate the latter for the damage.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Sinasabi ng Article 21 ng Civil Code na ang taong sadyang nagdulot ng pinsala o perwisyo sa iba, sa paraang labag sa morals, good customs o public policy, ay dapat magbayad sa pinsala. Saklaw nito ang mga nakakasakit na gawa kahit walang tiyak na batas na nilabag. Puwedeng humingi ng damages ang nasaktan, kasama ang moral damages.
Pinupunan ng Article 21 ang isang puwang sa batas. Ang Article 20 ay nagpapabayad sa pinsalang dulot ng gawang labag sa batas. Pero may mga gawang talagang mali at nakakasakit kahit walang batas na tumutukoy sa mga ito. Sakop ng Article 21 ang mga gawang iyon, basta sinadya.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Si Liza at ang maling bintang na shoplifting
Namimili si Liza sa isang tindahan. Pinagbintangan siya ng guard na nag-shoplift, kahit hindi totoo, sa harap ng ibang customer, at napahiya siya. Puwedeng humingi si Liza ng moral damages para sa "social humiliation" sa ilalim ng Articles 21, 2217 at 2219(10). Hindi niya kailangang patunayan na may nawalang pera (Article 2216). Ang korte ang magpapasya kung sinadya ang bintang at ginawa sa paraang labag sa morals o good customs, at kung magkano ang ibibigay, kung meron man.
Si Paolo at ang pagpapahiya sa publiko
May utang si Paolo sa dati niyang kaibigang si Dennis. Sa halip na magpadala ng demand, nag-print si Dennis ng karatulang tinatawag na magnanakaw si Paolo at idinikit ito sa gate ng pinagtatrabahuhan ni Paolo. Karapatan ang maningil ng utang, pero ang ganitong paraan ay maaaring labag sa good customs. Puwedeng hilingin ni Paolo sa korte na bigyan siya ng damages sa ilalim ng Article 21; depende sa ebidensya kung ibibigay ito ng korte. Kung defamatory o mapanirang-puri ang karatula, puwede ring pumasok ang mga patakaran sa libel.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Ang humihingi ng damages ang dapat magpatunay na sinadya ang gawa at nagdulot ito ng pinsala. Titimbangin ng korte ang mga pangyayari.
- Civil remedy ang Article 21. Tungkol sa bayad-pinsala ang kaso, hindi sa pagkakakulong.
- Kung talagang nahuling kumuha ng paninda ang isang mamimili, ibang sitwasyon iyon. Basahin ang nahuling nag-shoplift bago lumabas ng tindahan.
- Ang mga insulto at maling bintang ay puwede ring maging krimen. Basahin ang oral defamation at cyber libel sa Facebook.
- Hiwalay ding nakalista sa Article 2219, item (7), ang "Libel, slander or any other form of defamation" sa mga kasong may moral damages.
- Para sa libre o murang legal na tulong, tingnan ang saan hihingi ng legal na tulong.
Ano ang sinasabi ng Article 21?
Any person who willfully causes loss or injury to another in a manner that is contrary to morals, good customs or public policy shall compensate the latter for the damage.
Sa madaling salita, kailangan sa Article 21 ang:
- Sinadyang gawa. Sinadya ng tao ang ginawa niya. Hindi sapat ang kapabayaan lang.
- Pinsala o perwisyo sa iba. May nasaktan, sa pera man o sa ibang paraan.
- Paraang labag sa morals, good customs o public policy. Ang paraan ng paggawa ay salungat sa tinatanggap na moral standards, sa mabubuting kaugalian ng komunidad, o sa kapakanan ng publiko.
Walang depinisyon sa article ang "morals" at "good customs". Ang korte ang magpapasya, batay sa mga pangyayari, kung lumampas na sa linya ang isang gawa.
Puwede bang humingi ng moral damages sa ilalim ng Article 21?
Oo, puwede itong ibigay. Nakalista sa Article 2219 ang mga kaso kung saan puwedeng makuha ang moral damages, at kasama sa item (10):
(10) Acts and actions referred to in articles 21, 26, 27, 28, 29, 30, 32, 34, and 35.
Ang moral damages ay bayad sa pinsalang hindi tungkol sa pera. Nakalista sa Article 2217 kung ano ang saklaw nito:
Moral damages include physical suffering, mental anguish, fright, serious anxiety, besmirched reputation, wounded feelings, moral shock, social humiliation, and similar injury.
Hindi kailangang patunayan ang nawalang pera para sa moral damages, at ang korte ang nagtatakda ng halaga ayon sa sitwasyon (Article 2216). Walang takdang halaga sa piso ang Civil Code.
Ano ang pagkakaiba ng Article 21 sa Articles 19 at 20?
- Ang Article 19 ang nagtatakda ng pangkalahatang pamantayan: kumilos nang may katarungan, ibigay sa bawat isa ang nararapat sa kanya, at maging tapat at kumilos nang may good faith.
- Ang Article 20 ay nagpapabayad sa pinsalang dulot ng gawang labag sa batas, sinadya man o dahil sa kapabayaan.
- Ang Article 21 ay nagpapabayad sa sinadyang pinsalang ginawa sa paraang labag sa morals, good customs o public policy, kahit walang nilabag na batas.
Anong mga desisyon ng Supreme Court ang kaugnay?
- Baksh v. Court of Appeals (G.R. No. 97336)Baksh v. Court of Appeals: hindi kaso ang basta pagsira sa pangakong kasal, pero puwedeng may damages sa Article 21 kung panloloko pala ang pangako.
- Wassmer v. Velez (G.R. No. L-20089)Wassmer v. Velez: bakit pinagbayad ng damages sa Article 21 ng Civil Code ang groom na umalis dalawang araw bago ang pormal nang itinakdang kasal.
Mga madalas itanong
Ano ang Article 21 ng Civil Code?
Sinasabi nito na ang taong sadyang nagdulot ng pinsala o perwisyo sa iba, sa paraang labag sa morals, good customs o public policy, ay dapat magbayad sa pinsala. Saklaw nito ang mga maling gawa na maaaring walang tiyak na batas na nagbabawal.
Puwede ba akong humingi ng moral damages sa ilalim ng Article 21?
Oo, puwede itong ibigay. Nakalista sa Article 2219(10) ang mga gawang tinutukoy ng Article 21 bilang mga kasong may moral damages. Ang korte ang magpapasya kung magkano, at hindi kailangang patunayan ang nawalang pera para sa moral damages (Article 2216).
Saklaw ba ng Article 21 ang mga pabayang gawa?
Hindi. Kailangan sa Article 21 na 'willfully' o sinadya ang pagdulot ng pinsala. Ang mga pabayang gawa ay nasa ibang article, gaya ng Article 20 (mga gawang labag sa batas) o Article 2176 (fault o negligence).
Ano ang pagkakaiba ng Article 21 at Article 20?
Kailangan sa Article 20 ang gawang labag sa batas, sinadya man o dahil sa kapabayaan. Sa Article 21, hindi kailangang may nilabag na batas, pero kailangang sinadya ang gawa at ginawa sa paraang labag sa morals, good customs o public policy.
May takdang halaga ba ang moral damages sa Article 21?
Wala. Walang nakasulat na halaga sa piso sa Civil Code. Ayon sa Article 2216, nasa discretion ng korte ang halaga ng moral damages, depende sa sitwasyon ng bawat kaso.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?