Article 2176 ti Civil Code: Quasi-delict: responsabilidad iti fault wenno negligence
Status: Adda pay bilegna
Ania ti kuna ti Article 2176?
Ti opisial a testo ti linteg ket iti English.
Whoever by act or omission causes damage to another, there being fault or negligence, is obliged to pay for the damage done. Such fault or negligence, if there is no pre-existing contractual relation between the parties, is called a quasi-delict and is governed by the provisions of this Chapter.
Ania ti kayatna a sawen iti nalaka a sasao?
Kuna ti Article 2176 ti Civil Code a siasinoman a mangted iti dadael iti sabali babaen ti aramid wenno omission (saan a panangaramid iti masapul), nga adda fault wenno negligence, ket masapul nga agbayad iti dadael. No awan ti kontrata ti dua a tao, daytoy a kita ti fault wenno negligence ket maawagan iti "quasi-delict". Ti kaso para iti quasi-delict ket masapul a maipila iti uneg ti uppat a tawen.
Ti quasi-delict ket maysa kadagiti lima a pagtaudan ti obligasion iti Civil Code. Ilista ida ti Article 1157: linteg, kontrata, quasi-contract, aramid wenno omission a dusaen ti linteg, ken quasi-delict. Dagiti panagdungpar ti lugan, banag a matnag, naliway a panagkumpuni ken adu a kadawyan nga aksidente ket mabalin a sakupen daytoy nga artikulo.
Kasano nga agandar daytoy iti pudno a biag?
Ti naiparking a lugan ni Mark
Dinungpar ti maysa a drayber ti jeepney ti naiparking a lugan ni Mark gapu ta saan nga immannad. Awan ti kontrata da Mark ken ti drayber. Quasi-delict daytoy. Mabalin a singiren ni Mark ti gastos ti panagkumpuni a mapaneknekanna babaen dagiti resibo (ipalubos ti Article 2199 ti actual damages para iti pukaw a kuarta a "duly proved" wenno naipaneknek a husto). Adda uppat a tawenna tapno ipilana ti kaso.
Ni Tina ken ti natnag a signboard
Iti adu a bulan, saan a tinarimaan ti maysa nga akinkukua ti tienda ti nalukay a signboard. Natnag daytoy ket nadangran ni Tina, a magmagna iti sidewalk. No paneknekan ni Tina ti kinaliway ti akinkukua ken dagiti sugatna, masapul nga agbayad ti akinkukua iti dadael. Ipalubos met ti Article 2219 ti moral damages para iti "Quasi-delicts causing physical injuries".
Ni Ben ken ti panaglugan iti bus
Ni Ben ket agbaybayad a pasahero iti bus a nadungpar. Adda kontrata ni Ben iti kompania ti bus, isu a ti maikadua a sentensia ti Article 2176, a mangisao kadagiti kaso nga "no pre-existing contractual relation" (awan ti kontrata sakbay pay ti pasamak), ket saanna nga awagan a quasi-delict ti kiddawna iti kompania. Mabalin a sabsabali a pagalagadan maipapan iti kontrata ti agaplikar. Saan a sakupen daytoy a panid dagidiay a pagalagadan.
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar ti pagalagadan. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Ania ti kayatna a sawen iti praktika?
- Kalpasan ti aksidente iti kalsada, agala iti police report ken idulin dagiti nagan ken address dagiti tattao a nairaman. Kitaen ti ania ti aramiden kalpasan ti aksidente iti kalsada.
- Babaen ti Section 391 ti Insurance Code, kas inbaliwan ti Republic Act No. 10607, ti kiddaw para iti ipapatay wenno pannakadangran ti pasahero wenno third party babaen ti compulsory motor vehicle insurance ket mabayadan "without the necessity of proving fault or negligence of any kind" (uray saan a paneknekan ti aniaman a fault wenno negligence). Kitaen ti CTPL insurance claim.
- Idulin dagiti resibo, medical record ken retrato. Ti actual damages ket mabayadan laeng para kadagiti pukaw a naipaneknek.
- No saan a ti akinkukua ti lugan ti nagmaneho, kitaen ti adda kadi responsabilidad ti akinkukua ti lugan iti aksidente ti drayber?
- Para iti libre wenno nalaka a tulong legal, kitaen ti sadino ti pakasarakan ti tulong legal.
Ania ti kuna ti Article 2176?
Whoever by act or omission causes damage to another, there being fault or negligence, is obliged to pay for the damage done. Such fault or negligence, if there is no pre-existing contractual relation between the parties, is called a quasi-delict and is governed by the provisions of this Chapter.
Iti nalaka a pannao, kasapulan ti kiddaw babaen ti Article 2176:
- Aramid wenno omission. Adda inaramid ti tao, wenno adda saanna nga inaramid.
- Fault wenno negligence. Naliway wenno adda biddut ti tao. Saan a kasapulan nga inggagarana ti mangdangran.
- Dadael iti sabali. Adda nadangran.
- Panagkonektar dagitoy. Ti dadael ket gapu iti aramid wenno omission.
Ti maikadua a sentensia ket mangnayon iti kondision para iti nagan a "quasi-delict": masapul nga awan ti kontrata a nagbaetan dagiti agsumbangir sakbay pay ti pasamak. No adda kontrata, kas iti nagbaetan ti pasahero ken kompania ti bus, mabalin a sabsabali a pagalagadan ti Civil Code maipapan iti obligasion ken kontrata ti agaplikar.
Ania ti kayat a sawen ti "negligence"?
Ipaaplikar ti Article 2178 dagiti Article 1172 agingga iti 1174 kadagiti quasi-delict. Babaen ti Article 1173, ti negligence ket ti saan a panangusar iti annad a kasapulan ti kita ti obligasion ken dagiti kasasaad dagiti tao, ti tiempo ken ti lugar. No saan nga ibaga ti linteg ti kaadu ti annad a masapul, ti pagalagadan ket ti annad ti "a good father of a family", kayatna a sawen, ti kadawyan ken naannad a tao.
Kasano kabayag ti adda kenka tapno agidarum iti quasi-delict?
Uppat a tawen. Kuna ti Article 1146:
The following actions must be instituted within four years: (1) Upon an injury to the rights of the plaintiff; (2) Upon a quasi-delict;
Inayon ti Article 1150 a ti panawen ket mabilang "from the day they may be brought" (manipud iti aldaw a mabalinen ti agidarum), malaksid no adda espesial a pagalagadan a mangibaga iti sabali.
Mabalin kadi a mabayadanka iti mamindua, babaen ti kriminal a kaso ken quasi-delict?
Saan. Kuna ti Article 2177:
Responsibility for fault or negligence under the preceding article is entirely separate and distinct from the civil liability arising from negligence under the Penal Code. But the plaintiff cannot recover damages twice for the same act or omission of the defendant.
Isu a ti naliway nga aramid, kas iti reckless driving (naliway a panagmaneho), ket mabalin a pagtaudan ti kriminal a kaso ken ti sibil a kiddaw. Naisina ti dua, ngem maminsan laeng a mabayadan ti biktima para iti isu met laeng nga aramid. Para iti kriminal a paset, kitaen ti dusa ti reckless imprudence.
Siasino pay ti mabalin nga agbayad?
Saan a kanayon a ti laeng tao nga adda biddutna ti agbayad. Ti Article 2180 ket mangpasungbat iti dadduma a tao para kadagiti aramid ti sabsabali: dagiti nagannak para kadagiti menor de edad nga annakda nga agnanaed kadakuada, dagiti employer para kadagiti empleado nga agtartrabaho iti uneg dagiti naited a trabahoda, ken dagiti maestro para kadagiti estudiante nga adda iti custody-da, ken dadduma pay. Mabalin a liklikanda ti responsabilidad no paneknekanda nga inusarda ti annad ti "good father of a family" tapno malapdan ti dadael.
Dadduma a pagalagadan iti isu met laeng a kapitulo:
- Adu a tao ti adda biddutna. Solidary ti responsabilidadda (Article 2194). Babaen ti Article 1216, ti biktima ket mabalin a sumingir iti asinoman kadakuada, wenno iti dadduma wenno amin kadakuada iti agpada a tiempo.
- Naliway met ti biktima. No ti bukod a kinaliway ti biktima ti immediate and proximate cause ti pannakadangran, awan ti maala. No nakatulong laeng daytoy, kissayen ti korte ti damages (Article 2179).
- Panaglabsing iti trapiko. Ti drayber a lablabsingenna ti regulasion ti trapiko iti oras ti aksidente ket maibilang a naliway, malaksid no adda pammaneknek a saan (Article 2185).
Kadawyan a saludsod
Ania ti quasi-delict?
Isu ti fault wenno negligence (biddut wenno kinaliway) a mangted iti dadael iti sabali no awan ti kontrata dagiti agsumbangir. Ti Article 2176 ti Civil Code ket mangpabayad iti dadael iti tao nga adda biddutna.
Mano a tawen ti adda kaniak tapno agidarum iti quasi-delict?
Uppat a tawen. Kuna ti Article 1146 ti Civil Code a ti kaso maipapan iti quasi-delict ket masapul a maipila iti uneg ti uppat a tawen. Kuna ti Article 1150 a mabilang ti panawen manipud iti aldaw a mabalinen ti agidarum.
Mabalin kadi ti agipila iti kaso a quasi-delict ken kriminal a kaso para iti isu met laeng nga aksidente?
Kuna ti Article 2177 a ti responsabilidad iti quasi-delict ket naisina ken sabali iti civil liability a naggapu iti negligence babaen ti Penal Code. Ngem saan a mabalin nga agala ti biktima iti damages iti mamindua para iti isu met laeng nga aramid wenno omission.
Kasano no naliway met ti biktima?
Babaen ti Article 2179, no ti bukod a kinaliway ti biktima ti immediate and proximate cause (dagus ken kangrunaan a gapu) ti pannakadangranna, saan a mabalin nga agala iti damages. No nakatulong laeng ti kinaliwayna, mabalin latta nga agala, ngem kissayen ti korte ti damages.
Siasino ti agbayad no dua wenno ad-adu a tao ti nangted iti dadael?
Kuna ti Article 2194 a solidary ti responsabilidad ti dua wenno ad-adu a tao nga adda liability iti quasi-delict. Babaen ti Article 1216, ti biktima, kas creditor, ket mabalin a sumingir iti asinoman kadakuada, wenno iti dadduma wenno amin kadakuada iti agpada a tiempo.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?