Puwede Bang Magpakasal Ulit Kung Ilang Taon Nang Nawawala ang Asawa?
Mabilis na sagot
Oo, pero pagkatapos lang ideklara ng korte na presumptively dead (ipinapalagay na patay na) ang nawawala mong asawa. Ayon sa Article 41 ng Family Code, dapat apat na sunod-sunod na taon nang wala ang asawa mo, at dapat may matibay kang paniniwala na patay na siya. Kung nawala ang asawa mo sa panganib ng kamatayan, gaya ng barkong lumubog sa dagat, sapat na ang dalawang taon. Kung walang deklarasyon ng korte, void ang bagong kasal at puwede kang makasuhan ng bigamy.
Ano ang sinasabi ng Article 41?
A marriage contracted by any person during subsistence of a previous marriage shall be null and void, unless before the celebration of the subsequent marriage, the prior spouse had been absent for four consecutive years and the spouse present has a well-founded belief that the absent spouse was already dead.
Idinadagdag ng ikalawang talata ang hakbang sa korte:
For the purpose of contracting the subsequent marriage under the preceding paragraph the spouse present must institute a summary proceeding as provided in this Code for the declaration of presumptive death of the absentee, without prejudice to the effect of reappearance of the absent spouse.
Kaya tatlo ang kondisyon, at dapat matugunan lahat bago ang bagong kasal:
- Pagkawala. Apat na sunod-sunod na taon nang wala ang asawa mo, o dalawang taon sa kasong may panganib ng kamatayan.
- Paniniwalang patay na. May matibay kang paniniwala (well-founded belief) na patay na ang asawa mo.
- Deklarasyon ng korte. Idineklara ng korte na presumptively dead ang asawa mo sa isang summary proceeding.
Kailan sapat na ang dalawang taon?
Sabi ng Article 41, sapat na ang dalawang taong pagkawala kapag nangyari ang pagkawala sa mga sitwasyong may panganib ng kamatayan na nasa Article 391 ng Civil Code:
(1) A person on board a vessel lost during a sea voyage, or an aeroplane which is missing, who has not been heard of for four years since the loss of the vessel or aeroplane; (2) A person in the armed forces who has taken part in war, and has been missing for four years; (3) A person who has been in danger of death under other circumstances and his existence has not been known for four years.
Apat na taon ang binabanggit ng Article 391 mismo, para sa ibang layunin gaya ng paghahati ng estate (mana). Para sa muling pagpapakasal, hinihiram lang ng Article 41 ng Family Code ang listahan ng mga sitwasyon at pinaiikli sa dalawang taon ang pagkawala.
Ano ang "well-founded belief" na patay na ang asawa?
Ginagamit ng Article 41 ang mga salitang ito pero hindi nito inililista kung ano ang kasama. Hindi sapat na basta apat na taon nang wala ang asawa mo: dapat ka ring maniwala, nang may matibay na batayan, na patay na siya. Korte ang magpapasya kung matibay ang paniniwala mo batay sa ebidensyang ihaharap mo. Masasabi sa iyo ng abogado kung anong ebidensya ang hinahanap ng mga korte.
Bakit ko kailangan ng deklarasyon ng korte?
Dahil dalawang beses itong hinihingi ng batas. Hinihingi ng Article 41 ang summary proceeding "for the purpose of contracting the subsequent marriage". At itinuturing ng Revised Penal Code na bigamy ang ikalawang kasal na ginawa bago ang deklarasyong iyon:
The penalty of prision mayor shall be imposed upon any person who shall contract a second or subsequent marriage before the former marriage has been legally dissolved, or before the absent spouse has been declared presumptively dead by means of a judgment rendered in the proper proceedings.
Tumatagal ang prision mayor mula anim na taon at isang araw hanggang labindalawang taon (Article 27 ng Revised Penal Code). Basahin ang Bigamy sa Pilipinas.
Hindi saklaw ng page na ito kung aling korte ang dumidinig ng summary proceeding, ang bayad dito o kung gaano ito katagal. Maipapaliwanag ng abogado o ng Public Attorney's Office ang proseso.
Pareho ba ito ng seven-year rule?
Hindi. May pangkalahatang patakaran ang Civil Code tungkol sa presumed death:
After an absence of seven years, it being unknown whether or not the absentee still lives, he shall be presumed dead for all purposes, except for those of succession.
Para sa asawang gustong magpakasal ulit, may sariling mas maiikling panahon ang Family Code sa Article 41, at idinadagdag nito ang requirement na deklarasyon ng korte.
Ano ang mangyayari kung bumalik ang nawawalang asawa?
Sabi ng Article 41, ang deklarasyon ay "without prejudice to the effect of reappearance" (hindi apektado ang epekto ng pagbabalik). Ipinapaliwanag ng Article 42 ang epektong iyon: awtomatikong natatapos ang sumunod na kasal kapag naitala ang sinumpaang pahayag ng pagbabalik sa civil registry ng tirahan ng mag-asawa sa sumunod na kasal. Hindi ito umiiral kung na-annul o idineklarang void ng korte ang unang kasal. Kung pinagtatalunan ang pagbabalik, korte ang puwedeng magpasya.
Kapag natapos ang sumunod na kasal sa ganitong paraan, sabi ng Article 43, legitimate ang mga anak na nabuo bago ito natapos, at hinahati ang ari-arian ng kasal na iyon. Ang asawang pumasok sa sumunod na kasal nang may bad faith ay nawawalan ng bahagi sa net profits at hindi puwedeng magmana mula sa inosenteng asawa. Kung parehong may bad faith ang mag-asawa sa sumunod na kasal, void ang kasal na iyon mula pa sa umpisa (Article 44).
Paano ito nangyayari sa totoong buhay?
Mga gawa-gawang halimbawa lang ito para ipakita kung paano gumagana ang mga patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ang asawa ni Elena, isang seaman, ay sakay ng barkong lumubog dalawang taon na ang nakaraan at wala nang balita mula noon. Kasong may panganib ng kamatayan ito ayon sa Article 391(1) ng Civil Code, kaya sapat na ang dalawang taong pagkawala. Puwede lang magpakasal ulit si Elena kapag idineklara ng korte na presumptively dead ang asawa niya.
Ang asawa ni Mila ay umalis para magtrabaho sa ibang bansa limang taon na ang nakaraan. Tumigil siyang tumawag pagkalipas ng ilang buwan, at wala na ring balita ang mga kamag-anak niya mula noon. Kailangan pa ring hilingin ni Mila sa korte na ideklara itong presumptively dead. Dapat niyang ipakita ang apat na taong pagkawala at ang matibay na paniniwalang patay na ito, at korte ang magpapasya kung sapat ang ebidensya niya.
Ang asawa ni Jun ay tatlong taon nang wala matapos silang mag-away, at alam ni Jun na nakatira ito sa ibang probinsya. Hindi umiiral ang Article 41: maikli ang panahon, at walang dahilan si Jun para paniwalaang patay na ito. Kung magpapakasal siya ulit, void ang bagong kasal at puwede siyang makasuhan ng bigamy.
Kailan mo kailangan ng abogado?
Kaso sa korte ang declaration of presumptive death, kahit summary ito. Maipapaliwanag ng abogado kung saang korte pupunta, anong ebidensya ng pagkawala at ng mga pangyayari sa pagkawala ang kailangan mo, at ano ang mangyayari sa ari-arian at mga anak mo kung bumalik ang asawa mo. Kumausap ng abogado bago ka mag-apply ng bagong marriage license.
Kung hindi mo kaya ang abogado, basahin ang Libreng legal na tulong sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) at iba pang opsyon.
Anong mga probisyon ang batayan ng sagot na ito?
Mga madalas itanong
Ilang taon dapat nawawala ang asawa ko bago ako makapagpakasal ulit?
Apat na sunod-sunod na taon, at may matibay kang paniniwala (well-founded belief) na patay na ang asawa mo. Kung nawala ang asawa mo sa panganib ng kamatayan, gaya ng barko o eroplanong nawala, o sundalong nawawala matapos sumali sa giyera, sapat na ang dalawang taon (Article 41 ng Family Code kasama ang Article 391 ng Civil Code).
Ang seven-year rule ba sa presumed death ang umiiral?
Hindi para sa muling pagpapakasal. May pangkalahatang seven-year rule ang Article 390 ng Civil Code, pero apat na taon ang itinatakda ng Article 41 ng Family Code, o dalawa sa mga kasong may panganib ng kamatayan, para sa asawang gustong magpakasal ulit.
Kailangan ko ba ng kaso sa korte, o sapat na ang affidavit?
Kailangan mo ng kaso sa korte. Sabi ng Article 41, dapat magsampa ang naiwang asawa ng summary proceeding para sa declaration of presumptive death bago ang bagong kasal.
Paano kung bumalik ang nawawala kong asawa pagkatapos kong magpakasal ulit?
Ayon sa Article 42, awtomatikong natatapos ang bagong kasal kapag naitala sa civil registry ang sinumpaang pahayag (sworn statement) ng pagbabalik, maliban kung na-annul o idineklarang void ng korte ang naunang kasal.
Umalis ang asawa ko at alam ko kung saan siya nakatira. Puwede ko bang gamitin ang patakarang ito?
Hindi. Ang Article 41 ay para sa nawawalang asawa na may matibay na dahilan ang naiwang asawa para paniwalaang patay na. Hindi sakop ang asawang basta umalis at buhay pa.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?