Puede Bala Bawion ang Donation?
Dasig nga sabat
Huo, pero sa mga rason lang nga ginatugutan sang Civil Code. Puede i-revoke (bawion) ang donation kon ang donor, nga wala sang anak, nagkaanak sang ulihi, nakita ang anak nga ginaisip nga patay na, ukon nag-ampon sang menor de edad nga bata; kon wala gintuman sang donee (ang ginhatagan) ang kondisyon sang donation; ukon kon ang donee wala sing utang nga kabalaslan (ingratitude) sa isa sa mga paagi nga ginalista sang layi. Ang kada rason may kaugalingon nga tion: isa ka tuig para sa ingratitude, kag apat ka tuig para sa iban nga rason suno sa Code, pero sa pila ka kaso mas malawig nga tion ang ginagamit sang mga korte.
Sa ano nga mga rason puede i-revoke ang donation?
Tatlo ka grupo sang rason ang yara sa Civil Code.
1. May bata nga nag-abot (Article 760). Ang donation nga ginhimo sang tawo nga "having no children or descendants", ukon wala sang anak ukon kaliwat, puede bawion ukon buhinan kon, pagkatapos sang donation, nagkaanak ang donor, ang anak nga ginaisip nga patay buhi pa gali, ukon ang donor "should subsequently adopt a minor child", ukon nag-ampon sang menor de edad nga bata. Suno sa Article 761, ang donation ginabuhinan lang "insofar as it exceeds the portion that may be freely disposed of by will", ukon sa bahin lang nga naglapaw sa puede niya ihatag nga hilway paagi sa testamento.
2. Wala natuman ang kondisyon (Article 764). Ang donation "shall be revoked at the instance of the donor, when the donee fails to comply with any of the conditions which the former imposed upon the latter." Buot silingon, bawion ini kon pangayuon sang donor kag wala gintuman sang donee ang bisan ano nga kondisyon nga ginbutang sang donor.
3. Ingratitude (Article 765). Tatlo ka kaso ang ginalista sang Article 765:
The donation may also be revoked at the instance of the donor, by reason of ingratitude in the following cases: (1) If the donee should commit some offense against the person, the honor or the property of the donor, or of his wife or children under his parental authority; (2) If the donee imputes to the donor any criminal offense, or any act involving moral turpitude, even though he should prove it, unless the crime or the act has been committed against the donee himself, his wife or children under his authority; (3) If he unduly refuses him support when the donee is legally or morally bound to give support to the donor.
Sa madaling silingon: ang donee nakahimo sang krimen kontra sa donor ukon sa iya pamilya; nagpasangid sia sa donor sang krimen ukon malaw-ay nga buhat; ukon nagdumili sia nga suportahan ang donor bisan obligado sia.
Daw ano kalawig ang tion sang donor?
| Rason | Tion suno sa Civil Code |
|---|---|
| Pagkatawo, legitimation, recognition ukon pag-ampon sang bata; anak nga ginaisip nga patay nga nakita nga buhi | Apat ka tuig halin sa pagkatawo sang una nga anak, ukon sa iya legitimation, recognition ukon pag-ampon, ukon sa judicial declaration of filiation, ukon halin sang nabaton ang balita parte sa anak nga ginaisip nga patay (Article 763) |
| Wala gintuman sang donee ang kondisyon | Apat ka tuig halin sang wala natuman ang kondisyon (Article 764) |
| Ingratitude | Isa ka tuig halin sang nahibaluan sang donor ang natabo kag puede na sia makapasaka sang kaso (Article 769) |
Ang kaso tungod sa pag-abot sang bata "cannot be renounced", ukon indi puede isikway, kag nagalabay ini sa mga anak kag kaliwat sang donor kon mapatay sia (Article 763). Ang kaso tungod sa wala natuman nga kondisyon "may be transmitted to the heirs of the donor", ukon puede ilabay sa mga manunubli sang donor (Article 764). Ang kaso tungod sa ingratitude "cannot be renounced in advance", ukon indi puede isikway daan (Article 769).
Pirme bala ginagamit ang apat ka tuig nga tion para sa mga kondisyon?
Indi pirme. Sa pila ka kaso, iban nga patakaran ang gingamit sang Supreme Court:
- Onerous donations. Sa Secretary of Education v. Heirs of Dulay (2006), gin-donate ang duta sa kondisyon nga gamiton ini para sa eskwelahan. Siling sang Korte nga ang donation nga may onerous cause (may kabug-at ukon obligasyon) "is essentially a contract and is thus governed by the rules on contract", ukon kontrata gid ini kag ginasunod ang mga patakaran sa kontrata, kag gingamit ang napulo ka tuig nga tion para sa sinulat nga kontrata suno sa Article 1144.
- Automatic revocation clauses. Sa Camarines Sur Teachers and Employees Association v. Province of Camarines Sur (2019), ginkutlo sang Korte ang mga nauna nga desisyon nga nagasiling nga kon ang deed hayag nga may automatic revocation, "the rules on contract and the general rules on prescription should apply, and not Article 764 of the Civil Code", ukon ang mga patakaran sa kontrata kag sa prescription ang gamiton, indi ang Article 764. Siling man sini nga puede indi itugot sang korte ang revocation "when the unperformed part is insignificant", ukon kon gamay lang ang bahin nga wala natuman.
- Wala sang tion nga ginbutang sa pagtuman. Sa Clemente v. Republic (2019), gin-donate ang duta para sa ospital nga wala gid natukod. Siling sang Korte nga "Prescription cannot set in if the period to comply with the obligation cannot be determined with certainty", ukon indi magdalagan ang prescription kon indi matin-aw kon san-o dapat tumanon ang obligasyon, kag ang duta nagbalik sa mga manunubli sang donor.
Ano ang ginasiling sang mga kaso parte sa ingratitude?
- Sa Spouses Eduarte v. Court of Appeals (1996), ginpalsipikar sang donee ang pirma sang donor sa ikaduha nga deed of donation. Gin-isip ini sang Korte nga ingratitude. Pero ang mga nagbakal sang duta halin sa donee in good faith, nga nagsalig sa limpyo nga titulo, nakapabilin sang duta; ang donee ang ginpabayad sa donor sang danyos.
- Sa Calanasan v. Spouses Dolorito (2013), wala sang revocation kay ang mga buhat nga ginreklamo ginhimo sang bana sang donee, indi sang donee mismo, kag ang ginatumod sang mga buhat amo ang utod nga babayi sang donor, indi ang donor. Nakita man sang Korte nga onerous ang donation, kay kinahanglan bayaran sang donee ang mortgage sang duta, gani wala gingamit ang Article 765 sa sina nga onerous nga bahin.
Ano ang matabo sa propiedad kag sa mga bunga sini?
- Ingratitude. Ang mga baligya kag mortgage nga ginhimo sang donee "before the notation of the complaint for revocation in the Registry of Property shall subsist. Later ones shall be void." (Article 766). Buot silingon, ang ginhimo antes ma-note ang reklamo sa Registry of Property nagapabilin; ang ginhimo pagkatapos, void. Puede pangayuon sang donor ang bili sang propiedad nga indi na niya mabawi sa iban nga tawo, suno sa bili sini sang tion sang donation (Article 767).
- Wala natuman nga kondisyon. Ang propiedad nagabalik sa donor, kag void ang mga baligya kag mortgage sang donee, pero may proteksyon gihapon ang iban nga tawo suno sa Mortgage Law kag sa mga layi sa land registration (Article 764).
- Mga bunga (fruits). Suno sa Article 768, kon tungod sa pag-abot sang bata ukon sa ingratitude, ibalik lang sang donee ang mga bunga halin sang pag-file sang reklamo. Kon tungod sa wala natuman nga kondisyon, ibalik niya ang mga bunga nga iya nabaton pagkatapos nga wala niya natuman ang kondisyon.
Paano ini sa matuod nga kabuhi?
Ini isa ka hinimo-himo lang nga halimbawa para ipakita kon paano ginagamit ang mga patakaran. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Si Rosa nag-donate sang lote sa iya hinablos nga si Paolo sa kondisyon nga magpatindog sia sang gamay nga kapilya diri. Wala gid niya ini ginpatindog. Suno sa Article 764, puede magpangayo si Rosa sa korte nga i-revoke ang donation, kag ang tion suno sa Code apat ka tuig halin sang wala natuman ang kondisyon. Kon ang deed may automatic revocation clause, ukon kon onerous ang donation, puede gamiton sang korte ang mga patakaran sa kontrata, pareho sa mga kaso sa ibabaw.
Tan-awa man ang tabla parte sa pag-revoke sang donation.
San-o ka kinahanglan sang abogado?
Makighambal sa abogado kon gusto mo bawion ang donation, kon ang donor gusto mag-revoke sang donation nga ginhatag sa imo, ukon kon ang gin-donate nga duta nabaligya ukon na-mortgage na. Ang rason, ang mga pulong sang deed kag ang mga petsa ang magadesisyon kon ano ang puede mahimo.
Kon indi mo makaya ang bayad sa abogado, tan-awa ang Libre nga bulig legal sa Pilipinas. Tan-awa man ang Kinahanglan bala sang deed ang donation sang duta? kag ang pahina sang Article 749.
Ano nga mga probisyon ang ginbasihan sini nga sabat?
Masami nga pamangkot
Puede bala i-revoke (bawion) ang donation sa Pilipinas?
Huo, pero sa mga rason lang nga ginatugutan sang Civil Code: ang donor nagkaanak sang ulihi, nakita ang anak nga ginaisip nga patay na, ukon nag-ampon sang menor de edad nga bata (Article 760); wala gintuman sang donee ang isa ka kondisyon (Article 764); ukon ang donee wala sing utang nga kabalaslan (ingratitude) sa isa sa mga paagi nga ginalista sang Article 765.
Ano ang ginaisip nga ingratitude?
Tatlo ka kaso ang ginalista sang Article 765: ang donee nakahimo sang krimen kontra sa lawas, dungog ukon propiedad sang donor, ukon sang iya asawa ukon mga anak nga yara sa idalom sang iya parental authority; ang donee nagpasangid sa donor sang krimen ukon sang buhat nga may moral turpitude (malaw-ay nga buhat); ukon ang donee nagdumili nga wala sang husto nga rason sa pagsuporta sa donor bisan obligado sia.
Daw ano kalawig ang tion sang donor para mag-revoke tungod sa ingratitude?
Isa ka tuig, halin sang nahibaluan sang donor ang natabo kag puede na sia makapasaka sang kaso (Article 769). Indi puede isikway daan ini nga kinamatarong.
Daw ano kalawig ang tion sang donor kon wala gintuman sang donee ang kondisyon?
Siling sang Article 764, apat ka tuig halin sang wala natuman ang kondisyon. Pero sa pila ka kaso, ang ginagamit sang Supreme Court amo ang mga patakaran sa kontrata, pareho sang napulo ka tuig nga tion para sa sinulat nga kontrata sa isa ka onerous donation (donation nga may kabug-at ukon obligasyon) sa Secretary of Education v. Heirs of Dulay (2006).
Puede bala i-revoke ang donation kon nagkaanak ang donor sang ulihi?
Huo, kon ang donor wala sang anak ukon kaliwat sang tion nga naghatag sia. Suno sa Article 761, ang donation ginabawi ukon ginabuhinan lang sa bahin nga naglapaw sa puede niya ihatag nga hilway paagi sa testamento. Ang kaso dapat ipasaka sa sulod sang apat ka tuig (Article 763).
Ano ang matabo sa propiedad kon nabaligya na ini sang donee?
Depende sa rason. Sa ingratitude, ang baligya kag mortgage nga ginhimo antes ma-note ang reklamo sa Registry of Property nagapabilin nga valid (Article 766). Sa Spouses Eduarte v. Court of Appeals (1996), ginprotektahan ang mga nagbakal in good faith (sa maayo nga tinutuyo) nga nagsalig sa limpyo nga titulo.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?