Mabalin Kadi nga Alaen Manen ti Naidonar?
Napardas a sungbat
Wen, ngem kadagiti laeng rason nga ipalubos ti Civil Code. Mabalin a ma-revoke (maalaan manen) ti donation no ti donor (ti nangted), nga awan ti anakna, ket maaddaan iti anak kalpasanna, masarakanna ti anak a napagarup a natay, wenno ag-adopt iti menor de edad nga anak; no saan a tungpalen ti donee (ti nangawat) ti maysa a kondision ti donation; wenno no awan ti panagyaman ti donee iti maysa kadagiti wagas a nailista iti linteg. Adda bukod a panawen ti tunggal rason: maysa a tawen para iti ingratitude, ken uppat a tawen para kadagiti dadduma a rason kas kuna ti Code, nupay nangusar dagiti korte iti nabaybayag a panawen iti dadduma a kaso.
Ania dagiti rason a pakai-revoke ti donation?
Adda tallo a grupo ti rason iti Civil Code.
1. Dumteng ti anak (Article 760). Ti donation nga inaramid ti tao a "having no children or descendants" (awan ti anak wenno kaputotan) ket mabalin a ma-revoke wenno makissayan no, kalpasan ti donation, maaddaan iti anak ti donor, sibibiag gayam ti anak a napagarup a natay, wenno ti donor ket "should subsequently adopt a minor child", kayatna a sawen, ag-adopt kalpasanna iti menor de edad nga anak. Iti sidong ti Article 761, makissayan laeng ti donation "insofar as it exceeds the portion that may be freely disposed of by will", wenno iti paset a lumabes iti mabalin nga ited a siwayawaya babaen ti will.
2. Saan a natungpal ti kondision (Article 764). Ti donation ket "shall be revoked at the instance of the donor, when the donee fails to comply with any of the conditions which the former imposed upon the latter." Kayatna a sawen, ma-revoke dayta no kiddawen ti donor, no saan a tungpalen ti donee ti aniaman kadagiti kondision nga inkeddeng ti donor.
3. Ingratitude wenno kinaawan ti panagyaman (Article 765). Adda tallo a kaso iti Article 765:
The donation may also be revoked at the instance of the donor, by reason of ingratitude in the following cases: (1) If the donee should commit some offense against the person, the honor or the property of the donor, or of his wife or children under his parental authority; (2) If the donee imputes to the donor any criminal offense, or any act involving moral turpitude, even though he should prove it, unless the crime or the act has been committed against the donee himself, his wife or children under his authority; (3) If he unduly refuses him support when the donee is legally or morally bound to give support to the donor.
Iti nalaka a pannao: mabalin a ma-revoke ti donation no agaramid ti donee iti krimen maibusor iti donor wenno iti pamiliana, no ipabasolna iti donor ti maysa a krimen wenno nadangkes nga aramid (uray pay mapaneknekanna, malaksid no maibusor iti donee wenno iti pamiliana ti krimen), wenno no awan rason nga agkedked a mangsuporta iti donor no adda pagrebbenganna.
Kasano kabayag ti panawen ti donor?
| Rason | Panawen iti Civil Code |
|---|---|
| Pannakaipasngay, legitimation, recognition wenno adoption ti anak; nasarakan a sibibiag ti anak a napagarup a natay | Uppat a tawen manipud iti pannakaipasngay ti umuna nga anak, wenno manipud iti legitimation, recognition wenno adoption-na, wenno manipud iti judicial declaration of filiation, wenno manipud iti pannakaawat ti damag maipapan iti anak a napagarup a natay (Article 763) |
| Saan a tinungpal ti donee ti maysa a kondision | Uppat a tawen manipud iti saan a panagtungpal (Article 764) |
| Ingratitude | Maysa a tawen manipud iti panangammo ti donor iti napasamak ken iti tiempo a mabalinnan ti agidatag iti kaso (Article 769) |
Ti kaso gapu iti idadateng ti anak ket "cannot be renounced" (saan a mabalin a maibaybay-an) ken maiyallatiw kadagiti annak ken kaputotan ti donor inton matay (Article 763). Ti kaso gapu iti saan a natungpal a kondision ket "may be transmitted to the heirs of the donor", wenno mabalin a maiyallatiw kadagiti tagitawid ti donor (Article 764). Ti kaso gapu iti ingratitude ket "cannot be renounced in advance", wenno saan a mabalin a maibaybay-an sakbay ti tiempo (Article 769).
Kanayon kadi a maus-usar ti uppat a tawen para kadagiti kondision?
Saan a kanayon. Nangusar ti Supreme Court iti sabali nga alagaden iti dadduma a kaso:
- Onerous donation. Iti Secretary of Education v. Heirs of Dulay (2006), naidonar ti daga iti kondision a maus-usar dayta para iti eskuelaan. Kinuna ti Korte a ti donation nga addaan iti onerous cause (adda pagrebbengan a sukat) "is essentially a contract and is thus governed by the rules on contract", wenno kontrata a talaga ken dagiti alagaden ti kontrata ti agturay, ket inusarna ti sangapulo a tawen a panawen para kadagiti naisurat a kontrata iti sidong ti Article 1144.
- Automatic revocation clause. Iti Camarines Sur Teachers and Employees Association v. Province of Camarines Sur (2019), inadaw ti Korte dagiti immun-una a desision a mangibaga a no nalawag nga adda automatic revocation iti deed, "the rules on contract and the general rules on prescription should apply, and not Article 764 of the Civil Code." Kayatna a sawen, dagiti alagaden ti kontrata ken prescription ti maus-usar, saan a ti Article 764. Kinunana met a mabalin a saan nga ipalubos dagiti korte ti revocation "when the unperformed part is insignificant", wenno no bassit unay ti paset a saan a natungpal.
- Awan ti naikeddeng a panawen a panagtungpal. Iti Clemente v. Republic (2019), naidonar ti daga para iti ospital a saan pulos a naibangon. Kinuna ti Korte a "Prescription cannot set in if the period to comply with the obligation cannot be determined with certainty", kayatna a sawen, saan a mangrugi ti prescription no saan a sigurado no kaano ti panawen a panagtungpal, ket nagsubli ti daga kadagiti tagitawid ti donor.
Ania ti kuna dagiti kaso maipapan iti ingratitude?
- Iti Spouses Eduarte v. Court of Appeals (1996), pinalsipikar ti donee ti pirma ti donor iti maikadua a deed of donation. Imbilang ti Korte daytoy nga ingratitude. Ngem dagiti gimmatang iti daga manipud iti donee iti good faith, a nagtalek iti nadalus a titulo, ti nangtagikukua latta iti daga; ti donee ketdi ti naibilin a mangbayad iti damages iti donor.
- Iti Calanasan v. Spouses Dolorito (2013), awan ti revocation gapu ta dagiti aramid a nairekreklamo ket inaramid ti asawa ti donee, saan a ti donee, ken naituron iti kabsat ti donor, saan nga iti donor. Nasarakan met ti Korte nga onerous ti donation, gapu ta masapul a bayadan ti donee ti mortgage iti daga, isu a saan a maus-usar ti Article 765 iti dayta nga onerous a paset.
Ania ti mapasamak iti sanikua ken kadagiti bunga daytoy?
- Ingratitude. Dagiti panaglako ken mortgage nga inaramid ti donee "before the notation of the complaint for revocation in the Registry of Property shall subsist. Later ones shall be void." (Article 766). Kayatna a sawen, agtalinaed dagiti naaramid sakbay a mailanad ti reklamo iti Registry of Property, ngem void dagiti naaramid kalpasanna. Mabalin a kiddawen ti donor ti pateg ti sanikua a saanna a maala manen manipud kadagiti maikatlo a tao, maibatay iti pateg idi tiempo ti donation (Article 767).
- Saan a natungpal a kondision. Agsubli ti sanikua iti donor, ken void dagiti panaglako ken mortgage ti donee, ngem adda latta salaknib dagiti maikatlo a tao iti sidong ti Mortgage Law ken dagiti linteg ti land registration (Article 764).
- Bunga (fruits). Iti sidong ti Article 768, no gapu iti idadateng ti anak wenno ingratitude, isubli laeng ti donee dagiti bunga manipud iti pannakaidatag ti reklamo. No gapu iti saan a natungpal a kondision, isublina dagiti bunga a naawatna kalpasan ti saanna a panagtungpal.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Daytoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saan a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Ni Rosa ket nangidonar iti lote iti kaanakanna a ni Paolo iti kondision a mangibangon iti bassit a kapilia iti dayta. Saan pulos nga imbangonna. Iti sidong ti Article 764, mabalin a kiddawen ni Rosa iti korte a ma-revoke ti donation, ken ti panawen iti Code ket uppat a tawen manipud iti saan a panagtungpal. No adda automatic revocation clause iti deed, wenno no onerous ti donation, mabalin nga usaren ketdi ti korte dagiti alagaden ti kontrata, kas kadagiti kaso iti ngato.
Kitaem met ti tabla maipapan iti panang-revoke iti donation.
Kaano a kasapulam ti abogado?
Makisaritaka iti abogado no kayatmo nga alaen manen ti maysa a donation, no kayat ti maysa a donor nga i-revoke ti donation a naited kenka, wenno no nailakon wenno na-mortgage ti naidonar a daga. Ti rason, ti nakaisuratan ti deed ken dagiti petsa ti mangikeddeng no ania ti mabalin nga aramiden.
No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas. Kitaem met ti Masapul kadi ti deed iti donation ti daga? ken ti panid ti Article 749.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Kadawyan a saludsod
Mabalin kadi a ma-revoke ti donation iti Pilipinas?
Wen, ngem kadagiti laeng rason nga ipalubos ti Civil Code: maaddaan iti anak ti donor kalpasanna, masarakanna ti anak a napagarup a natay, wenno ag-adopt iti menor de edad nga anak (Article 760), saan a tungpalen ti donee ti maysa a kondision (Article 764), wenno awan ti panagyaman ti donee iti maysa kadagiti wagas a nailista iti Article 765.
Ania ti maibilang nga ingratitude?
Adda tallo a kaso iti Article 765: agaramid ti donee iti krimen maibusor iti bagi, dayaw wenno sanikua ti donor, wenno ti asawana wenno annakna nga adda iti sidong ti parental authority-na; ipabasol ti donee iti donor ti maysa a krimen wenno aramid nga addaan iti moral turpitude; wenno awan rason nga agkedked ti donee a mangted iti suporta iti donor no adda pagrebbenganna nga aramiden dayta.
Kasano kabayag ti panawen ti donor a mang-revoke gapu iti ingratitude?
Maysa a tawen, manipud iti panangammo ti donor iti napasamak ken iti tiempo a mabalinnan ti agidatag iti kaso (Article 769). Saan a mabalin a ma-renounce (maibaybay-an) daytoy a kalintegan sakbay ti tiempo.
Kasano kabayag ti panawen ti donor no saan a tinungpal ti donee ti maysa a kondision?
Kuna ti Article 764 nga uppat a tawen manipud iti saan a panagtungpal. Ngem iti dadduma a kaso, dagiti alagaden ti kontrata ti inusar ti Supreme Court, kas iti sangapulo a tawen a panawen para kadagiti naisurat a kontrata para iti onerous donation iti Secretary of Education v. Heirs of Dulay (2006).
Mabalin kadi a ma-revoke ti donation no maaddaan iti anak ti donor kalpasanna?
Wen, no awan ti anak wenno kaputotan ti donor idi nagdonar. Iti sidong ti Article 761, ma-revoke wenno makissayan laeng ti donation iti paset a lumabes iti mabalinna nga ited a siwayawaya babaen ti will. Ag-prescribe ti kaso iti uppat a tawen (Article 763).
Ania ti mapasamak iti sanikua no inlakon ti donee?
Agpannuray iti rason. Para iti ingratitude, agtalinaed a nainkalintegan dagiti panaglako ken mortgage a naaramid sakbay a mailanad ti reklamo iti Registry of Property (Article 766). Iti Spouses Eduarte v. Court of Appeals (1996), nasalakniban dagiti gimmatang iti good faith a nagtalek iti nadalus a titulo.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?