Article 45 sang Family Code: Grounds para sa annulment
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 45?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
A marriage may be annulled for any of the following causes, existing at the time of the marriage:
(1) That the party in whose behalf it is sought to have the marriage annulled was eighteen years of age or over but below twenty-one, and the marriage was solemnized without the consent of the parents, guardian or person having substitute parental authority over the party, in that order, unless after attaining the age of twenty-one, such party freely cohabited with the other and both lived together as husband and wife;
(2) That either party was of unsound mind, unless such party after coming to reason, freely cohabited with the other as husband and wife;
(3) That the consent of either party was obtained by fraud, unless such party afterwards, with full knowledge of the facts constituting the fraud, freely cohabited with the other as husband and wife;
(4) That the consent of either party was obtained by force, intimidation or undue influence, unless the same having disappeared or ceased, such party thereafter freely cohabited with the other as husband and wife;
(5) That either party was physically incapable of consummating the marriage with the other, and such incapacity continues and appears to be incurable; or
(6) That either party was afflicted with a sexually-transmissible disease found to be serious and appears to be incurable.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ginalista sang Article 45 ang anom ka grounds (basehan) sang annulment. Ang kada isa dapat ara na sang tion sang kasal: wala sang consent sang ginikanan para sa partido nga 18 tubtob idalom sang 21 anyos, indi maayo ang panghunahuna (unsound mind), fraud (pagdaya), pagpilit ukon pagpahadlok, physical incapacity (indi makahimo sa lawas) nga i-consummate ang kasal, kag serious nga sexually-transmissible disease nga daw indi na maayo. Madula ang una nga apat ka grounds kon ang asawa sa ulihi hilway nga nagpuyo upod sa isa bilang bana kag asawa.
Ang kasal nga may isa sini nga mga depekto ginatawag nga voidable (tan-awa ang voidable marriage). Ginakontra ini sa korte paagi sa action for annulment. Lain ini sa void nga kasal suno sa Article 35 ukon Article 36, nga wala gid mangin valid.
Ang mga problema nga nag-umpisa pagkatapos sang kasal indi grounds sang annulment. Halimbawa, ang sexual infidelity, ukon ang pagbiya nga wala sang maayo nga rason sa sobra isa ka tuig, grounds para sa legal separation suno sa Article 55, nga wala nagatapos sang kasal.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Si Paolo: nagpakasal sa edad nga 19 nga wala sang consent sang iya ginikanan
Nagpakasal si Paolo kay Rica sang 19 anyos sia. Wala gid naghatag sang consent ang iya ginikanan. Suno sa Article 45(1), voidable ang kasal. Kon mag-21 si Paolo kag dayon hilway sia nga nagpadayon sa pagpuyo upod kay Rica bilang bana kag asawa, madula ini nga ground. Kon nagbulag sila antes sia nag-21 kag wala na nagpuyo upod liwat, mahimo pa sia magsampa sa sulod sang panahon sa Article 47(1).
Si Liza: conviction nga gintago
Antes sang kasal, wala ginsugid sang bana ni Liza nga nakonbikto sia paagi sa final judgment sa krimen nga may moral turpitude (krimen nga malaw-ay sa moralidad). Nahibaluan ini ni Liza duha ka tuig pagkatapos sang kasal. Isa ini sa mga klase sang fraud nga nalista sa Article 46, gani nagasulod ini sa Article 45(3). Kon, nga nakahibalo na sang matuod, hilway sia nga nagpadayon sa pagpuyo upod sa iya bilang bana kag asawa, madula ang ground.
Si Marco: "nagbag-o ang akon asawa pagkatapos sang kasal"
Siling ni Marco nga nangin matugnaw ang iya asawa kag nag-untat sa pagbulig sa balay pagligad sang tatlo ka tuig nga kasal sila. Nag-umpisa ini nga mga facts pagkatapos sang kasal. Indi ini isa sa anom ka grounds sang Article 45, nga dapat ara na sang tion sang kasal.
Ginhimo-himo lang ini nga mga halimbawa para ipakita kon paano nagaobra ang rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Kaso sa korte ang annulment. May public prosecutor nga nagaupod para indi makapagbinuligay ang mag-asawa sa paghimo-himo sang kaso, kag wala sang judgment nga mahimo magbasar lang sa ginkasugtan ukon gin-ako sang mag-asawa (Article 48).
- Samtang nagadalagan ang kaso, ang korte ang magtalana sang support (sustento) sang mag-asawa kag sang custody kag support sang ila mga kabataan, kon wala sang bastante nga nakasulat nga kasugtanan sang mag-asawa (Article 49).
- Ang final judgment nagahusay man sang propiedad, custody, support kag sang presumptive legitimes sang mga kabataan (Article 50).
- Ang mga kabataan nga nabusong ukon natawo antes mangin final and executory ang judgment sang annulment legitimate (Article 54).
- Wala sang dating asawa nga mahimo magpakasal liwat tubtob ma-record ang judgment, ang partition sang propiedad kag ang paghatag sang presumptive legitimes sang mga kabataan, suno sa ginapangayo sang Article 53.
- Para sa tanan nga grounds nga tupad-tupad upod ang ila deadline, tan-awa ang ano ang mga grounds sang annulment?. Para sa void, voidable kag legal separation nga ginkomparar, tan-awa ang annulment vs nullity vs legal separation.
Ano ang anom ka grounds sang annulment?
Sa simple nga pulong, mahimo i-annul sang korte ang kasal kon, sang tion sang kasal:
- Wala sang consent sang ginikanan (edad 18 tubtob idalom sang 21). Ang partido 18 anyos ukon labaw pero idalom sang 21, kag wala nagsugot ang ginikanan, guardian ukon tawo nga may substitute parental authority. Ang Article 14 amo ang rule nga nagapangayo sini nga consent.
- Unsound mind. Indi maayo ang panghunahuna sang isa sa duha ka partido.
- Fraud. Ang consent sang isa sa duha ka partido nakuha paagi sa fraud. Ang apat lang ka klase sang fraud sa Article 46 ang ginabilang.
- Pagpilit, pagpahadlok ukon undue influence. Ang isa sa duha ka partido ginpilit ukon gin-ipit para maghatag sang consent.
- Physical incapacity nga i-consummate. Ang isa sa duha ka partido indi makahimo sa lawas nga i-consummate ang kasal upod sa isa, kag nagapadayon ini kag daw indi na maayo.
- Serious nga balatian nga daw indi na maayo. Ang isa sa duha ka partido may sexually-transmissible disease nga nakita nga serious kag daw indi na maayo.
Nagaumpisa ang article sa rule nga nagahigot sang tanan nga anom ka grounds sa tion sang kasal:
A marriage may be annulled for any of the following causes, existing at the time of the marriage:
San-o madula ang ground sang annulment?
Para sa grounds 1 tubtob 4, may gindugang nga cure (pag-ayo) ang Article 45. Madula ang ground kon ang asawa nga mahimo magsampa sa ulihi hilway nga nagpuyo upod sa isa bilang bana kag asawa:
- Wala sang consent sang ginikanan: pagkatapos mag-21, hilway nga nagpuyo upod ang partido sa isa kag nagpuyo sila bilang bana kag asawa.
- Unsound mind: pagkatapos nag-ayo ang panghunahuna, hilway nga nagpuyo upod ang partido sa isa bilang bana kag asawa.
- Fraud: nga bug-os nga nakahibalo sang facts nga amo ang fraud, hilway nga nagpuyo upod ang partido sa isa bilang bana kag asawa.
- Pagpilit ukon pagpahadlok: pagkatapos nadula ukon nag-untat ang pagpilit, pagpahadlok ukon undue influence, hilway nga nagpuyo upod ang partido sa isa bilang bana kag asawa.
Amo ini ang pagkasulat sang law sa cure para sa fraud:
(3) That the consent of either party was obtained by fraud, unless such party afterwards, with full knowledge of the facts constituting the fraud, freely cohabited with the other as husband and wife;
Wala sang amo nga cure ang grounds 5 kag 6 sa article. Sa baylo, ginapangayo sang article nga ang physical incapacity "continues and appears to be incurable" (nagapadayon kag daw indi na maayo) (ground 5) kag nga ang balatian serious kag "appears to be incurable" (daw indi na maayo) (ground 6).
May deadline bala sa pagsampa sang annulment?
Huo. Ginasiling sang Article 45 kon ano ang mga grounds. Ginasiling sang Article 47 kon sin-o ang mahimo magsampa kag tubtob san-o. Ang kalabanan sang grounds dapat isampa sa sulod sang lima ka tuig, pero lain-lain ang umpisa. Para sa fraud, ang lima ka tuig nagaumpisa sa pagkadiskubre sang fraud. Para sa grounds 5 kag 6, nagaumpisa ini sa kasal.
Ano nga mga desisyon sang Supreme Court ang may kaangtanan?
Masami nga pamangkot
Ground bala sang annulment ang infidelity (pagluib) suno sa Article 45?
Indi. Ang Article 45 para lang sa mga depekto nga ara na sang tion sang kasal. Ang sexual infidelity (pagluib sa asawa) ground para sa legal separation suno sa Article 55, indi para sa annulment.
Ano ang matabo kon nagpadayon kami sa pagpuyo upod pagkatapos ko mahibaluan ang matuod?
Para sa grounds 1 tubtob 4, mahimo madula ang ground. Halimbawa, siling sang Article 45 nga indi na maisip ang fraud (pagdaya) kon ang asawa nga gindayaan, nga bug-os nga nakahibalo sang facts, hilway nga nagpuyo upod sa isa bilang bana kag asawa.
Isa bala sa mga grounds sang Article 45 ang psychological incapacity?
Indi. Ang psychological incapacity ara sa Article 36 kag ginahimo sini nga void ang kasal, indi voidable. Ang kaso sa korte declaration of nullity, bisan madamo ang nagatawag sini nga annulment.
Valid bala ang kasal nga may depekto suno sa Article 45 tubtob i-annul ini sang korte?
Indi ini void halin sa umpisa. Siling sang Article 45 nga ang amo nga kasal 'may be annulled' (mahimo ma-annul), gani voidable marriage ini nga dapat kontrahon sa korte paagi sa action for annulment. Lain ang void nga kasal suno sa Article 35 ukon 36: wala gid ini mangin valid.
Mahimo pa bala ako magsampa kon naayo na ang depekto mga tuig na ang nakaligad?
Indi na sa sina nga ground. Kon nagaaplikar ang cure (pag-ayo) sa Article 45, pareho sang hilway nga pagpuyo upod pagkatapos nag-untat ang pagpilit ukon pagpahadlok, wala na ang ground. Ang kada ground may kaugalingon man nga panahon sang pagsampa sa Article 47.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?