Article 1484 sang Civil Code: Baligya nga hulugan sang movables (Recto Law)
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 1484?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
In a contract of sale of personal property the price of which is payable in installments, the vendor may exercise any of the following remedies:
(1) Exact fulfillment of the obligation, should the vendee fail to pay;
(2) Cancel the sale, should the vendee’s failure to pay cover two or more installments;
(3) Foreclose the chattel mortgage on the thing sold, if one has been constituted, should the vendee’s failure to pay cover two or more installments. In this case, he shall have no further action against the purchaser to recover any unpaid balance of the price. Any agreement to the contrary shall be void.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ang Article 1484 sang Civil Code, nga ginatawag nga Recto Law, nagaprotektar sa mga tawo nga nagabakal sang movable nga mga butang (personal property) paagi sa hulugan. Kon indi makabayad ang buyer, mahimo magpili ang seller sang isa sa tatlo ka remedyo: sukuton ang wala nabayaran nga hulugan, kanselahon ang baligya, ukon i-foreclose ang chattel mortgage sa butang nga ginbaligya. Kon ginpili sang seller ang foreclosure, indi na niya makaso ang buyer para sa wala nabayaran nga balance. Alternative ang mga remedyo: kon ginpili ang isa, indi na mahimo ang iban.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Ang ref ni Joy
Nagbakal si Joy sang ref sa appliance store paagi sa hulugan, nga may chattel mortgage. Tatlo ka hulugan ang wala niya nabayaran, kag gin-foreclose sang store ang ref. Suno sa Article 1484(3), wala na sang dugang nga aksyon ang store kontra kay Joy para sa wala nabayaran nga balance.
Ginpili sang store nga sukuton
Imbes nga mag-foreclose, ginkaso sang store si Joy para sa wala nabayaran nga hulugan (exact fulfillment). Suno sa Elisco, kay ginpili na ini nga remedyo, indi na mahimo nga kanselahon man ang baligya ukon mag-foreclose para sa pareho nga default.
Pagbakal paagi sa bank loan
Naghulam si Rey sa bangko para makabakal sang salakyan sa dealer kag naghatag sia sang chattel mortgage sa bangko. Suno sa Palces, indi ang Article 1484 ang nagagobyerno sa loan sang bangko, kay indi ang bangko ang nagbaligya sa iya sang salakyan.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Ang indi pagbayad sang utang indi krimen sa iya lang: tan-awa ang mapriso ka bala tungod sa wala nabayaran nga utang?
- Ang interest sa loan dapat nasulat nga ginkasugtan (Article 1956). Tan-awa man ang legal bala ang 5% nga interest kada bulan?
- Para sa kabilugan parte sa utang kag pagsukot, tan-awa ang utang kag pagsukot.
- Para sa libre ukon barato nga bulig legal, tan-awa ang diin makakita sang bulig legal.
Ano ang ginasiling sang Article 1484?
In a contract of sale of personal property the price of which is payable in installments, the vendor may exercise any of the following remedies: (1) Exact fulfillment of the obligation, should the vendee fail to pay; (2) Cancel the sale, should the vendee’s failure to pay cover two or more installments; (3) Foreclose the chattel mortgage on the thing sold, if one has been constituted, should the vendee’s failure to pay cover two or more installments. In this case, he shall have no further action against the purchaser to recover any unpaid balance of the price. Any agreement to the contrary shall be void.
Pila ka termino:
- Vendor ang nagabaligya; vendee ukon purchaser ang nagabakal.
- Personal property amo ang movable nga mga butang, pareho sang appliances, motorsiklo, salakyan kag kagamitan.
- Chattel mortgage isa ka seguridad sa movable nga butang: ang butang ang nagagarantiya sang pagbayad sang presyo.
- Foreclose amo ang pagpatuman sang seguridad, masami paagi sa pagbaligya sang butang para mabayaran ang utang.
Ano ang tatlo ka remedyo?
- Exact fulfillment. Ginakaso sang seller ang buyer para masukot ang dapat bayaran. Bastante na ang isa ka wala nabayaran nga hulugan.
- Kanselahon ang baligya. Kon duha ukon kapin pa ka hulugan ang wala nabayaran.
- I-foreclose ang chattel mortgage. Kon may chattel mortgage sa butang nga ginbaligya kag duha ukon kapin ka hulugan ang wala nabayaran. Pagkatapos sang foreclosure, ang seller "shall have no further action" para sa wala nabayaran nga balance, kag void ang clause sa kontrata nga kontra sini.
Sa Elisco Tool Manufacturing v. Court of Appeals (1999), siling sang Court nga ini nga mga remedyo alternative, indi cumulative. Kon gin-gamit ang isa, indi na mahimo ang iban.
Sakop bala sini ang abang nga may option to buy?
Huo, kon ginbawi sang lessor ang butang:
The preceding article shall be applied to contracts purporting to be leases of personal property with option to buy, when the lessor has deprived the lessee of the possession or enjoyment of the thing.
Sa PCI Leasing and Finance v. Giraffe-X Creative Imaging (2007), ang ginatawag nga financial lease sang kagamitan, sa matuod, abang nga may option to purchase. Sang ginbawi sang lessor ang kagamitan paagi sa replevin (kaso sa korte para mabawi ang pagpanag-iya), ginbayaan niya ang iya kinamatarung nga magkaso para sa wala nabayaran nga abang. Ginsambit sang Court ang dugay na nga batasan nga tawgon nga "lease" ang baligya nga hulugan para indi dayon mabalhin sa buyer ang pagkatag-iya tubtob nga mabayaran ang bug-os nga presyo. Sa Elisco (1999), ang pag-file sang kaso nga replevin para mabawi ang butang bastante na para ipakita nga ginkuha sang lessor sa lessee ang pagpanag-iya.
Paano ang mga hulugan nga nabayaran na?
In the cases referred to in the two preceding articles, a stipulation that the installments or rents paid shall not be returned to the vendee or lessee shall be valid insofar as the same may not be unconscionable under the circumstances.
Gani valid ang clause nga nagatugot sa seller nga tipigan ang mga hulugan nga nabayaran na, luwas kon unconscionable ini (grabe ka indi patas) suno sa sitwasyon.
Nagaaplikar bala ini sa bank loan nga gingamit sa pagbakal sang salakyan?
Indi kon nagpahulam lang ang bangko. Sa Equitable Savings Bank v. Palces (2016), ginbakal sang buyer ang isa ka salakyan sa ikatlo nga tawo kag ginhulam ang presyo sa bangko, nga may chattel mortgage. Siling sang Court nga wala sang relasyon nga seller kag buyer ang bangko kag ang naghulam: loan nga may chattel mortgage ang kontrata, indi baligya nga hulugan. Wala nagaaplikar ang Article 1484. Ginmando sang Court ang bangko nga mag-foreclose suno sa Chattel Mortgage Law kag ibalik ang sobra sa naghulam.
Sang ulihi, ginlista sang Section 66 sang Republic Act No. 11057 (Personal Property Security Act, 2018) ang Sections 1 tubtob 16 sang Chattel Mortgage Law (Act No. 1508) sa mga probisyon nga ginakansela, ginabag-o ukon ginailisan sini, kag nagaaplikar ang Act sa mga transaksyon nga nagagarantiya sang obligasyon paagi sa movable collateral. Gindesisyunan ang Palces suno sa daan nga law. Kon paano nagaobra ang foreclosure suno sa Article 1484(3) sa idalom sang bag-o nga Act, indi sakop sang sini nga pahina.
Diin naghalin ang ngalan?
Ang mga rule nga ara subong sa Articles 1484 kag 1485 una nga ginhimo sang Act No. 4122 sang 1933, nga nagdugang sini sa daan nga Civil Code. Ginatawag sang Supreme Court ang Articles 1484 tubtob 1486 nga "Recto Law", halimbawa sa PCI Leasing (2007) kag sa Lara's Gifts v. Midtown.
Masami nga pamangkot
Ano ang Recto Law?
Amo ini ang ngalan nga ginagamit sang Supreme Court para sa Articles 1484 tubtob 1486 sang Civil Code, ang mga rule sa baligya sang personal property nga ginabayaran paagi sa hulugan (installments). Ang mga rule sang Articles 1484 kag 1485 naghalin anay sa Act No. 4122 sang 1933.
Ano ang mahimo sang seller kon nagpundo sa pagbayad sang hulugan ang buyer?
Tatlo ka remedyo ang ginahatag sang Article 1484: exact fulfillment (sukuton ang dapat bayaran); kanselahon ang baligya, kon ang wala nabayaran duha ukon kapin ka hulugan; ukon i-foreclose ang chattel mortgage sa butang nga ginbaligya, kon may ara kag duha ukon kapin ka hulugan ang wala nabayaran.
Kon ginbawi kag gin-foreclose sang seller, masukot pa bala niya ang balance?
Indi na. Suno sa Article 1484(3), kon gin-foreclose na sang seller ang chattel mortgage sa butang nga ginbaligya, wala na sia sang dugang nga aksyon kontra sa buyer para masukot ang wala nabayaran nga balance sang presyo, kag void ang bisan ano nga kasugtanan nga kontra sini.
Mahimo bala gamiton sang seller ang kapin sa isa ka remedyo?
Indi. Sa Elisco Tool Manufacturing v. Court of Appeals (1999), siling sang Court nga ang mga remedyo sa Article 1484 alternative, indi cumulative: kon gin-gamit ang isa, indi na mahimo ang iban.
Nagaaplikar bala ang Recto Law sa salakyan nga ginbakal paagi sa bank loan?
Indi kon indi ang bangko ang nagbaligya sang salakyan. Sa Equitable Savings Bank v. Palces (2016), ginbakal sang buyer ang salakyan sa ikatlo nga tawo kag naghulam lang sa bangko, gani siling sang Court nga indi nagaaplikar ang Article 1484 sa loan sang bangko.
Sakop bala sini ang abang nga may option to buy?
Huo. Ginaaplikar sang Article 1485 ang pareho nga rule sa mga kontrata nga ginatawag nga abang sang personal property nga may option to buy, kon ginkuha sang lessor ang butang sa lessee.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?