Article 1544 sang Civil Code: Double sale (ginbaligya sing duha ka beses)
Status: May bisa pa
Ano ang ginasiling sang Article 1544?
Ang opisyal nga teksto sang kasuguan yara sa English.
If the same thing should have been sold to different vendees, the ownership shall be transferred to the person who may have first taken possession thereof in good faith, if it should be movable property.
Should it be immovable property, the ownership shall belong to the person acquiring it who in good faith first recorded it in the Registry of Property.
Should there be no inscription, the ownership shall pertain to the person who in good faith was first in the possession; and, in the absence thereof, to the person who presents the oldest title, provided there is good faith.
Ano ang buot silingon sini sa simple nga tinaga?
Ginadesisyunan sang Article 1544 sang Civil Code kon sin-o ang tag-iya sang isa ka butang kon ginbaligya ini sang pareho nga seller sa duha ukon kapin ka buyer. Para sa duta kag iban nga immovables, nagadaog ang buyer nga nauna nga nagparehistro sang baligya sa Registry of Property sa good faith. Kon wala sang nagparehistro, nagadaog ang buyer nga nauna nga nagpanag-iya sa good faith; kon wala man, ang may pinakadaan nga titulo, sa good faith gihapon. Ginapabaskog sang Supreme Court nga wala sang pulos ang pagparehistro kon nahibaluan na ang nauna nga baligya.
Paano ini nagaobra sa matuod nga kabuhi?
Ginbaligya ni Lito kay Mara, dayon kay Ben
Ginbaligya ni Lito ang isa ka lote kay Mara, nga wala nagparehistro sang baligya. Sang ulihi ginbaligya ni Lito ang pareho nga lote kay Ben, nga nakahibalo sang baligya kay Mara pero nauna nga nagparehistro sang iya deed. Suno sa Rosaroso kag Gonzales, ang registration ni Ben sa bad faith ginakabig nga daw wala registration, kag si Mara, nga nagbakal sa good faith, ang may mas maayo nga kinamatarung.
Wala nakahibalo si Ben
Pareho nga facts, pero wala nakahibalo si Ben sang una nga baligya, kag wala sang nagaestar sa lote nga makapahandum sa iya. Kon nagbakal kag nagparehistro sia sa good faith, sia ang ginapaboran sang ikaduha nga paragraph sang Article 1544.
Ang karabaw
Ginbaligya ni Nilo ang iya karabaw kay Pedro, dayon ginbaligya niya ini liwat kay Oscar, nga nauna nga nagdala sini pauli, kag wala nakahibalo sang baligya kay Pedro. Suno sa una nga paragraph, si Oscar, ang nauna nga nagpanag-iya sa good faith, ang tag-iya sini.
Ano ang buot silingon sini sa praktis?
- Kon paano ginahimo ang deed of sale kag ngaa importante ang notarization para sa registration: tan-awa ang kinahanglan bala i-notaryo ang deed of sale?
- Ang sayop nga claim kontra sa titulo mahimo kuhaon paagi sa action to quiet title: tan-awa ang Article 476.
- Kon dapat nasulat ang baligya sang duta, ginapaathag sa Article 1403 kag sa binding bala ang verbal nga kasugtanan?
- Tan-awa man ang pamangkot parte sa duta nga ginbaligya sa duha ka buyer kag ang topic page parte sa mga away sa duta kag property.
- Para sa libre ukon barato nga bulig legal, tan-awa ang diin makakita sang bulig legal.
Ano ang ginasiling sang Article 1544?
If the same thing should have been sold to different vendees, the ownership shall be transferred to the person who may have first taken possession thereof in good faith, if it should be movable property.
Should it be immovable property, the ownership shall belong to the person acquiring it who in good faith first recorded it in the Registry of Property.
Should there be no inscription, the ownership shall pertain to the person who in good faith was first in the possession; and, in the absence thereof, to the person who presents the oldest title, provided there is good faith.
Ginabutang sang article ang pagkasunod-sunod sang preference:
| Klase sang property | Sin-o ang tag-iya |
|---|---|
| Movable (salakyan, appliance, sapat) | ang buyer nga nauna nga nagpanag-iya sa good faith |
| Immovable (duta, balay) | 1. ang buyer nga nauna nga nagparehistro sa good faith; 2. kon wala sang registration, ang buyer nga nauna nga nagpanag-iya sa good faith; 3. kon wala man, ang buyer nga may pinakadaan nga titulo, sa good faith |
Ano ang buot silingon sang "good faith" diri?
Sa Rosaroso v. Soria (2013), siling sang Court nga duha ang ginakinahanglan: pag-angkon sa good faith kag pagparehistro sa good faith. Dapat upod sa registration ang good faith. Kon bad faith ang buyer, ang iya registration ginakabig nga daw wala gid registration. Ang buyer nga nagparehistro pagkatapos niya nahibaluan ang nauna nga baligya nagparehistro sa bad faith kag wala sia sang kinamatarung nga nakuha halin sini.
Sa sina nga kaso, nagbakal ang isa ka realty company sang mga lote nga may mga balay, pero wala nagpamangkot sa mga tawo nga nagaestar didto parte sa ila kinamatarung. Siling sang Court nga wala ini naghimo sang pag-amlig nga ginakinahanglan sang law sa mga buyer sang duta nga ginapanag-iyahan sang iban nga indi ang seller. Ginbaliskad sang Court ang Court of Appeals kag ginbalik ang desisyon sang trial court.
San-o gid nagaaplikar ang Article 1544?
Sa Heirs of Gonzales v. Spouses Basas (2022), siling sang Court nga nagaaplikar lang ang double sale rule kon:
- ang duha ukon kapin ka baligya pareho gid nga butang kag valid nga mga baligya;
- nagasumpakil ang interes sang mga buyer; kag
- nagbakal ang mga buyer sa pareho gid nga seller.
Indi nagaaplikar ang rule sa baligya sang pareho nga butang sang lain-lain nga seller. Sa Gonzales mismo, ginbaligya na sang mga seller ang property, gani sang ginbaligya nila ini liwat indi na sila tag-iya kag indi valid ang ikaduha nga baligya. Dugang sang Court nga bisan suno sa Article 1544 magadaog gihapon ang una nga buyer, kay ang ikaduha nga buyer wala nag-angkon kag nagparehistro sa good faith.
Sa Requina v. Erasmo (2022), kon ibutang nga valid ang duha ka baligya, nakita sang Court nga ang ikaduha nga mga buyer ang nauna nga nagparehistro kag sa good faith, samtang ang una nga buyer wala gid nagpanag-iya sang property.
Krimen man bala ang pagbaligya sang pareho nga property sing duha ka beses?
Mahimo. Ginasilutan sang Article 316 sang Revised Penal Code, upod sa iban, ang bisan sin-o nga nagapakuno-kuno nga tag-iya sang real property kag ginabaligya ini, kag ang bisan sin-o nga nagabaligya sang real property nga nahibaluan niya nga encumbered. Kon krimen ang isa ka double sale, depende sa mga facts kag ginadesisyunan ini sa criminal nga kaso.
Masami nga pamangkot
Sin-o ang tag-iya sang duta nga ginbaligya sa duha ka lain-lain nga buyer?
Suno sa Article 1544, ang buyer nga sa good faith nauna nga nagparehistro sang baligya sa Registry of Property. Kon wala sang nagparehistro, ang sa good faith nauna nga nagpanag-iya; kon wala man, ang may pinakadaan nga titulo, basta may good faith.
Pirme bala nagadaog ang nauna nga nagparehistro?
Indi. Sa Rosaroso v. Soria (2013), siling sang Supreme Court nga ginakinahanglan sang law ang pag-angkon sa good faith kag pagparehistro sa good faith. Ang buyer nga nagparehistro pagkatapos niya nahibaluan ang nauna nga baligya nagparehistro sa bad faith, kag wala ini sang ginahatag nga kinamatarung.
Ano ang good faith para sa buyer sang duta?
Sa Rosaroso (2013), ang buyer nga nakakita nga may iban nga tawo nga nagaestar sa duta pero wala nagpamangkot sa ila parte sa ila kinamatarung, wala naghimo sang pag-amlig nga ginakinahanglan sa mga buyer sang duta nga ginapanag-iyahan sang iban nga indi ang seller.
Nagaaplikar bala ang Article 1544 kon duha ka lain-lain nga seller ang nagbaligya sang pareho nga duta?
Indi. Sa Heirs of Gonzales v. Spouses Basas (2022), siling sang Court nga nagaaplikar ang rule kon ang pareho nga butang ginbaligya sang isa ka seller sa pila ka buyer, indi sa baligya sang pareho nga butang sang lain-lain nga seller.
Sin-o ang tag-iya sang movable nga butang nga ginbaligya sing duha ka beses?
Siling sang una nga paragraph sang Article 1544 nga ang pagkatag-iya mabalhin sa tawo nga nauna nga nagpanag-iya sini sa good faith.
Krimen bala ang pagbaligya sang pareho nga duta sing duha ka beses?
Mahimo. Ginasilutan sang Article 316 sang Revised Penal Code, upod sa iban, ang tawo nga nagapakuno-kuno nga tag-iya sang real property kag ginabaligya ini, kag ang tawo nga nagabaligya sang real property nga nahibaluan niya nga encumbered. Kon may krimen, depende sa mga facts.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?