Article 992 sa Civil Code: Ang iron curtain rule
Status: Epektibo pa
Unsa ang giingon sa Article 992?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
An illegitimate child has no right to inherit ab intestato from the legitimate children and relatives of his father or mother; nor shall such children or relatives inherit in the same manner from the illegitimate child.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Ang Article 992 sa Civil Code gitawag og "iron curtain" rule. Nag-ingon kini nga ang illegitimate nga anak dili makapanunod nga walay will gikan sa legitimate nga mga anak ug paryente sa iyang amahan o inahan, ug sila dili usab makapanunod sa ingon niana nga paagi gikan sa bata. Sa Aquino v. Aquino (2021), gibasa pag-usab sa Supreme Court ang article: ang apo kansang ginikanan wala magpakasal sa usag usa makapanunod na karon sa lolo o lola pinaagi sa pagpuli sa lugar sa ginikanan nga namatay una. Gibilin sa Court nga abli ang ubang sitwasyon.
Ang article bahin sa pagpanunod "ab intestato". Kana nga Latin nga pulong nagpasabot nga walay will, ubos sa mga lagda sa intestate succession. Wala kini mag-usab sa mga katungod sa illegitimate nga anak sa kabilin sa iyang kaugalingong ginikanan. Kana nga bata compulsory heir sa ginikanan (Article 887).
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Si Rica ug si Lolo Pedro
Ang amahan ni Rica, si Dante, namatay sa wala pa siya makapakasal sa inahan ni Rica. Si Dante anak ni Lolo Pedro. Paglabay sa mga tuig, namatay si Lolo Pedro nga walay will. Sa wala pa ang Aquino, gigamit ang Article 992 aron dili makapanunod ang apo sama ni Rica. Human sa Aquino, makapangayo si Rica sa bahin nga madawat unta ni Dante, pinaagi sa right of representation, kung mapamatud-an niya nga anak siya ni Dante.
Si Carlo ug si Tita Rosa
Natawo si Carlo gawas sa kaminyoon. Ang igsoong babaye sa iyang inahan, si Tita Rosa, namatay nga dalaga, walay anak ug walay will. Gusto ni Carlo nga manunod kaniya. Claim kini batok sa collateral relative, sa kaugalingong katungod ni Carlo. Wala kini nga sitwasyon gihukman sa Aquino, busa dili kana nga kaso ang mosulbad sa tubag.
Si Dina ug ang iyang kaugalingong amahan
Natawo si Dina gawas sa kaminyoon. Ang iyang amahan, si Jun, namatay nga walay will, nagbilin og asawa ug duha ka legitimate nga anak. Dili gipugngan sa Article 992 si Dina sa pagpanunod kang Jun mismo. Kung mapamatud-an na ang iyang filiation, compulsory heir siya ni Jun ubos sa Article 887, ug ang Family Code Article 176 nagtakda sa iyang legitime nga katunga sa legitime sa legitimate nga anak.
Kini mga hinimo-himo lang nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok sa lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Ang unang lakang kasagaran mao ang pruweba sa filiation, ang legal nga relasyon sa ginikanan ug anak. Ubos sa Family Code Article 175, mapamatud-an kini sa illegitimate nga anak sa samang paagi ug samang ebidensya sama sa legitimate nga anak. Usa ka paagi mao ang record of birth sa civil register (Family Code Article 172). Tan-awa ang giya sa PSA birth certificate.
- Ang Article 175 naglimitar usab kung kanus-a mahimo i-file ang aksyon. Kung ang pruweba nagsukad sa ikaduhang paragraph sa Article 172, sama sa open and continuous possession of the status of a child (dayag ug padayon nga pagtratar kaniya isip anak), ang article nag-ingon nga mahimong i-file ang aksyon samtang buhi pa ang giingong ginikanan. Ang abogado makapasabot kung giunsa kini paggamit sa kahimtang sa usa ka pamilya.
- Sa Aquino, gitugotan sa Court ang DNA evidence aron makatabang sa pagpamatuod sa filiation, bisan patay na ang amahan.
- Ang Article 992 bahin sa pagpanunod nga walay will. Para sa kung kinsa ang manunod kung walay will, tan-awa ang kinsa ang manunod kung walay will?
- Para sa bahin sa illegitimate nga anak sa kabilin sa ginikanan, tan-awa ang makapanunod ba ang illegitimate nga anak? ug Family Code Article 176.
- Para sa libre o barato nga tabang legal, tan-awa ang asa makakuha og tabang legal.
Unsa ang giingon sa Article 992?
An illegitimate child has no right to inherit ab intestato from the legitimate children and relatives of his father or mother; nor shall such children or relatives inherit in the same manner from the illegitimate child.
Sa yanong pagkasulti, ang article nagbutang og pader tali sa duha ka bahin sa pamilya kung walay will:
- Sa usa ka bahin: ang illegitimate nga anak.
- Sa pikas bahin: ang legitimate nga mga anak ug ang mga paryente sa amahan o inahan sa maong bata, sama sa lolo ug lola, iyaan, uyoan ug ig-agaw.
Molihok ang pader sa duha ka direksyon. Dili makapanunod ang bata gikan kanila nga walay will, ug dili sila makapanunod gikan sa bata nga walay will.
Nganong gitawag kini og iron curtain rule?
Sa Aquino v. Aquino, gipasabot sa Supreme Court nga ang pagdili hugot kaayo nga gitawag kini sa Court og "iron curtain" nga nagbulag sa marital ug nonmarital nga mga paryente. Ang mas daang mga hukom, nga gihisgotan usab sa Aquino, nag-ingon nga ang lagda nagsukad sa gituohang panag-away tali sa legitimate nga pamilya ug sa bata nga natawo gawas sa kaminyoon.
Sa Aquino, gisalikway sa Court kana nga ideya. Namatikdan niini nga ang bata mahimong matawo gawas sa balido nga kaminyoon tungod sa daghang rason, sama sa amahan nga namatay sa wala pa siya makapakasal sa inahan. Nag-ingon kini nga ang maong mga bata mahimong walay "antagonism or incompatibility" nga hisgotan. Dayon gibiyaan sa Court ang pagtuo nga ang nonmarital nga mga anak bunga sa illicit nga relasyon o nga awtomatik silang nagpuyo sa pamilya nga kontra kanila.
Unsa ang giusab sa Aquino v. Aquino?
Sa Aquino v. Aquino (2021), ang tibuok Supreme Court (En Banc) mihukom bahin sa kabilin sa usa ka lolo. Ang iyang apo nga babaye nangayo og bahin. Ang iyang amahan anak sa lolo. Namatay ang iyang amahan sa wala pa siya matawo ug wala gyud makapakasal sa iyang inahan. Gigamit sa Court of Appeals ang Article 992 aron dili siya makapanunod.
Gisugdan sa Court ang desisyon niini nga lagda: "A child whose parents did not marry each other can inherit from their grandparent by their right of representation, regardless of the grandparent's marital status at the birth of the child's parent."
Ang representation nagpasabot nga ang apo mopuli sa lugar sa ginikanan nga namatay una sa lolo o lola. Ang Article 982 sa Civil Code nag-ingon nga ang mga apo ug ubang kaliwatan "shall inherit by right of representation". Ang Court nag-ingon nga kini nga article walay gipalahi base sa kahimtang sa pagkatawo sa apo. Gisagop niini ang pagbasa sa Article 992 nga nagtugot sa mga bata, bisan unsa pa ang kahimtang sa ilang pagkatawo, nga makapanunod sa ilang direct ascendant, sama sa lolo o lola, pinaagi sa representation.
Wala dayon gihatag sa Court ang bahin sa apo. Kinahanglan pa niya pamatud-an ang iyang filiation, nga siya anak gyud sa iyang amahan. Gibalik sa Court ang kaso sa trial court aron hukman ang iyang filiation, lakip ang pagdawat og DNA evidence, ug dayon ang iyang bahin sa kabilin ubos sa bag-ong pagbasa sa Article 992.
Unsa ang wala gihukman sa Aquino?
Klaro nga gilimitahan sa Court ang kaugalingong hukom niini. Nag-ingon kini nga magamit ra ang hukom kung ang nonmarital nga anak mo-represent sa ginikanan sa kabilin sa lolo o lola. Gidugang niini nga walay giingon ang hukom bahin sa collateral relatives, sama sa mga igsoon, iyaan, uyoan ug ig-agaw, nga mahimong diretsong panunoran sa bata.
Busa wala gihukman sa Aquino kung makapanunod ba nga walay will ang illegitimate nga anak gikan, pananglitan, sa iyaan, uyoan o half-sibling, o gikan sa lolo o lola sa iyang kaugalingong katungod. Ang Court nag-ingon: "We are not now ruling on the extent of the right of a nonmarital child to inherit in their own right."
Kini nga page wala mag-ingon nga gipugngan pa gihapon sa Article 992 kini nga mga kaso, o nga dili na. Abli pa ang pangutana. Ang abogado makapasabot kung giunsa kini paggamit sa usa ka espesipikong pamilya.
Unsang mga desisyon sa Supreme Court ang may kalabutan?
Kanunay nga pangutana
Unsa ang iron curtain rule sa Pilipinas?
Kini ang naandang ngalan sa Article 992 sa Civil Code. Ang article nag-ingon nga ang illegitimate nga anak dili makapanunod nga walay will gikan sa legitimate nga mga anak ug paryente sa iyang amahan o inahan, ug sila dili usab makapanunod sa samang paagi gikan sa maong anak.
Makapanunod ba ang illegitimate nga apo sa lolo o lola?
Oo, pinaagi sa right of representation. Sa Aquino v. Aquino (2021), ang Supreme Court En Banc nag-ingon nga ang bata kansang ginikanan wala magpakasal sa usag usa makapanunod sa lolo o lola pinaagi sa pag-represent sa ginikanan nga namatay una. Kinahanglan gihapon pamatud-an sa bata ang filiation.
Gi-repeal na ba ang Article 992?
Wala. Anaa pa gihapon ang article sa Civil Code. Sa Aquino v. Aquino (2021), gihatagan kini sa Supreme Court og bag-ong pagbasa para sa mga apo nga manunod pinaagi sa representation. Wala kini gi-strike down.
Makapanunod ba ang illegitimate nga anak sa iyaan, uyoan o half-sibling ubos sa Aquino?
Wala kana gihukman sa Aquino. Ang Court nag-ingon nga ang hukom niini hilom bahin sa collateral relatives ug wala kini nag-hukom sa katungod sa nonmarital nga anak sa pagpanunod in their own right (sa kaugalingong katungod). Ang abogado makapasabot kung giunsa paggamit ang balaod sa ingon niana nga kaso.
Gipugngan ba sa Article 992 ang illegitimate nga anak sa pagpanunod sa iyang kaugalingong ginikanan?
Dili. Ang Article 992 bahin sa legitimate nga mga anak ug paryente sa ginikanan. Ang illegitimate nga anak compulsory heir sa iyang kaugalingong ginikanan ubos sa Article 887, nga adunay legitime nga katunga sa legitime sa legitimate nga anak (Family Code Article 176).
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?