Liable ba ang Ginikanan sa Gibuhat sa Ilang Menor de Edad nga Anak?
Mubo nga tubag
Oo, kasagaran. Mahimong pabayron ang ginikanan sa samad ug danyos nga gihimo sa ilang menor de edad nga anak nga nagpuyo uban nila ug ubos sa ilang parental authority (awtoridad sa ginikanan). Gikan kini sa Article 221 sa Family Code ug Article 2180 sa Civil Code. Matod sa Supreme Court, primary ang liability sa ginikanan, dili backup. Makalikay lang ang ginikanan kung mapamatud-an nila nga gigamit nila ang pag-atiman sa usa ka maayong amahan sa pamilya aron mapugngan ang danyos.
Unsa ang giingon sa Family Code?
Mao kini ang Article 221:
Parents and other persons exercising parental authority shall be civilly liable for the injuries and damages caused by the acts or omissions of their unemancipated children living in their company and under their parental authority subject to the appropriate defenses provided by law.
Upat ka bahin ang artikulo:
- Kinsa ang liable: ang ginikanan, ug uban pang adunay parental authority, sama sa lola o lolo nga adunay substitute parental authority.
- Para kang kinsa: "unemancipated children", nga mao ang mga anak nga wala pa moabot sa majority (hustong edad). Sukad sa Republic Act No. 6809, magsugod ang majority sa edad nga 18.
- Asa nagpuyo ang bata: "living in their company and under their parental authority".
- Mga depensa: "subject to the appropriate defenses provided by law".
Ang "civilly liable" nagpasabot nga obligado mobayad og danyos. Dili kini nagpasabot nga sad-an og krimen ang ginikanan.
Unsa ang gidugang sa Civil Code?
Ang Article 2180 sa Civil Code naghatag sa samang obligasyon ug sa depensa:
The father and, in case of his death or incapacity, the mother, are responsible for the damages caused by the minor children who live in their company.
The responsibility treated of in this article shall cease when the persons herein mentioned prove that they observed all the diligence of a good father of a family to prevent damage.
Karon, ang Family Code naghatag sa parental authority sa duha ka ginikanan nga managsama (Article 211), ug ang Article 221 naghisgot og "parents" nga walay una o ikaduha tali sa amahan ug inahan.
Primary ba ang liability sa ginikanan?
Oo. Sa Libi v. Intermediate Appellate Court (1992), usa ka menor ang namusil og usa ka babaye ug dayon iyang kaugalingon gamit ang pusil sa iyang amahan, ug gikasohan sa ginikanan sa babaye ang iyang ginikanan og danyos. Ang Supreme Court, nga en banc, nag-ingon nga "the civil liability of parents for quasi-delicts of their minor children, as contemplated in Article 2180 of the Civil Code, is primary and not subsidiary." Gipabayad ang ginikanan.
Gipasabot sa Court ang depensa: "The diligence of a good father of a family required by law in a parent and child relationship consists, to a large extent, of the instruction and supervision of the child." Ang ginikanan nga dili makapamatuod sa ingon nga diligence magpabilin nga liable.
Kinahanglan ba nga nagpuyo ang bata uban sa ginikanan?
Oo. Sa Tamargo v. Court of Appeals (1992), usa ka 10 anyos nga batang lalaki ang namusil og usa ka babaye gamit ang air rifle. Laing mag-asawa ang nakapasaka na og petisyon sa pag-adopt kaniya sa wala pa ang pagpamusil, ug gi-grant ang adoption human niini. Giingon sa Court nga ang Article 221 nagkinahanglan nga ang bata "shall have been in the actual custody of the parents sought to be held liable." Wala niini ihatag og retroactive nga epekto ang adoption, busa dili liable ang nag-adopt nga ginikanan sa buhat nga nahitabo samtang wala pa nila ang actual custody. Giingon sa Court nga ang tinuod nga ginikanan sa bata indispensable parties sa kaso sa danyos.
Unsa man sa mga anak nga 18 hangtod 20 anyos?
Ang Article 221 naghisgot og "unemancipated" nga mga anak, ug karon mahitabo ang emancipation sa edad nga 18. Pero ang Article 236, nga giamendar sa Republic Act No. 6809, nagpabilin og usa ka daang lagda:
Nothing in this Code shall be construed to derogate from the duty or responsibility of parents and guardians for children and wards below twenty-one years of age mentioned in the second and third paragraphs of Article 2180 of the Civil Code.
Walay desisyon nga gibasa para niini nga page nga nagpasabot kung giunsa kini pag-apply sa danyos nga gihimo sa anak nga 18 hangtod 20 anyos, busa ang teksto ra ang gihatag niini nga page.
Naglakip ba kini sa krimen nga gibuhat sa bata?
Kini nga page bahin sa civil liability: ang pagbayad sa samad o danyos. Giingon sa Libi nga ang civil liability sa ginikanan sa krimen nga gibuhat sa ilang menor nga mga anak "likewise direct and primary", ug ubos usab sa depensa nga wala silay sala o pagpabaya. Kung makasuhan ba og krimen ang menor, ug sa unsang edad, laing mga balaod ang nagdumala niini ug wala kini gisakop dinhi.
Unsaon kini sa tinuod nga kinabuhi?
Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung giunsa paglihok ang mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Paolo (15). Nagpuyo si Paolo uban sa iyang ginikanan ug nabuak niya ang bintana sa silingan gamit ang tirador. Makapangayo ang silingan og danyos sa ginikanan (Article 221). Makalikay lang sila kung mapamatud-an nila nga gigamit nila ang diligence sa usa ka maayong amahan sa pamilya aron mapugngan kini, pananglitan pinaagi sa saktong pagtudlo ug pagbantay (Civil Code Article 2180; Libi).
Rina (12). Patay na ang ginikanan ni Rina, ug nagpuyo siya uban sa iyang lola, nga adunay substitute parental authority (Article 214). Kung madaot ni Rina ang gamit sa iyang klasmeyt, mahimong pangayoon ang bayad sa lola isip tawo nga adunay parental authority ug kauban ni Rina sa balay (Article 221).
Kanus-a ka kinahanglan og abogado?
Pakigsulti sa abogado kung ang imong anak nakasamad o nakadaot ug adunay nangayo og bayad, o kung ang imong pamilya nadaot tungod sa anak sa laing tawo. Masusi sa abogado ang mga panghitabo, kinsa ang adunay custody sa bata niadtong panahona, ug ang ebidensya sa pagbantay.
Kung dili nimo kaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga tabang sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) ug uban pang kapilian.
Unsang mga probisyon ang gipasukaran niini nga tubag?
- Article 221, Family CodeGinikanan, responsable sa binuhatan sa menor nga anak
- Article 2180, Civil CodeTulubagon sa employer, ginikanan ug eskwelahan sa uban
- Article 236, Family CodeEmancipation sa edad nga 18
- Article 211, Family CodeParental authority sa amahan ug inahan
- Article 2176, Civil CodeQuasi-delict: tulubagon sa fault o negligence
Kanunay nga pangutana
Liable ba ang ginikanan sa danyos nga gihimo sa ilang menor de edad nga anak?
Oo, kasagaran. Ang Article 221 sa Family Code nag-ingon nga ang ginikanan ug uban pang adunay parental authority civilly liable sa samad ug danyos nga gihimo sa ilang unemancipated nga mga anak nga nagpuyo uban nila ug ubos sa ilang parental authority, ubos sa mga depensa nga gihatag sa balaod.
Backup ra ba ang liability sa ginikanan kung dili makabayad ang bata?
Dili. Sa Libi v. Intermediate Appellate Court (1992), giingon sa Supreme Court nga ang civil liability sa ginikanan sa quasi-delict sa ilang menor nga mga anak primary ug dili subsidiary.
Makalikay ba ang ginikanan sa pagbayad?
Ang Civil Code Article 2180 nag-ingon nga mohunong ang responsibilidad kung mapamatud-an sa ginikanan nga gigamit nila ang tanang diligence sa usa ka maayong amahan sa pamilya aron mapugngan ang danyos. Gipasabot sa Libi nga kini nga diligence kasagaran naa sa pagtudlo ug pagbantay sa bata.
Unsa kung dili nagpuyo ang bata uban sa ginikanan?
Ang Article 221 nagsakop sa mga anak nga nagpuyo uban nila. Sa Tamargo v. Court of Appeals (1992), gikinahanglan sa Court nga ang bata anaa sa actual custody sa ginikanan nga gipangayoan og bayad.
Liable ba ang adoptive nga ginikanan sa buhat sa wala pa ang adoption?
Dili, sumala sa Tamargo v. Court of Appeals (1992). Wala ihatag sa Court og retroactive nga epekto ang adoption decree aron mahimong liable ang nag-adopt nga ginikanan sa pagpamusil nga nahitabo samtang wala pa nila ang actual custody sa bata.
Naglakip ba kini nga page sa kriminal nga kaso batok sa bata?
Dili. Kini nga page bahin sa civil liability sa ginikanan, nga mao ang obligasyon sa pagbayad og danyos. Kung makasuhan ba og krimen ang menor, laing mga balaod ang nagdumala niini ug wala kini gisakop dinhi.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?