Ania a Sanikua ti Agtalinaed a Kukuam Kalpasan ti Kasar?
Napardas a sungbat
No ania a sanikua ti agtalinaed a kukuam ket depende iti property regime-mo. Iti sidong ti conjugal partnership of gains, pakairamanan ti exclusive property-m ti kukuam sakbay ti kasar, ti matawidmo wenno maawatmo a regalo bayat ti kasar, ken ti gatangem babaen ti bukod ken exclusive a kuartam (Article 109). Iti sidong ti absolute community, ti default para iti kaaduan a kasar manipud idi 1988, dandani amin ket bingay, malaksid kadagiti regalo ken tawid, dagiti banag a para iti personal a panagusar (ngem saan a dagiti alahas), ken dadduma a sanikua ti asawa nga addaan iti annak iti immuna a kasar (Article 92). Iti dua a regime, ti sanikua a nagun-od bayat ti kasar ket maipagarup a bingay agingga a mapaneknekan ti saan.
Ania a property regime ti agaplikar kenka?
Depende dayta iti marriage settlement-mo ken iti petsa ti kasar. Kuna ti Article 75:
In the absence of a marriage settlement, or when the regime agreed upon is void, the system of absolute community of property as established in this Code shall govern.
Isu a dagiti agassawa a nagkasar iti sidong ti Family Code nga awan ti prenuptial agreement ket addaan iti absolute community. Dagiti agassawa a ti conjugal partnership of gains-da ket naipasdek sakbay ti Family Code ket agtalinaed iti dayta: iyaplikar kadakuada ti Article 105 dagiti pagannurotan ti Family Code maipapan iti conjugal partnership, "without prejudice to vested rights already acquired", kayatna a sawen, saan a maapektaran dagiti karbengan a nagun-oddan. Iti Villanueva v. Court of Appeals (2004), inyaplikar ti Korte dagiti probision ti Family Code maipapan iti conjugal partnership iti agassawa a nagkasar sakbay nga immepekto dayta. Kitaem ti Absolute community vs conjugal partnership.
Ania ti agtalinaed nga exclusive iti sidong ti conjugal partnership?
Ilista dayta ti Article 109:
The following shall be the exclusive property of each spouse: (1) That which is brought to the marriage as his or her own; (2) That which each acquires during the marriage by gratuitous title; (3) That which is acquired by right of redemption, by barter or by exchange with property belonging to only one of the spouses; and (4) That which is purchased with exclusive money of the wife or of the husband.
Ti "gratuitous title" ket kayatna a sawen ti panangawat iti banag nga awan bayadna, kas iti tawid wenno donasion. Sakupen ti item 4 ti sanikua a nagatang bayat ti kasar babaen ti kuarta a kukua laeng ti gimmatang.
Ania ti agtalinaed nga exclusive iti sidong ti absolute community?
Basbassit unay. Pakairamanan ti community ti "all the property owned by the spouses at the time of the celebration of the marriage or acquired thereafter" (Article 91), kayatna a sawen, amin a sanikua dagiti agassawa iti panawen ti kasar wenno nagun-od kalpasanna, malaksid iti ilaksid ti Article 92:
The following shall be excluded from the community property: (1) Property acquired during the marriage by gratuitous title by either spouse, and the fruits as well as the income thereof, if any, unless it is expressly provided by the donor, testator or grantor that they shall form part of the community property; (2) Property for personal and exclusive use of either spouse. However, jewelry shall form part of the community property; (3) Property acquired before the marriage by either spouse who has legitimate descendants by a former marriage, and the fruits as well as the income, if any, of such property.
Isu nga iti sidong ti absolute community, ti balay a kukuam sakbay ti kasar ket kadawyan nga agbalin a common property, malaksid no agaplikar ti item 3.
Ania ti presumption ti Article 116?
Para iti conjugal partnership, kuna ti Article 116:
All property acquired during the marriage, whether the acquisition appears to have been made, contracted or registered in the name of one or both spouses, is presumed to be conjugal unless the contrary is proved.
Adda kapada a pagannurotan ti absolute community:
Property acquired during the marriage is presumed to belong to the community, unless it is proved that it is one of those excluded therefrom.
Umanay kadi ti titulo iti nagan ti maysa nga asawa?
Saan. Iti Villanueva v. Court of Appeals (2004), kinuna ti Korte: "The presumption is not rebutted by the mere fact that the certificate of title of the property or the tax declaration is in the name of one of the spouses only." Innayon ti Korte a "the evidence required must be clear and convincing," ken adda ti burden iti partido a mangibaga nga exclusive ti sanikua. Kinuna met ti isu met laeng a kaso a ti asawa a nakikadua nga agnaed iti sabali a tao iti adu a tawen ket saan a mangpatingga iti kasar, isu a ti sanikua a nagun-od bayat nga adda pay ti kasar ket agtalinaed a maipagarup a conjugal.
Kaano a saan nga agaplikar ti presumption?
Agaplikar laeng dayta iti sanikua a nagun-od bayat ti kasar. Iti Metropolitan Bank and Trust Co. v. Pascual (2008), a nangiyaplikar iti isu met laeng a pagannurotan iti sidong ti Civil Code, kinuna ti Korte a "proof of acquisition during the marital coverture is a condition sine qua non for the operation of the presumption in favor of conjugal ownership." No awan ti mangipakita no kaano a nagun-od ti sanikua, ti titulo iti nagan ti maysa nga asawa ket mangipakita a kukua dayta nga asawa ti sanikua.
Isu a dua ti addang:
- Ti mangus-usar iti presumption ket umuna a mangipakita a nagun-od ti sanikua bayat ti kasar.
- Kalpasanna, maipagarup a bingay ti sanikua, ket ti mangibaga nga exclusive dayta ket masapul a mangpaneknek babaen ti clear and convincing nga ebidensia.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti pagannurotan. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Marites ken Jun. Nagkasarda iti sidong ti conjugal partnership. Kalpasan ti dua a tawen, gimmatang ni Marites iti lote a nakatitulo iti naganna laeng. Maipagarup a conjugal ti lote (Article 116). Tapno maibilang a kukuana laeng, masapul a nalawag a paneknekanna a nagbayad isuna babaen ti kuarta a kukuana laeng, kas pagarigan manipud iti pannakailako ti daga a kukuana sakbay ti kasar (Article 109(4)).
Celia ken Mark. Nagkasarda nga awan ti prenuptial agreement, isu nga agaplikar ti absolute community (Article 75). Natay ti ama ni Celia ket imbatina kenkuana ti maysa a talon. Ti talon ken ti pagtaudanna ket nailaksid iti community (Article 92(1)), malaksid no sabali ti kuna ti testamento.
Para iti ad-adu pay maipapan iti sanikua dagiti agassawa, kitaem ti Sanikua dagiti agassawa.
Kaano a kasapulam ti abogado?
Makisaritaka iti abogado no masupiat ti panagtagikua iti sanikua, kas pagarigan iti kaso ti annulment wenno legal separation, no natay ti maysa nga asawa ket mabingbingay ti tawid (estate), wenno no singsingiren ti creditor ti sanikua nga ibilangmo a kukuam. Mabalin a kitaen ti abogado ti regime-mo ken ti ebidensia no kasano ken kaano a nagun-od ti sanikua.
No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Kadawyan a saludsod
Ania a sanikua ti exclusive iti maysa nga asawa iti sidong ti conjugal partnership?
Uppat ti ilista ti Article 109 ti Family Code: ti iyeg ti tunggal asawa iti kasar, ti magun-od ti tunggal maysa bayat ti kasar babaen ti gratuitous title kas iti tawid wenno donasion, ti magun-od babaen ti redemption, barter wenno panagsinnukat iti sanikua ti maysa laeng nga asawa, ken ti magatang babaen ti bukod a kuarta ti asawa a babai wenno lalaki.
Automatiko kadi a kukuak ti sanikua a nakatitulo iti naganko laeng?
Saan. Ipagarup ti Article 116 a conjugal ti sanikua a nagun-od bayat ti kasar uray no nakarehistro iti nagan ti maysa nga asawa. Iti Villanueva v. Court of Appeals (2004), kinuna ti Korte a ti titulo wenno tax declaration iti maysa a nagan ket saan nga umanay a mangsupiat iti presumption.
Siasino ti masapul a mangpaneknek nga exclusive ti sanikua?
Ti asawa wenno partido a mangib-ibaga iti dayta. Iti Villanueva v. Court of Appeals (2004), kinuna ti Korte nga adda ti burden iti partido a mangib-ibaga iti dayta ket ti ebidensia a kasapulan ket masapul a clear and convincing.
Agaplikar kadi ti presumption no awan ti makaammo no kaano a nagatang ti sanikua?
Iti Metrobank v. Pascual (2008), kinuna ti Korte a ti pammaneknek a nagun-od bayat ti kasar ket kondision para iti presumption. No awan ti mangipakita no kaano a nagun-od ti sanikua, ti titulo iti nagan ti maysa nga asawa ket mangipakita a kukua dayta nga asawa.
Paset kadi ti absolute community ti tawid?
Saan, kas pagannurotan. Ilaksid ti Article 92 iti community ti sanikua a nagun-od bayat ti kasar babaen ti gratuitous title, ken dagiti bunga ken pagtaudanna, malaksid no nalawag nga imbaga ti donor, testator wenno grantor a paset dagitoy ti community.
Exclusive property kadi dagiti alahas?
Saan iti sidong ti absolute community. Ilaksid ti Article 92 ti sanikua a para iti personal ken exclusive a panagusar ti siasinoman kadagiti agassawa, ngem kunana a dagiti alahas ket paset ti community property.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?