Makailako Kadi ti Asawa iti Conjugal Property nga Awan Pammalubos?
Napardas a sungbat
Saan. Iti Pilipinas, saan a mabalin nga ilako, isangla (mortgage) wenno sabali a pamay-an a disponer ti asawa ti community wenno conjugal property nga awan ti naisurat a pammalubos (written consent) ti sabali nga asawa wenno autoridad ti korte. No awan ti maysa kadagitoy dua, void ti panaglako wenno sangla (Articles 96 ken 124 ti Family Code). Kinuna ti Supreme Court a void ti intero a transaksion, saan laeng a ti kagudua a paset ti sabali nga asawa. Ngem mabalin a siwayawaya nga ilako ti tunggal asawa ti bukodna nga exclusive property (Article 111, kas inbaliwan).
Ania ti kuna ti linteg?
Isu met laeng ti pagannurotan iti dua a property regime:
- [Absolute community of property](/ilo/law/glossary/absolute-community-of-property), ti default para kadagiti kasar nga awan prenup manipud a nagbalin nga epektibo ti Family Code (Article 75), ket iturayan ti Article 96.
- Conjugal partnership of gains, nga agaplikar no pinili ti agassawa iti prenup, ken default kadagiti kasar a naaramid iti sidong ti Civil Code sakbay a nagbalin nga epektibo ti Family Code (Civil Code Article 119), ket iturayan ti Article 124.
Kuna dagiti dua nga article:
These powers do not include disposition or encumbrance without authority of the court or the written consent of the other spouse. In the absence of such authority or consent, the disposition or encumbrance shall be void.
Adda dagitoy a sasao iti parapo maipapan iti asawa a maymaysa a mangimaton iti sanikua, ngem iti *Homeowners Savings & Loan Bank v. Dailo* (2005) inaplikar ti Supreme Court ti isu met laeng a pagannurotan iti asawa a lalaki a nangisangla iti conjugal property nga awan pammalubos ti asawana a babai.
Ti "disposition" ket agraman ti panaglako wenno donasion. Ti "encumbrance" ket agraman ti sangla. Isu a masapul ti maysa kadagitoy dua: wenno ti naisurat a pammalubos ti sabali nga asawa, wenno autoridad manipud iti korte. Ti "sige" a sinao laeng ket saan a naisurat a pammalubos.
Para iti nagdumaan ti dua a regime, kitaen ti Absolute community vs conjugal partnership.
Siasino ti mangimaton iti sanikua ti agassawa?
Dagiti dua nga asawa, a sangsangkamaysa. Kuna ti Article 96 (ken ti Article 124 iti isu met laeng a sasao):
The administration and enjoyment of the community property shall belong to both spouses jointly. In case of disagreement, the husband’s decision shall prevail, subject to recourse to the court by the wife for proper remedy, which must be availed of within five years from the date of the contract implementing such decision.
No saan a makabael wenno saan a makipaset ti maysa nga asawa, mabalin nga alaen ti sabali ti maymaysa a panangimaton (sole administration). Ngem uray kasta, saan a nairaman iti sole administration ti pannakabalin a mangilako wenno mangisangla nga awan autoridad ti korte wenno naisurat a pammalubos ti sabali nga asawa.
Void laeng kadi ti panaglako iti kagudua a paset?
Saan, void ti intero a transaksion. Iti *Homeowners Savings & Loan Bank v. Dailo* (2005), gimmatang ti agassawa iti balay ken daga bayat ti kasarda, ngem ti asawa laeng a lalaki ti nanaganan iti deed of sale. Babaen ti maysa nga ahente, insangla ti asawa a lalaki dayta iti bangko nga awan ammo wenno pammalubos ti asawana a babai, ket kalpasanna in-foreclose ti bangko. Kinuna ti Supreme Court: "By express provision of Article 124 of the Family Code, in the absence of (court) authority or written consent of the other spouse, any disposition or encumbrance of the conjugal property shall be void." Gapu ta saan a limitaran ti Article 124 daytoy iti paset ti sabali nga asawa, pinatalged ti Korte a void ti sangla.
Maisalakan pay kadi ti void a panaglako?
Mangted dagiti Articles 96 ken 124 iti maysa a pagruaran. Maibilang ti transaksion kas "continuing offer" ti asawa a nagpirma ken ti gumatang wenno nangpautang. Agbalin daytoy a kontrata a makaigalut (binding) no akseptaren ti sabali nga asawa, wenno no ipalubos ti korte, sakbay nga ibabawi ti siasinoman kadakuada ti offer.
Kasano dagiti utang nga innala ti maysa nga asawa?
Sabali ti utang ngem ti panaglako. Sumungbat ti sanikua ti agassawa kadagiti utang nga innala ti maysa nga asawa nga awan pammalubos ti sabali laeng "to the extent that the family may have been benefited" (Article 94(3) para iti absolute community; Article 121(3) para iti conjugal partnership).
Iti *Dailo*, kinuna ti Supreme Court a ti pagrebbengan a mangpaneknek a nagimbagan ti pamilia iti utang ket "lies with the creditor-party litigant claiming as such." Saan a mabalin nga ibaga laeng ti bangko a nakatulong ti utang iti pamilia; masapul a paneknekanna dayta.
Mabalin kadi nga ilako ti asawa ti bukodna a sanikua nga awan pammalubos?
Wen, no exclusive property. Kuna itan ti Article 111, kas inbaliwan ti Republic Act No. 10572, iti simple a sasao:
Either spouse may mortgage, encumber, alienate or otherwise dispose of his or her exclusive property.
Isu a ti kangrunaan a saludsod ket no ania a sanikua ti exclusive. Agdepende dayta iti regime:
- Absolute community: dandani amin a kukua idi kasar wenno nagun-od kalpasanna ket sanikua ti agassawa (Article 91). Saan a nairaman, kas pagarigan, ti sanikua a naawat bayat ti kasar babaen ti donasion wenno tawid (malaksid no ibaga ti nangted a para iti agassawa), sanikua para iti personal ken exclusive a panagusar (ngem ti alahas ket para iti agassawa), ken sanikua a kukua sakbay ti kasar ti asawa nga addaan iti legitimate a kaputotan manipud iti immuna a kasar (Article 92).
- Conjugal partnership: taginayonen ti tunggal asawa ti inyegna iti kasar, ti naawat babaen ti donasion wenno tawid, ken ti nagatang babaen ti exclusive a kuarta (Article 109).
Iti dua a regime, ti sanikua a nagun-od bayat ti kasar ket mapagarupan a para iti agassawa malaksid no mapaneknekan a sabali (Articles 93 ken 116), uray no nakanagan ti titulo iti maysa nga asawa.
Mabalin kadi nga iregalo ti asawa ti sanikua ti agassawa?
Saan a mabalin no awan ti pammalubos. Kuna ti Article 98 a saan a mabalin nga iregalo ti siasinoman nga asawa ti community property nga awan pammalubos ti sabali, malaksid kadagiti kalkalainganna a donasion para iti charity wenno kadagiti okasion ti rag-o wenno rigat ti pamilia.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti pagannurotan. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Ben ken Ana. Nagkasarda idi 2010 nga awan prenup, isu nga agaplikar ti absolute community. Idi 2023 insangla ni Ben ti balayda iti nangpautang nga awan naisurat a pammalubos ni Ana. Void ti sangla (Article 96), saan laeng a ti kagudua ni Ana. No kayat ti nangpautang ti agsingir iti sanikua ti agassawa, masapul a paneknekanna a nagimbagan ti pamilia iti utang.
Rosa ken Tony. Nagkasarda nga awan prenup kalpasan a nagbalin nga epektibo ti Family Code, isu nga agaplikar ti absolute community. Tinawid ni Rosa ti maysa a lote manipud iti amana idi 2018, bayat ti kasar. Awan ti ibaga ti will maipapan iti community. Exclusive property ni Rosa ti lote (Article 92), ket mabalinna nga ilako dayta nga awan pammalubos ni Tony (Article 111).
Mila ken Jun. Agtrabaho ni Jun idiay Qatar. Kayat ni Mila nga ilako ti kotseda, a community property. Kasapulanna ti naisurat a pammalubos ni Jun. No saan a makipaset ni Jun ken saanna a maited dayta, kasapulan ti panaglako ti autoridad ti korte (Article 96).
Ti petsa ti kasar iti PSA marriage certificate ket tumulong a mangipakita no ania a property regime ti agaplikar. Kitaen ti Kasano ti agala iti PSA marriage certificate.
Kasano a makaaramid ti agassawa iti sabali a pagannurotan?
Sakbay laeng ti kasar. Mabalin a mangpili ti prenuptial agreement iti sabali a regime, kas iti complete separation of property. Kitaen ti Prenuptial agreement iti Pilipinas.
Dagiti agpareha nga agnaed a sangsangkamaysa nga awan kasar ket sabali a pagannurotan ti surotenda. Kitaen ti Agbingay kadi iti sanikua dagiti live-in partners?
Kaano a kasapulam ti abogado?
Makisaritaka iti abogado no inlako wenno insangla ti asawam ti sanikua ti agassawa nga awan naisurat a pammalubosmo, no i-foreclose ti bangko ti balay ti pamiliam, wenno no kasapulam ti autoridad ti korte gapu ta saan a mabalin wenno saan a kayat ti asawam ti agpirma. Adda deadline ti dadduma a remedio; kas pagarigan, ited ti Article 96 iti asawa a babai ti lima a tawen tapno mapan iti korte maibusor iti desision maipapan iti panangimaton. Mabalin a kitaen ti abogado ti titulo, dagiti petsa ken dagiti dokumento.
No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaen ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma a pagpilian.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Ania a desision ti Supreme Court ti mainaig?
Kadawyan a saludsod
Mabalin kadi nga ilako ti asawak a lalaki ti balaymi nga awan ti pirmak?
Saan a valid, no community wenno conjugal property ti balay. Kuna dagiti Articles 96 ken 124 ti Family Code a void ti panaglako wenno sangla nga awan autoridad ti korte wenno naisurat a pammalubos ti sabali nga asawa.
Void laeng kadi ti panaglako iti kagudua a pasetko?
Saan. Iti Homeowners Savings & Loan Bank v. Dailo (2005), kinuna ti Supreme Court nga awan ti idumduma ti Article 124, isu a void ti sangla ti conjugal property nga awan pammalubos ti asawa a babai, agraman ti paset ti asawa a lalaki.
Mabalin pay kadi a taginayonen ti gumatang ti tulag no umanamongak inton madamdama?
Ibilang dagiti Articles 96 ken 124 ti transaksion kas continuing offer ti asawa a nangted iti pammalubos ken ti maikatlo a tao. Mabalin nga agbalin a makaigalut (binding) no akseptaren ti sabali nga asawa, wenno ipalubos ti korte, sakbay a maibabawi ti offer.
Kasapulak kadi ti pammalubos ti asawak tapno ilakok ti daga a tinawidko?
Ti tinawid a sanikua ket kaaduanna nga exclusive property. Kuna ti Article 111, kas inbaliwan ti RA 10572, a mabalin a isangla, ipaay a garantia, ilako wenno sabali a pamay-an a disponer ti tunggal asawa ti bukodna nga exclusive property. Iti absolute community, ti sanikua a natawid bayat ti kasar ket saan a nairaman malaksid no sabali ti kuna ti will (Article 92).
Mabalin kadi nga iregalo ti asawak ti sanikuami iti kabagianna?
Saan a mabalin no awan ti pammalubosmo. Kuna ti Article 98 a saan a mabalin nga iregalo ti siasinoman nga asawa ti community property nga awan pammalubos ti sabali, malaksid kadagiti kalkalainganna a donasion para iti charity wenno kadagiti okasion ti rag-o wenno rigat ti pamilia.
Siasino ti agbayad iti utang nga innala ti asawak nga awan pammalubosko?
Sumungbat laeng ti sanikua ti agassawa agingga iti gatad a nagimbagan ti pamilia (Articles 94(3) ken 121(3)). Iti Dailo, kinuna ti Supreme Court a ti nangpautang ti addaan iti pagrebbengan a mangpaneknek a nagimbagan ti pamilia iti utang.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?