Maternity Leave: 105 nga Aldaw, Saan a Naasawaan nga Inna, Panagalis

Ited ti Section 3 ti leave kadagiti amin a karaman a babai nga agtrabaho iti gobierno ken iti pribado a sektor, a karaman dagiti adda iti informal economy, "regardless of civil status or the legitimacy of her child." Kayatna a sawen:

• dagiti inna a saan a naasawaan ket addaan iti isu met laeng a kalintegan kas kadagiti naasawaan;
• saan a masapul a legitimate ti anak;
• dagiti agtrabaho iti gobierno ket karaman uray ania ti employment status-da (Section 4);
• ti trabahador nga addaan iti nakabinbin nga administrative case ket makaala latta iti leave (Section 12).

Mabalinmo met ti agnayon iti 30 nga aldaw nga awan bayadna. Ipalubos laeng dagiti implementing rules daytoy a panangpaatiddog no nasibibiag ti pannakaipasngay. Masapul nga ikkam ti employer-mo iti naisurat a notice saan a kumurang ngem 45 nga aldaw sakbay ti panagpatingga ti maternity leave-mo. No adda medical emergency, saan a masapul ti notice nga umuna, ngem masapul nga ipakaammom iti employer-mo kalpasanna. Ti awan bayadna a panangpaatiddog ket saan a mabilang a gap iti serbisio.

Saan a mabalin nga itantan ti leave. Masapul a maaramat sakbay wenno kalpasan ti panagpasngay iti maysa nga agtultuloy ken saan a maisarsardeng a panawen. Mabalinmo a pagtiponen ti leave sakbay ken kalpasan ti panagpasngay, basta agtalinaed iti uneg ti 105 nga aldaw ti dagup ken saan a kumurang ngem 60 nga aldaw ti leave kalpasan ti panagpasngay (Section 9).

Ited ti linteg ti leave "in every instance of pregnancy, miscarriage or emergency termination of pregnancy, regardless of frequency." Awan ti limitasion iti bilang dagiti panagsikog.

Wen. Iti sidong ti Section 6, mabalinmo nga ited ti agingga iti pito nga aldaw ti maternity leave-mo iti ama ti anak, "whether or not the same is married to the female worker." No natayen, awan wenno saan a makabael ti ama, mabalinmo nga ited dagitoy iti alternate caregiver. Mabalin a kabagian iti uneg ti fourth degree of consanguinity, wenno ti agdama a partner-mo a kaduam nga agnaed iti isu met laeng a balay.

Kuna ti linteg a daytoy a benepisio ket "over and above" ti paternity leave iti sidong ti Republic Act No. 8187. Masapul ti naisurat a notice kadagiti employer a maseknan: ibaga ti inna iti employer-na a sangsangkamaysa ti aplikasion-na iti maternity leave, ket ibaga ti ama wenno caregiver iti bukodna nga employer (Implementing Rules, Rule VIII). Kitaem ti paternity leave.

Dua a wagas ti panangsalaknib kenka ti Section 8:

• Iti uneg ti 15 nga aldaw. No ti panagpasngay, panagalis wenno emergency termination of pregnancy ket napasamak iti saan a nasurok a 15 a calendar day kalpasan a nalpas ti serbisiom, makaalaka latta iti maternity leave a full pay. Adda metten ti kalinteganmo.
• Naikkat nga awan ti just cause. No naikkatka nga awan ti just cause, saan nga aplikado ti 15 nga aldaw a limitasion. Masapul a bayadan ti employer ti naan-anay a gatad ti sueldom para iti 105 nga aldaw (wenno 60 nga aldaw para iti panagalis wenno emergency termination of pregnancy), ken ti cash maternity benefit a nasken a naalam.

Saan. Kuna ti Section 15 a dagiti trabahador a mangusar kadagiti benepisio ket "shall be assured of security of tenure," ken ti panangusar kadagitoy ket "shall not be used as basis for demotion in employment or termination." Ti panangiyakar iti kapada a puesto ket mapalubosan laeng no saan a bumassit ti ranggo, status wenno sueldom ken saan nga agbalin a constructive dismissal. Iparit met ti Section 16 iti employer ti panangidumduma kadagiti babai iti panangala iti trabahador tapno liklikan ti panagbayad kadagiti benepisio.

Para kadagiti agtrabaho iti pribado a sektor, kuna ti linteg a "must receive" ti full pay. Bayadan ti SSS ti maternity benefit no matungpalmo ti alagaden ti kontribusionna. Ti employer ti mangipauna iti naan-anay a bayad iti uneg ti 30 nga aldaw manipud iti panagidatag ti aplikasion-mo iti maternity leave, ket subadan ti SSS ti employer. Bayadan met ti employer ti salary differential, kayatna a sawen, ti nagbaetan ti SSS benefit ken ti gagangay a sueldom.

Ti Section 5(c) ket mangilaksid iti dadduma nga employer iti salary differential, segun kadagiti guideline ti DOLE ken iti tinawen a pammalubos:

• dagiti distressed establishment;
• dagiti retail wenno service establishment ken dadduma pay a negosio nga addaan iti saan a nasurok a sangapulo a trabahador;
• dagiti micro-business enterprise nga addaan iti total assets a saan a nasurok iti ₱3,000,000;
• dagiti employer a mangmangted metten iti kapada wenno nasaysayaat a benepisio.

Dagiti riri maipapan iti SSS benefit a mismo ket mapan iti Social Security Commission (Implementing Rules, Rule VI, Section 9).

Dusaen ti Section 18 ti siasinoman a saan a tumungpal wenno agkedked a tumungpal iti multa a ₱20,000 agingga iti ₱200,000, ken pannakaibalud iti innem a tawen ken maysa nga aldaw agingga iti sangapulo ket dua a tawen, wenno agpada. No kompania, dagiti managing head, director wenno partner-na ti responsable. Ti saan a panagtungpal ket rason met tapno saan a mapabaro dagiti business permit.

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Ni Maria. Saan a naasawaan ni Maria ket agtrabaho iti call center. Nagpasngay isuna iti Marso ket nangala iti 105 nga aldaw a full pay. Inted ni Maria ti 7 kadagita nga aldaw ken ni Jose, ti ama ti maladaga, nga agtrabaho iti sabali a kompania. Masapul nga ited ti employer ni Jose dagita nga aldaw, a nayon iti aniaman a paternity leave a mabalin a maalana a bukod.

Ni Grace. Ni Grace ket rehistrado a solo parent. Makaala isuna iti 120 nga aldaw a full pay. Kayatna ti 30 pay a nayon nga aldaw tapno aywanan ti maladagana, isu nga agsurat isuna iti employer-na saan a kumurang ngem 45 nga aldaw sakbay a malpas ti leave-na.

Ni Liza. Nagalis ni Liza iti maikatlo a bulan ti panagsikogna. Addaan isuna iti kalintegan iti 60 nga aldaw a full pay. Kalpasan ti maysa a tawen, nagsikog manen isuna ket nakaala manen iti leave.

Ni Rosa. Nag-resign ni Rosa idi June 1 ket nagpasngay idi June 12. Napasamak ti panagpasngay iti uneg ti 15 a calendar day kalpasan a nalpas ti serbisiona, isu a makaala latta isuna iti maternity leave a full pay.

Kas gagangay, ited ti trabahador ti notice a naisurat ket idulinna dagiti kopia. Ti riri iti employer maipapan iti leave ket mabalin nga idatag iti DOLE babaen ti Single Entry Approach. Kitaem ti kasano ti agidatag iti labor complaint. Mabalin met a kitaen dagiti solo nga inna ti solo parent leave, ket ti tabla dagiti leave benefit ket mangipada kadagiti amin a bayadan a leave.

Makisaritaka iti abogado wenno iti Public Attorney's Office (PAO) no naikkatka, naibaba ti saadmo wenno naiyakarka bayat wenno kalpasan ti panagsikogmo, wenno no agkedked ti employer-mo nga agbayad. Dagitoy a kaso ket mabalin a karaman ti dismissal claim, money claim ken criminal a dusa, ket napateg dagiti pasamak.

No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas.