Alarms and Scandals: Krimen Kadi ti Naariwawa a Nabartek a Kaarruba?
Napardas a sungbat
Ti alarms and scandals ket maysa a light felony, wenno nalag-an a krimen, iti sidong ti Article 155 ti Revised Penal Code. Dusaenna ti uppat nga aramid: panangpabettak iti rocket, paltog-paltog wenno sabali nga explosive iti ili wenno publiko a lugar tapno mangpabuteng wenno mangiyeg iti peligro; pannakiraman iti charivari wenno sabali a naariwawa a gimong; panangriribuk iti talna ti publiko iti rabii; ken panangaramid iti riribuk wenno eskandalo kadagiti publiko a lugar, nabartek man wenno saan. Ti dusa ket arresto menor (1 agingga iti 30 nga aldaw) wenno multa agingga iti ₱40,000. Saanen a sakup daytoy ti panangpaltog iti ngato: manipud idi 2022, naisina a krimen dayta iti sidong ti Article 254.
Ania ti kuna ti Article 155?
Ti Article 155, kas inbaliwan ti Republic Act No. 10951 (2017) ken Republic Act No. 11926 (2022), ket kastoy:
The penalty of arresto menor or a fine not exceeding Forty thousand pesos (P40,000) shall be imposed upon:
- Any person who within any town or public place, shall discharge any rocket, firecracker, or other explosives calculated to cause alarm or danger;
- Any person who shall instigate or take an active part in any charivari or other disorderly meeting offensive to another or prejudicial to public tranquility;
- Any person who, while wandering about at night or while engaged in any other nocturnal amusements, shall disturb the public peace; or
- Any person who, while intoxicated or otherwise, shall cause any disturbance or scandal in public places: Provided, That the circumstances of the case shall not make the provisions of Article 153 applicable.
Ania dagiti uppat nga aramid iti nalaka a sasao?
- Explosive iti publiko. Panangpabettak iti rocket, paltog-paltog wenno sabali nga explosive iti ili wenno publiko a lugar, iti wagas a "calculated to cause alarm or danger", kayatna a sawen, naiplano a mangpabuteng wenno mangiyeg iti peligro.
- Charivari wenno naariwawa a gimong. Panangirugi wenno aktibo a pannakiraman iti charivari wenno sabali a naariwawa a gimong a makasair iti sabali a tao wenno makadangran iti talna ti publiko.
- Riribuk iti rabii. Panangriribuk iti talna ti publiko bayat ti panagwaywayas iti rabii wenno bayat dagiti panagragragsak iti rabii.
- Eskandalo iti publiko. Panangaramid iti riribuk wenno eskandalo iti publiko a lugar, nabartek man wenno saan.
Adda kondision ti maudi: saan nga aplikar daytoy no dagiti pasamak ket sakup ti Article 153, a maipapan iti tumults ken sabali a panangriribuk iti public order. Saanmi a sakupen ditoy ti Article 153.
Ania ti dusa ti alarms and scandals?
Arresto menor wenno multa agingga iti ₱40,000. Ti arresto menor ket agpaut manipud 1 agingga iti 30 nga aldaw (Article 27). Ipalubos ti linteg ti maysa kadagitoy; ti korte ti mangikeddeng no ania, maibatay kadagiti pasamak.
Iti sidong ti Article 9 ti Code, kas inbaliwan ti Republic Act No. 10951, ti krimen a madusa iti arresto menor wenno multa a saan a lumabes iti ₱40,000 ket light felony. Kuna ti Article 90 a dagiti light offense ket ag-prescribe iti dua a bulan, ngem ti Article 26 ket bilangenna a correctional ti multa nga eksakto a ₱40,000, isu a saan nga ikeddeng daytoy a panid ti panawen para iti maysa a kaso. Kitaem ti Mano a tawen sakbay nga ag-prescribe ti criminal case?
Ania ti nagbaliw iti linteg?
Ti teksto ti Article 155 idi 1930 ket addaan iti nakabasbassit unay a multa ken adda ti "firearm" iti umuna a paset. Dua a linteg ti nangbaliw iti dayta:
- Republic Act No. 10951 (2017) ket pinangatona ti multa agingga iti ₱40,000.
- Republic Act No. 11926 (2022) ket inikkatna dagiti paltog iti Article 155 ken inyakarna ti awan direksion a panagpaltog iti Article 254.
Alarms and scandals kadi ti panangpaltog iti ngato?
Saan, manipud iti Republic Act No. 11926. Ti Article 254 ti mangdusa itan iti dayta:
(b) Any person who shall wilfully and indiscriminately discharge any firearm or other device that may not have been designed as firearm, but can be functionally used as a firearm, shall suffer the penalty of arresto mayor in its maximum period, unless the facts of the case can be held to constitute any other offense for which a higher penalty is prescribed.
Ti arresto mayor in its maximum period ket agpaut manipud 4 a bulan ken 1 nga aldaw agingga iti 6 a bulan (Article 76). Maysa a degree a nangatngato ti dusa para kadagiti miembro ti military, military auxiliary agencies wenno law enforcement agencies a maipalubosan nga agiggem iti paltog, no ti panagpaltog ket saan a paset ti opisial a trabahoda. Iti amin a kaso, dagus a maikkat ti firearm license wenno permit ti nakabasol, ken saanen a pulos a mabalin a maikkan iti baro. Kitaem ti Panagpaltog iti Bisperas ti Baro a Tawen.
Agar-aramid kadi iti krimen ti naariwawa a nabartek a kaarruba?
Agpannuray no sadino ken kasano. Sakupen ti Article 155 ti riribuk wenno eskandalo "in public places" (kadagiti publiko a lugar) ken ti panangriribuk iti "the public peace" iti rabii. Ti kaarruba nga agpukpukkaw ken makiranranget iti kalsada iti 1 a.m. ket mabalin a sakupenna daytoy. Ti napigsa a panagkanta wenno panaginnum iti uneg ti pribado a balay ket mabalin a saan a maitunos kadagita a sasao.
Mabalin nga adda sabali pay a pagannurotan maipapan iti ariwawa, kas dagiti local ordinance maipapan iti ariwawa ken curfew, a saan a sakupen daytoy a panid. Para kadagiti civil a pamay-an ken ti dalan iti barangay, kitaem ti Naariwawa a kaarruba: sadino ti pagireklamuan.
Kasano met dagiti paltog-paltog iti Bisperas ti Baro a Tawen?
Ti panangpabettak iti paltog-paltog iti ili wenno publiko a lugar a "calculated to cause alarm or danger" ket sakup ti Article 155(1). Mabalin nga adda pay sabali a linteg ken local a pagannurotan maipapan iti paltog-paltog. Saanmi a sakupen dagitoy ditoy.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Inaramid laeng dagitoy a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti pagannurotan. Saan dagitoy a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Ni Toto, a nabartek, ket agpukpukkaw ken kugkugtaranna dagiti nakaparada a lugan iti kalsada iti 1 a.m., ket nariing ti intero a purok. Mabalin nga alarms and scandals daytoy iti sidong ti Article 155(4): riribuk wenno eskandalo iti publiko a lugar. No ginagarana a dinadael dagiti lugan, kitaem met ti Malicious mischief.
Ni Benjie ket agipurpuruak kadagiti nasindian a paltog-paltog iti nagadu a tao iti plasa iti Bisperas ti Baro a Tawen. Mabalin a sakup daytoy ti Article 155(1): paltog-paltog iti publiko a lugar a naiplano a mangpabuteng wenno mangiyeg iti peligro.
Ni Nonoy ket nagpaltog iti pistola iti ngato iti isu met laeng a rabii. Manipud iti Republic Act No. 11926, saan daytoy nga alarms and scandals. Daytoy ket indiscriminate discharge of a firearm iti sidong ti Article 254(b), a madusa iti arresto mayor in its maximum period, maikkat ti aniaman a firearm license wenno permit nga adda kenkuana, ken saanen a pulos a maikkan iti baro.
Kaano a kasapulam ti abogado?
Light felony ti alarms and scandals, ngem criminal case latta. Makisaritaka iti abogado no nakasuhanka, no natiliwka, wenno no dagiti pasamak ket mabalin a pakairamanan pay ti sabali a krimen, kas pannakadadael ti sanikua, sugat wenno panagpaltog. No awan ti kabaelam a mangbayad iti abogado, kitaem ti Libre a tulong legal iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Kadawyan a saludsod
Ania ti alarms and scandals iti Pilipinas?
Maysa daytoy a light felony (nalag-an a krimen) iti sidong ti Article 155 ti Revised Penal Code. Sakupenna ti uppat nga aramid: panangpabettak iti rocket, paltog-paltog (firecracker) wenno sabali pay nga explosive iti ili wenno publiko a lugar tapno mangpabuteng wenno mangiyeg iti peligro; pannakiraman iti charivari wenno sabali a naariwawa a gimong; panangriribuk iti talna ti publiko bayat ti panagwaywayas iti rabii wenno kadagiti panagragragsak iti rabii; ken panangaramid iti riribuk wenno eskandalo kadagiti publiko a lugar, nabartek man wenno saan.
Ania ti dusa ti alarms and scandals?
Arresto menor (1 agingga iti 30 nga aldaw) wenno multa agingga iti ₱40,000, iti sidong ti Article 155 kas inbaliwan ti Republic Act No. 10951 ken Republic Act No. 11926.
Alarms and scandals kadi ti panangpaltog iti ngato?
Saanen. Inikkat ti Republic Act No. 11926 (2022) dagiti paltog iti Article 155. Ti ginagara ken awan direksion a panagpaltog (wilful and indiscriminate firing) ket madusa itan iti sidong ti Article 254 iti arresto mayor in its maximum period, ken maikkat ti firearm license wenno permit ti nakabasol.
Alarms and scandals kadi ti nabartek a kaarruba nga agpukpukkaw iti uneg ti balayna?
Ti sarsaritaen ti Article 155 ket riribuk wenno eskandalo kadagiti publiko a lugar, ken panangriribuk iti talna ti publiko iti rabii. Ti ariwawa nga agtalinaed laeng iti uneg ti pribado a balay ket mabalin a saan a maitunos kadagita a sasao. Mabalin nga adda sabali a pamay-an; kitaem ti panidmi maipapan kadagiti naariwawa a kaarruba.
Kasano kabayag ti panawen nga addaam tapno agidatag iti kaso nga alarms and scandals?
Kuna ti Article 90 ti Code a dagiti light offense ket ag-prescribe (malpas ti panawen nga idarum) iti dua a bulan. Gapu ta ti multa iti Article 155 ket mabalin a dumanon iti ₱40,000, a bilangen ti Article 26 kas correctional fine, saan nga ibaga daytoy a panid no ania a panawen ti aplikar iti maysa a kaso. Mabalin a kitaen dayta ti abogado manipud kadagiti pasamak.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?