Acts of Lasciviousness: Kaipapanan ken Dusa
Napardas a sungbat
Ti acts of lasciviousness ket krimen iti sidong ti Article 336 ti Revised Penal Code. Sakupenna ti nalaswa nga aramid iti sabali a tao, lalaki man wenno babai, babaen ti puersa wenno pangta, wenno no saan a makaited ti biktima iti pudno a pammalubos (consent). Ti dusa ket prision correccional, manipud 6 a bulan ken 1 nga aldaw agingga iti 6 a tawen. No ubing ti biktima, inyaplikar ti Supreme Court ti maysa nga espesial a linteg, ti Republic Act No. 7610, nga addaan iti nadagdagsen a dusa.
Ania ti kuna ti Article 336?
Maysa laeng a sentensia ti intero nga article:
Any person who shall commit any act of lasciviousness upon other persons of either sex, under any of the circumstances mentioned in the preceding article, shall be punished by prision correccional.
Ti "preceding article" ket ti Article 335 maipapan iti rape. Inikkat dayta ti Republic Act No. 8353 (1997) ket inyalisna dagiti alagaden maipapan iti rape iti Articles 266-A agingga iti 266-D. Isu nga ita, dagiti kasasaad ket maala iti panangbasa ti Supreme Court iti Article 336.
Ania dagiti elemento?
Iti People v. Tulagan (2019), inlista ti Supreme Court, a nagtataripnong nga En Banc, dagiti elemento:
- Nangaramid ti akusado iti aniaman nga aramid a nalaswa (lasciviousness wenno lewdness).
- Naaramid daytoy iti sidong ti maysa kadagitoy a kasasaad:
- babaen ti panangusar iti puersa wenno pangta;
- no awan ti nakem ti biktima wenno awan ti puotna; wenno
- no ti biktima ket nababbaba ngem 12 ti edadna.
- Ti biktima ket sabali a tao, lalaki man wenno babai.
Naikeddeng ti Tulagan sakbay ti Republic Act No. 11648 (2022), a nangingato iti edad iti probision ti statutory rape manipud sangapulo ket dua agingga iti sangapulo ket innem. Dagiti korte ti mangikeddeng no basaenda ita ti maikatlo a kasasaad babaen ti baro nga edad.
Ania ti dusa?
| Kaso | Dusa | Kabayag |
|---|---|---|
| Acts of lasciviousness iti sidong ti Article 336 | Prision correccional | 6 a bulan ken 1 nga aldaw agingga iti 6 a tawen |
Naggapu ti kabayag iti Article 27. Ti korte ti mangikeddeng iti eksakto a sentensia iti uneg dayta.
Ania ti mabaliwan no ubing ti biktima?
Salaknibanna ti Republic Act No. 7610 dagiti ubbing. Dusaen ti Section 5(b) ti sexual intercourse wenno lascivious conduct "with a child exploited in prostitution or subjected to other sexual abuse". Iti People v. Caoili (2017), kinuna ti Supreme Court a dagiti elementona ket: ti aramid a sexual intercourse wenno lascivious conduct; naaramid iti ubing a naus-usar iti prostitution wenno naipasango iti sabali a sexual abuse; ken ti ubing ket nababbaba ngem 18 ti edadna.
Nangikabil ti Caoili kadagiti pagannurotan no ania a linteg ken dusa ti maipakat, ket inulit dagitoy ti Tulagan:
| Biktima | Krimen kas inawagan ti Korte | Dusa |
|---|---|---|
| Nababbaba ngem 12 ti edadna | Acts of Lasciviousness iti sidong ti Article 336 in relation to Section 5(b) ti RA 7610 | Reclusion temporal in its medium period |
| 12 agingga iti nababbaba ngem 18, wenno 18 wenno nasursurok ngem saan a kabaelan nga aywanan wenno salakniban a naan-anay ti bagina gapu iti pisikal wenno mental a disability wenno kasasaad | Lascivious Conduct iti sidong ti Section 5(b) ti RA 7610 | Reclusion temporal in its medium period to reclusion perpetua |
| 18 wenno nasursurok (dadduma a kaso) | Acts of Lasciviousness iti sidong ti Article 336 | Prision correccional |
Kastoy ti panangibaga ti Tulagan: no laeng 18 wenno nasursurok ti edad ti biktima a maawagan ti krimen nga acts of lasciviousness iti sidong ti Article 336, nga addaan iti prision correccional.
Kalpasanna, binaliwan ti Republic Act No. 11648 (2022) ti proviso ti Section 5(b): no sadino ti nakasurat a "under twelve (12) years of age", ita ket "under sixteen (16) years of age". Ipakita ti tabla dagiti pagannurotan kas inbaga ti Tulagan, sakbay dayta a panagbaliw. Agpannuray kadagiti sumaruno a desision no kasano nga iyaplikar dagiti korte dagiti grupo ti edad kalpasan ti RA 11648.
Ania a damages ti mabalin a maawat ti biktima?
Iti Tulagan, nangikeddeng ti Supreme Court kadagiti standard a gatad:
| Krimen | Civil indemnity | Moral damages | Exemplary damages |
|---|---|---|---|
| Acts of lasciviousness iti sidong ti Article 336, biktima nga adda iti legal nga edad | ₱20,000 | ₱20,000 | ₱20,000 |
| Acts of lasciviousness in relation to Section 5(b), ubing a nababbaba ngem 12 wenno demented | ₱50,000 | ₱50,000 | ₱50,000 |
| Lascivious conduct iti sidong ti Section 5(b), dusa iti uneg ti reclusion temporal medium | ₱50,000 | ₱50,000 | ₱50,000 |
| Lascivious conduct iti sidong ti Section 5(b), naipataw ti reclusion perpetua | ₱75,000 | ₱75,000 | ₱75,000 |
Dagitoy dagiti gatad nga inkeddeng ti Korte iti dayta a desision. Ti trial court ti mangited iti damages iti tunggal kaso.
Kasano kabayag ti panawen nga agidatag iti kaso?
Para iti kaso iti sidong ti Article 336, ti dusa ket prision correccional, maysa a correctional penalty. Iti sidong ti Article 90, dagiti krimen a madusa iti correctional penalty ket ag-prescribe (mapukaw ti kalintegan nga agidarum) iti sangapulo a tawen. Dagiti kaso iti sidong ti RA 7610 ket sumurot iti sabali nga alagaden ket saan a sakupen ditoy. Kitaem ti prescription of crimes.
Kasano daytoy iti pudno a biag?
Daytoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar ti alagaden. Saan daytoy a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.
Ni Tess, maysa a nataengan, ket pinengdan ti katrabahona ket sinagidna iti nalaswa a wagas a maibusor iti pagayatanna. Naaramid ti aramid babaen ti puersa, ken adda iti legal nga edad ni Tess, isu a ti Article 336 ti maipakat, nga addaan iti prision correccional. Ti korte ti mangikeddeng, maibatay iti pammaneknek, no nalaswa ti aramid ken no adda puersa a naaramat.
No ubing koma ti biktima, mairaman ti kaso kadagiti alagaden ti RA 7610 iti ngato, nga addaan iti nadagdagsen a dusa.
Sadino ti pangidatagan iti reklamo?
Mabalin nga idatag ti reklamo iti polis wenno iti prosecutor. Kitaem dagiti giya ti PNP. No ti nakabasol ket asawa, kadua wenno dati a kadua ti maysa a babai, mabalin a maipakat met ti Republic Act No. 9262: kitaem ti kasano ti agidatag iti VAWC case. Dagiti makauma nga aramid a saan a nalaswa ket mabalin nga unjust vexation ketdi.
Kaano a kasapulam ti abogado?
Makisaritaka iti abogado iti kasapaan a mabalin, nangnangruna no ubing ti biktima, gapu ta ti panagpili iti nagbaetan ti Article 336 ken ti RA 7610 ket mangbaliw iti dusa ken iti proseso. Kasapulan met ti akusado ti abogado tapno sungbatanna ti kaso. No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.
Ania a probision ti pagbasaran daytoy a sungbat?
Kadawyan a saludsod
Ania ti dusa ti acts of lasciviousness?
Ti Article 336 ti Revised Penal Code ket mangikeddeng iti prision correccional, manipud 6 a bulan ken 1 nga aldaw agingga iti 6 a tawen. No ubing ti biktima, inyaplikar ti Supreme Court ti Republic Act No. 7610, Section 5(b), nga addaan iti nadagdagsen a dusa.
Ania dagiti elemento ti acts of lasciviousness?
Iti People v. Tulagan (2019), inlista ti Supreme Court dagitoy: nangaramid ti akusado iti aramid a nalaswa (lasciviousness wenno lewdness); naaramid daytoy babaen ti puersa wenno pangta, no awan ti nakem ti biktima wenno awan ti puotna, wenno no ti biktima ket nababbaba ngem ti edad nga inkeddeng ti linteg; ken ti biktima ket sabali a tao, lalaki man wenno babai.
Mabalin kadi a lalaki ti biktima ti acts of lasciviousness?
Wen. Sakupen ti Article 336 dagiti aramid "upon other persons of either sex", kayatna a sawen, iti sabali a tao, lalaki man wenno babai.
Mano ti damages iti kaso nga acts of lasciviousness?
Iti People v. Tulagan (2019), inkeddeng ti Supreme Court ti ₱20,000 a civil indemnity, ₱20,000 a moral damages ken ₱20,000 nga exemplary damages para iti acts of lasciviousness iti sidong ti Article 336 maibusor iti biktima nga adda iti legal nga edad. Nangatngato dagiti gatad kadagiti kaso iti sidong ti RA 7610.
Pangkabaruan laeng nga impormasion daytoy, saan a legal a pammagbaga. Para iti kasoyo, agsaludsod iti abogado, iti Public Attorney's Office (PAO) wenno iti ahensia.
Nakatulong kadi daytoy a page?