Cyber Libel: Mabalin Kadi a Maidarumka gapu iti Facebook Post?

Libel daytoy a naaramid online. Dusaen ti Section 4(c)(4) ti RA 10175 ti "the unlawful or prohibited acts of libel as defined in Article 355 of the Revised Penal Code, as amended, committed through a computer system or any other similar means which may be devised in the future."

Ti kaipapanan ti libel ket adda iti Article 353 ti Revised Penal Code:

Iti nalaka a pannao: ti libel ket sipupubliko ken nadangkes a panangipabasol iti krimen, bisio wenno pagkurangan a mangibabain iti maysa a tao wenno kompania, wenno mangdadael iti nagan ti natay.

Para kadagiti sapasap nga alagaden maipapan iti libel, ken no kasano a maidumduma dayta kadagiti sinao a pammabain ken kadagiti online a post, kitaem ti Libel wenno cyber libel.

Iti Disini v. Secretary of Justice (2014), inlista ti Supreme Court ti uppat nga elemento ti libel:

1. pammabasol iti makapabain nga aramid wenno kasasaad ti sabali a tao;
2. publication (pannakaipablaak) ti pammabasol;
3. ti identidad ti tao a nadadael ti dayawna; ken
4. malice (dakes a panggep).

Ti prosecutor ken ti korte ti mangikeddeng no naipablaak ti post, ken no ammo dagiti nakabasa no siasino ti tuktukoyenna. Dagitoy ket saludsod maipapan kadagiti pasamak.

Maipagarup ti malice. Kuna ti Article 354 a tunggal defamatory imputation "is presumed to be malicious, even if it be true, if no good intention and justifiable motive for making it is shown". Kayatna a sawen, maipagarup a nadangkes uray pudno, no saan a maipakita a nasayaat ti panggep. Dua ti exception: pribado a komunikasion a naaramid gapu iti legal, moral wenno social a pagrebbengan, ken nainkalintegan ken pudno a report, nga awan komentona, maipapan kadagiti opisial a proceedings.

No public figure (ammo ti publiko) ti nadadael ti dayawna, kinuna ti Disini nga ad-adda a natangken ti pagrukodan nga usaren dagiti korte. Adda "actual malice" no ammo ti nakabasol nga ulbod ti imbagana, wenno saanna nga inkaskaso no ulbod dayta wenno saan.

Saan no nag-react ka laeng. Iti Disini, kinuna ti Supreme Court nga umiso ken constitutional ti Section 4(c)(4) "with respect to the original author of the post", ngem void ken unconstitutional "with respect to others who simply receive the post and react to it". Kinuna ti Korte a dagiti nangpindot iti "Like, Comment and Share" ket mangiyebkas laeng iti "knee-jerk sentiments", kayatna a sawen, dagus a rikna.

Kinuna met ti Korte a saan a mausar iti online libel ti Section 5 ti RA 10175, maipapan iti panangtulong wenno panangiduron iti cybercrime (aiding or abetting).

Agannadka iti bukodmo nga isurat. Salakniban ti desision dagiti nag-react iti post ti sabali. No agisuratka iti bukodmo a pammabasol, iti comment man wenno iti baro a post, sika ti author dayta a sasao.

Saan. Kinuna ti Disini a no idarum ti nakabasol iti sidong ti Section 4(c)(4) ti RA 10175 ken ti Article 353 ti Revised Penal Code gapu iti isu met laeng nga aramid, malabsing ti alagaden ti Constitution a maibusor iti double jeopardy (mamindua a panangidarum gapu iti isu met laeng a basol).

Mangrugitayo iti ordinario a libel. Ti Article 355, kas binaliwan ti Republic Act No. 10951, ket dusaenna ti libel babaen ti panagsurat ken kapada a pamay-an iti prision correccional iti minimum ken medium a period-na, wenno multa manipud P40,000 agingga iti P1,200,000, wenno agpada, ken mainayon ti civil action para iti damages (bayad iti dangran).

Para kadagiti krimen a naaramid babaen ti information and communications technology, kuna ti Section 6 ti RA 10175 a ti dusa "shall be one (1) degree higher" ngem ti adda iti Revised Penal Code. Inanamongan ti Disini ti Section 6. Saanmi nga ipakita ti nakuenta a kabayag ti pannakaibalud para iti cyber libel, gapu ta agpannuray ti eksakto a resulta no kasano nga ipakat ti korte ti maysa a degree a nayon ken dagiti dadduma nga alagaden maipapan iti dusa. Para iti ordinario a libel, kitaem ti Dusa ti libel iti Pilipinas.

Maysa a tawen manipud iti pannakaammo. Kuna ti Article 90, kas binaliwan:

Iti nalaka a pannao: kalpasan ti maysa a tawen, saanen a mabalin nga idarum ti libel ken dagiti kapadana a basol.

Iti napalabas, naiduma ti pannakatrato ti cyber libel. Iti nasaksakbay a resolution nga awan pirmana, ti Tolentino v. People, inusar ti Korte ti 15 a tawen a panawen. Iti Causing v. People (2023), binaliwan ti Third Division dayta a desision ket kinunana a "the crime of Cyber Libel prescribes in one year". Kinunana a mabilang ti panawen manipud iti aldaw a naammuan ti krimen ti nadangran, dagiti autoridad wenno dagiti ahenteda, saan a manipud iti aldaw a pannakai-post. Laglagipem a ti Causing ket desision ti maysa a Division ti Korte, saan a ti intero a Korte nga agtugtugaw nga en banc.

No laeng nasayaat ti panggep. Kuna ti Article 361 a maibbatan (acquitted) ti akusado no pudno ti naipabasol ken, kanayonanna, "it was published with good motives and for justifiable ends". Para kadagiti pammabasol a saan a krimen, mabalin laeng a paneknekan ti kinapudno no empleado ti gobierno ti naakusar ken mainaig dagiti pasamak iti opisial a pagrebbenganna. Ad-adu pay iti Depensa kadi ti kinapudno iti libel?

Kuna ti Section 10 ti RA 10175 a ti NBI ken ti PNP ti mangipatungpal iti linteg, ken ited ti Section 21 iti Regional Trial Court ti jurisdiction kadagiti panaglabsing iti Act. Saanmi a nabasa dagiti alagaden maipapan iti venue (iti ania a siudad wenno probinsia a masapul a maidatag ti kaso) wenno kadagiti naituding a cybercrime court, isu a saan dagitoy nga ibaga daytoy a panid.

Dagitoy ket inaramid laeng a pagarigan tapno maipakita no kasano nga agandar dagiti alagaden. Saanda a balakad para iti aniaman a pudno a kaso.

Ni Liza ket nag-post iti Facebook, a nangnaganan iti dati a landlord-na (akinkukua iti inupaanna), a "tinakawna ti depositko ken scammer isuna". Maibatay kadagiti pasamak, mabalin a matungpal daytoy ti amin nga uppat nga elemento: makapabain nga aramid, publication, nailasin a tao ken malice. Maipagarup ti malice malaksid no ipakitana a nasayaat ti panggepna, ken makatulong laeng kenkuana ti kinapudno no naipablaak dayta buyogen ti nasayaat a panggep ken nainkalintegan a gandat.

Ni Carlo ket nag-react iti agkatkatawa nga emoji ken insuratna ti "grabe" iti baba ti post ni Liza. Iti sidong ti Disini, saan a mapabasol iti cyber libel provision ti tao a nag-react laeng iti post. No nangnayon ni Carlo iti bukodna a pammabasol, bukodna a sasao dayta a comment.

Nakita ti landlord ti post walo a bulan kalpasan a naipost. Iti sidong ti Causing, mangrugi ti maysa a tawen a panawen iti pannakaammo, isu a mabalinna pay ti agidarum. Saan a mabalin a mamindua a maidarum ni Liza gapu iti isu met laeng a post, maminsan para iti libel ken maminsan para iti cyber libel.

Makisaritaka iti abogado dagus nga umawatka iti demand letter wenno subpoena manipud iti prosecutor, wenno sakbay nga agidatagka iti bukodmo a reklamo. Agpannuray iti ebidensia dagiti depensa (kinapudno a buyogen ti nasayaat a panggep, privileged communication, awan ti actual malice para kadagiti public figure). No biktimaka iti sabali nga online nga abuso, kas iti pangta, panangriribuk wenno na-edit a retrato manipud iti dati a kaayan-ayat, kitaem met ti Kasano ti agidatag iti VAWC case.

No saanmo a kabaelan ti agbayad iti abogado, kitaem ti Libre a legal a tulong iti Pilipinas para iti Public Attorney's Office (PAO) ken dadduma pay a pagpilian.