Republic v. Manalo (2018): Divorce nga Inidarum ti Filipino nga Asawa

Ni Marelyn Manalo, maysa a Filipina, ket naikasar iti maysa a Japanese national. Nagidarum isuna iti divorce idiay Japan, ket inaprobaran dayta ti maysa a korte ti Japan. Idi nagsubli iti Pilipinas, dinawatna iti maysa a trial court idiay Dagupan City nga ikkaten ti rekord ti kasarna iti civil registry ken ipalubos nga usarenna manen ti apelyidona idi balasang. Kalpasanna, binaliwanna ti petition-na tapno dawatenna met ti recognition (pannakabigbig) ti divorce idiay Japan.

Saan nga inaprobaran ti trial court ti petition-na. Kinunana a saan nga ipalubos ti linteg ti Pilipinas nga ag-divorce dagiti Filipino, sadino man ti pagnanaedanda. Binaliktad ti Court of Appeals, ta kinunana a maiyaplikar ti Article 26 uray ni Manalo ti nagidarum. Nag-apela ti Republic, babaen ti Solicitor General.

Mabalin kadi a ma-recognize iti Pilipinas, babaen ti maikadua a paragraph ti Article 26, ti divorce a nagun-od ti maysa a Filipino iti ballasiw-taaw maibusor iti foreigner nga asawana?

Wen, iti prinsipio. Saan nga inaprobaran ti Supreme Court ti petition ti Republic ket paset a tinaginayonna ti desision ti Court of Appeals.

Binasa ti Korte dagiti sasao ti linteg: "The letter of the law does not demand that the alien spouse should be the one who initiated the proceeding wherein the divorce decree was granted." (Saan a kalikaguman ti sasao ti linteg a ti foreigner nga asawa koma ti nangrugi iti kaso a nangted iti divorce decree.) Saan nga idilasat ti Article 26 no ti Filipino nga asawa ket ti petitioner wenno ti respondent iti kaso iti sabali a pagilian.

Inulit met ti Korte dagiti agdama a pagalagadan: awan ti absolute divorce iti linteg ti Pilipinas, isu a saan a mabalin nga ited dayta dagiti korte ti Pilipinas; ti kasar ti dua a Filipino ket saan a maputed uray babaen ti divorce a nagun-od iti ballasiw-taaw; ken iti mixed marriage (kasar ti Filipino ken foreigner), mabalin a makiasawa manen ti Filipino no valid a nagun-od ti divorce iti ballasiw-taaw.

Ngem saan a ginibus ti Korte ti kaso. Napaneknekan ti divorce decree, ngem saan ti linteg ti Japan maipapan iti divorce. Saan a mabalin nga agaramid dagiti korte ti Pilipinas iti judicial notice kadagiti linteg ti sabali a pagilian. Insubli ti Korte ti kaso iti trial court tapno umawat iti ebidensia ti maitutop a linteg ti Japan.

Saan a nagkaykaysa dagiti Justices iti desision. Nangisurat ni Justice Caguioa iti dissent (sabali a panangmatmat), a sinuportaran da Justices Del Castillo ken Perlas-Bernabe, a kunana a ni Manalo, kas Filipino, ket nabaludan latta iti linteg ti Pilipinas, a saan a mangipalubos iti divorce.

Ti maikadua a paragraph ti Article 26 ket maiyaplikar iti valid a divorce a nagun-od iti ballasiw-taaw iti kasar ti maysa a Filipino ken maysa a foreigner, aniaman nga asawa ti nagidarum; sakbay a ma-recognize, masapul a paneknekan ti partido a mangusar iti daytoy ti divorce kas pasamak ken ti linteg ti sabali a pagilian a mangipalubos iti dayta.

Iti kasar ti maysa a Filipino ken maysa a foreigner, no dadduma ti Filipino ti agidarum iti divorce iti ballasiw-taaw. Iti mismo daytoy a kaso, saan nga inted ti trial court ti recognition gapu iti dayta a rason. Ipalawag ti Manalo a saan a napateg no asino ti nagidarum.

Ti Manalo ket saan a divorce law para kadagiti Filipino. Saanna a matulungan ti dua a Filipino citizen nga ag-divorce iti ballasiw-taaw. Ken masapul latta a ma-recognize ti foreign divorce iti korte ti Pilipinas, nga addaan iti paneknek ti divorce ken ti linteg ti sabali a pagilian.

Para iti teksto ti pagalagadan, kitaen ti Article 26 ti Family Code. Mabasa ti Manalo a kadua ti Republic v. Orbecido ken Corpuz v. Sto. Tomas; ti sibubukel a ladawan ket adda iti valid kadi iti Pilipinas ti foreign divorce. Para iti tulong iti pudno a kaso, kitaen ti sadino ti pakasarakan iti tulong legal.