Ano ang Retirement Pay? Kahulugan sa Labor Code
Dasig nga sabat
Ang retirement pay amo ang kuarta nga ginabayad sang employer sa empleyado nga nagaretiro. Kon wala sang retirement plan ukon agreement ang employer, ang Article 302 [287] sang Labor Code ang nagatalana sang minimum: indi magnubo sa one-half month salary (tunga sang bulan nga sweldo) kada tuig sang serbisyo, para sa empleyado nga 60 tubtob 65 anyos kag nakaobra na sang indi magnubo sa lima ka tuig sa establishment. Lain ini sa SSS retirement pension.
Ginatawag man nga: Retirement benefits, Statutory retirement pay
Diin ang retirement pay sa Labor Code?
Sa Article 302, nga amo ang Article 287 antes sang renumbering sang 2015. Ang subong nga teksto naghalin sa Republic Act No. 10757 (2016). Ang panguna nga rule sini nagasiling:
In the absence of a retirement plan or agreement providing for retirement benefits of employees in the establishment, an employee upon reaching the age of sixty (60) years or more, but not beyond sixty-five (65) years which is hereby declared the compulsory retirement age, who has served at least five (5) years in the said establishment, may retire and shall be entitled to retirement pay equivalent to at least one-half (1/2) month salary for every year of service, a fraction of at least six (6) months being considered as one (1) whole year.
Sa simple nga pagkasiling: kon wala sang retirement plan ukon agreement, ang empleyado nga nag-edad na sang 60 ukon labaw, pero indi labaw sa 65 (ang compulsory retirement age), kag nakaobra na sang indi magnubo sa 5 ka tuig sa establishment, mahimo magretiro kag may right sa retirement pay nga indi magnubo sa 1/2 nga bulan nga sweldo kada tuig sang serbisyo. Ang bahin sang tuig nga indi magnubo sa 6 ka bulan ginakabig nga 1 ka bilog nga tuig.
Ano ang upod sa "one-half month salary"?
Labaw sa 15 days. Siling sang Article 302, luwas kon may mas malapad nga kasugtanan ang duha ka bahin, buot silingon sini ang:
- 15 days, dugang ang
- 1/12 sang 13th month pay, dugang ang
- cash equivalent sang indi magsobra sa 5 days nga service incentive leave.
Sin-o ang qualified sa retirement pay?
Sa De La Salle Araneta University v. Bernardo (2017), ginlista sang Supreme Court ang tatlo ka requisites: nag-edad na ang empleyado sang 60 para sa optional retirement ukon 65 para sa compulsory retirement; nakaobra na ang empleyado sang indi magnubo sa lima ka tuig sa establishment; kag wala sang retirement plan ukon iban nga agreement nga nagahatag sang retirement benefits. Sa sina nga kaso, qualified ang isa ka part-time lecturer.
Iban pa nga rule sa Article 302:
- Plano sang kompanya. Mahimo may kaugalingon nga retirement plan ukon agreement ang employer, pero ang benepisyo sini indi mahimo magnubo sa ara sa Article 302. Sa United Doctors Medical Center v. Bernadas (2017), ginsiling sang Korte nga ginatugot sang article nga magkasugot ang employer kag empleyado sa early retirement age option.
- Mine workers. Ang underground kag surface mine workers mahimo magretiro halin 50, kag 60 ang ila compulsory retirement age, pagkatapos sang indi magnubo sa lima ka tuig bilang mine workers. Para sa surface mines, ang mill plant workers kag ang electrical, mechanical kag tailings pond personnel lang ang sakop sang article.
- Exempted nga employers. Ang retail, service kag agricultural establishments ukon operations nga may indi labaw sa napulo ka empleyado ukon trabahador.
May deadline bala sa pag-claim sang retirement pay?
Ang money claims halin sa employment dapat i-file sa sulod sang tatlo ka tuig halin sa tion nga nag-accrue ang cause of action, suno sa [Article 306 [291]](/law/labor-code/article-306). Sa De La Salle Araneta University, ginsiling sang Korte nga ang claim para sa retirement benefits nag-accrue lang sang ginbalibaran sang employer ang pagbayad sini. Basaha ang Labor money claims: pila kalawig ang tion mo?
Ano ang kinatuhay sang retirement pay sa iban nga benepisyo?
- Indi SSS pension. Siling sang Article 302, wala sa sini ang nagakuha sang benepisyo sang empleyado suno sa Social Security Act kag iban nga layi ukon practice sang kompanya. Basaha ang SSS retirement pension guide.
- Indi [separation pay](/hil/law/glossary/separation-pay). Ang separation pay ginabayad kon natapos ang obra bangod sang authorized cause pareho sang redundancy ukon closure.
Halimbawa
Ginhimo-himo lang nga halimbawa: Si Ernesto 62 anyos na kag nakaobra na sang 9 ka tuig kag 8 ka bulan bilang warehouse helper sang isa ka distributor sa Cebu City nga may 40 ka trabahador kag wala sang retirement plan. Nagdesisyon sia nga magretiro. Ang 8 ka bulan ginakabig nga isa ka bilog nga tuig, gani ang iya minimum nga retirement pay amo ang one-half month salary, suno sa kahulugan sa Article 302, para sa kada isa sang 10 ka tuig sang serbisyo. Para sa bug-os nga paathag, basaha ang Retirement pay sa Pilipinas.
Ano nga mga probisyon ang nagagamit sini nga termino?
Masami nga pamangkot
Ano ang retirement pay sa simple nga pagkasiling?
Kuarta ini nga ginabayad sang employer sa empleyado nga nagaretiro. Ang Article 302 [287] sang Labor Code nagatalana sang minimum para sa mga trabahador sa private sector nga ang employer wala sang retirement plan ukon agreement.
Sin-o ang may right sa retirement pay suno sa Labor Code?
Kon wala sang retirement plan ukon agreement, ang empleyado nga 60 tubtob 65 anyos kag nakaobra na sang indi magnubo sa lima ka tuig sa establishment. Sa De La Salle Araneta University v. Bernardo (2017), ginlista sang Supreme Court ini bilang tatlo ka requisites.
Ano ang buot silingon sang one-half month salary?
Luwas kon magkasugot ang duha ka bahin sa mas daku, siling sang Article 302 [287], buot silingon sini ang 15 days dugang ang 1/12 sang 13th month pay kag ang cash equivalent sang indi magsobra sa 5 days nga service incentive leave.
Pareho bala ang retirement pay kag ang SSS pension?
Indi. Ang retirement pay ginabayad sang employer. Ang SSS retirement pension lain nga benepisyo, kag siling sang Article 302 [287], wala sa sini nga article ang nagakuha sang SSS benefits sang empleyado.
Ano nga mga employer ang exempted?
Ang retail, service kag agricultural establishments ukon operations nga may indi labaw sa napulo ka empleyado ukon trabahador exempted sa Article 302 [287].
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?