Ano ang Concubinage? Kahulugan sa Layi sang Pilipinas
Dasig nga sabat
Ang concubinage amo ang krimen sang kasal nga lalaki nga indi matutom sa isa sa tatlo ka paagi nga gintalana sang Article 334 sang Revised Penal Code: pagpaistar sang kerida sa balay sang mag-asawa, pagdulog sa babaye nga indi niya asawa sa eskandaloso nga sitwasyon (scandalous circumstances), ukon pag-istar upod sa iya sa bisan diin nga lugar. Sala man ang babaye kon kabalo sia nga kasal ang lalaki. Mahimo nga indi bastante ang pamatuod sang affair lang.
Ano ang ginasiling sang Article 334?
Ginasilutan sang Article 334 ang bisan sin-o nga bana nga naghimo sang isa sa tatlo ka binuhatan:
- nagapaistar sang kerida sa balay sang mag-asawa;
- nakigdulog, sa eskandaloso nga sitwasyon, sa babaye nga indi niya asawa; ukon
- nagaistar upod sa iya sa bisan diin nga lugar.
Ginasilutan ang bana sang prision correccional in its minimum and medium periods, halin 6 ka bulan kag 1 ka adlaw tubtob 4 ka tuig kag 2 ka bulan (Articles 27 kag 76). Ang ikaduha nga paragraph nagatalana sang silot sa babaye:
The concubine shall suffer the penalty of destierro.
Ang destierro buot silingon indi makasulod ang tawo sa lugar ukon mga lugar nga ginngalan sa sentensya, kag indi makapalapit sa sulod sang radius nga gintalana sini (Article 87). Basaha ang Article 334 para sa bug-os nga paathag.
Ano ang buot silingon sang "cohabit"?
Sa Singgit v. People (2023), ginlista sang Supreme Court ang mga elemento: kasal ang lalaki; naghimo sia sang isa sa tatlo ka binuhatan; kag kabalo ang babaye nga kasal sia. Parte sa ikatlo nga paagi, ginsiling sang Korte nga "the term "cohabit" means to dwell together, in the manner of husband and wife, for some period of time, as distinguished from occasional, transient interviews for unlawful intercourse." Buot silingon, pag-istar nga upod pareho sang mag-asawa sa pila ka tion, indi lang pila ka beses nga pagkitaay para magdulog. Para sa ikatlo nga paagi, indi importante kon private ukon balay sang mag-asawa ang lugar, kag indi kinahanglan ipakita ang scandalous circumstances.
Sin-o ang makapasaka sang kaso sang concubinage?
Ang asawa lang nga nahalitan. Siling sang Rule 110, Section 5 sang Rules of Criminal Procedure, ang adultery kag concubinage "shall not be prosecuted except upon a complaint filed by the offended spouse", buot silingon kinahanglan may complaint gikan sa asawa nga nahalitan; nga dapat iupod ang duha nga nakasala kon buhi pa sila nga duha; kag nga indi mapasaka ang kaso kon nagtugot ukon nagpatawad ang asawa nga nahalitan. Sa Busuego v. Office of the Ombudsman (2013), ginsiling sang Korte nga ang pagpati sang asawa nga gin-untat na sang iya bana ang pagpangbabaye indi pagpatawad (condonation) sang mismo nga mga binuhatan sang concubinage nga ginkaso.
Ano ang kinatuhay sang concubinage sa adultery?
Ang adultery sa idalom sang Article 333 ginahimo sang asawa nga babaye, kag ang dapat mapamatud-an amo ang pagdulog sa lalaki nga indi niya bana. Ang concubinage ginahimo sang bana, kag dapat mapamatud-an ang isa sa tatlo ka paagi. Mas magaan ang pagkabilanggo sang bana sangsa sang asawa sa adultery, kag destierro ang silot sa babaye imbes nga bilanggo. Ang pagkadi-matutom sa sekswal nga paagi sang bisan sin-o sa mag-asawa isa man ka rason para sa legal separation sa idalom sang Article 55 sang Family Code.
Para sa duha ka krimen nga ginkumpara, basaha ang adultery vs concubinage.
Halimbawa
Ginhimo-himo lang nga halimbawa: Nasayran ni Ana nga ang iya bana nga si Ben pila na ka bulan nga nagaistar upod sa iban nga babaye sa iban nga banwa, kag kabalo ang babaye nga kasal si Ben. Ang pag-istar nga upod sa pila ka tion sa bisan diin nga lugar amo ang ikatlo nga paagi sa Article 334. Kon magpasaka si Ana, dapat nakangalan sa complaint si Ben kag ang babaye. Ginadesisyunan suno sa ebidensya kon matuod nga nag-istar sila nga upod.
Para sa pagpatawad, sa tion sa pagpasaka sang kaso kag sa koneksyon sa VAWC, basaha ang Adultery kag concubinage kag ang Paano magpasaka sang kaso sang VAWC.
Ano nga mga probisyon ang nagagamit sini nga termino?
Masami nga pamangkot
Ano ang concubinage sa simple nga pagkasiling?
Krimen ini sang kasal nga lalaki nga nagapaistar sang kerida sa balay sang mag-asawa, nakigdulog sa babaye nga indi niya asawa sa eskandaloso nga sitwasyon (scandalous circumstances), ukon nagaistar upod sa iya sa bisan diin nga lugar. Ginapaathag ini sa Article 334 sang Revised Penal Code.
Bastante bala ang may affair para sa concubinage?
Indi kon amo lang ina. Dapat mapamatud-an ang isa sa tatlo ka paagi sa Article 334. Para sa ikatlo nga paagi, ginsiling sang Supreme Court sa Singgit v. People (2023) nga ang cohabiting buot silingon pag-istar nga upod pareho sang mag-asawa sa pila ka tion, indi lang pila ka beses nga pagkitaay.
Ano ang silot sa concubinage?
Para sa bana, prision correccional in its minimum and medium periods, halin 6 ka bulan kag 1 ka adlaw tubtob 4 ka tuig kag 2 ka bulan. Para sa babaye, nga ginatawag nga concubine sa article, destierro.
Mahimo bala kasuhan sang asawa ang kerida lang?
Indi. Suno sa Rule 110, Section 5 sang Rules of Criminal Procedure, dapat iupod sang asawa nga nahalitan sa complaint ang duha nga nakasala kon buhi pa sila nga duha.
Mahimo man bala nga VAWC case ang pagkadi-matutom sang bana?
Mahimo. Sa XXX v. People (2024), gintratar sang Supreme Court ang pagkadi-matutom sang bana nga nagpasakit sa hunahuna kag balatyagon sang iya asawa bilang psychological violence sa idalom sang Republic Act No. 9262. Lain ina nga kaso sa concubinage.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?