Article 175 ng Family Code: Patunay ng illegitimate filiation
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 175?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
Illegitimate children may establish their illegitimate filiation in the same way and on the same evidence as legitimate children.
The action must be brought within the same period specified in Article 173, except when the action is based on the second paragraph of Article 172, in which case the action may be brought during the lifetime of the alleged parent.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Ayon sa Article 175 ng Family Code, pinapatunayan ng batang ipinanganak sa labas ng kasal ang filiation sa parehong paraan at ebidensya gaya ng legitimate na anak. Nakadepende sa ebidensya ang deadline. Kung umaasa ang anak sa open and continuous possession of status o sa ibang ebidensya, dapat i-file ang kaso habang buhay pa ang sinasabing magulang.
Ang "illegitimate filiation" ay ang legal na relasyon ng batang ipinanganak sa labas ng valid na kasal at ng kanyang magulang. Mahalaga ito sa apelyido, suporta at mana ng bata.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Dino: mag-file sa tamang oras
Hindi kailanman pinirmahan ng sinasabing ama ni Dino ang birth certificate niya o anumang pag-amin. Balak ni Dino na umasa sa mga saksi at sa DNA test. Sa ilalim ng Article 175, dapat siyang mag-file habang buhay pa ang sinasabing ama.
Ella: paghingi ng DNA test
Humingi si Ella sa korte na mag-utos ng DNA test. Dapat muna siyang magpakita ng prima facie case o reasonable possibility ng paternity, at ang korte pa rin ang magpapasya kung iuutos ito, gaya sa kasong Lucas.
Gary: namatay ang ama habang may kaso
Namatay ang sinasabing ama habang nakabinbin ang kaso ni Gary. Posible pa rin ang DNA test kung may biological sample ng ama, gaya sa kasong Ong.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Kapag napatunayan na ang filiation, may karapatan ang anak sa suporta (Article 195, Article 194) at puwede niyang gamitin ang apelyido ng tatay sa mga kondisyon ng Article 176. Sa ilalim ng Article 176, na binago ng Republic Act No. 9255, may karapatan din ang tatay na magsampa ng kaso sa korte habang buhay siya para patunayang hindi siya ang ama (non-filiation).
- Nasa parental authority ng nanay ang illegitimate na anak. Sa Briones v. Miguel (2004), sinabi ng Supreme Court na puwedeng maging batayan ng suporta ang pagkilala ng tatay sa anak pero hindi ng custody. Tingnan ang sino ang may custody ng illegitimate na anak?
- Para sa suporta, tingnan ang magkano ang child support? Para sa apelyido, tingnan ang puwede bang gamitin ng illegitimate na anak ang apelyido ng tatay? Sa PSA hinihingi ang birth record: tingnan ang gabay sa PSA birth certificate online.
- Para sa gabay na tanong-at-sagot, tingnan ang paano patunayan kung sino ang ama. Tungkol sa custody ng illegitimate na anak kapag naayos na ang filiation, tingnan ang Briones v. Miguel.
Ano ang sinasabi ng Article 175?
Illegitimate children may establish their illegitimate filiation in the same way and on the same evidence as legitimate children.
The action must be brought within the same period specified in Article 173, except when the action is based on the second paragraph of Article 172, in which case the action may be brought during the lifetime of the alleged parent.
Anong ebidensya ang puwedeng gamitin?
Pareho sa Article 172:
- Pangunahing patunay: ang record of birth sa civil register, isang final judgment, o pag-amin ng filiation sa public document o sa sulat-kamay na private instrument na pinirmahan ng magulang.
- Ibang patunay, kapag wala ang pangunahing patunay: open and continuous possession of the status ng anak, o anumang ibang paraang pinapayagan ng Rules of Court at mga special law.
Sa Salas v. Matusalem (2013), sinabi ng Korte na dapat ilabas lang ang utos ng recognition at suporta kung napatunayan ang filiation sa clear and convincing evidence. Hindi sapat sa kasong iyon ang birth certificate na walang pirma, baptismal certificate, mga sulat na walang pirma at mga litrato.
Ano ang deadline?
Nakadepende ito sa ebidensya:
- Pangunahing patunay (birth record, final judgment o pirmadong pag-amin): ang panahon sa Article 173 ang susundin. Puwedeng mag-file ang anak habang buhay siya; kung mamatay ang anak habang menor de edad o habang may sakit sa pag-iisip, may limang taon ang mga tagapagmana.
- Ibang patunay (open and continuous possession of status, mga saksi, DNA at iba pa): puwede lang i-file ang kaso habang buhay ang sinasabing magulang.
Puwede bang mag-utos ang korte ng DNA test?
Oo, sa mga kondisyong itinakda ng Supreme Court:
- Tinatanggap ang DNA. Sa Herrera v. Alba (2005), pinagtibay ng Korte ang mga utos ng DNA testing sa isang paternity case at sumang-ayon sa trial court na hindi labag sa karapatan laban sa self-incrimination ang pagkuha ng DNA sample sa respondent sa paternity case. Sa desisyong ito, na isinulat bago pa nagkaroon ng Rule on DNA Evidence, sinabi rin ng Korte na ang DNA analysis na nag-e-exclude sa sinasabing ama ay dapat maging conclusive proof na hindi siya ang ama.
- Kailangan munang magpakita ng batayan. Sa Lucas v. Lucas (2011), sinabi ng Korte na sa hearing ng motion for DNA testing, dapat magpakita ang petitioner ng prima facie evidence o patunayan ang reasonable possibility ng paternity. Kahit ganoon, nasa diskresyon pa rin ng korte ang pag-utos ng test. Layunin nitong protektahan ang sinasabing ama laban sa mga kasong pang-harass lang.
- Matapos mamatay. Sa Estate of Rogelio G. Ong v. Diaz (2007), sinabi ng Korte na hindi awtomatikong hadlang sa DNA testing ang pagkamatay ng sinasabing ama, basta may angkop na biological sample ng kanyang DNA.
- Pagtutol dahil sa privacy. Sa Agustin v. Court of Appeals (2005), tinanggihan ng Korte ang claim ng sinasabing ama na labag sa kanyang constitutional rights ang utos ng DNA test, at sinabi nitong puwedeng isama ang kaso para pilitin ang recognition sa kaso para sa suporta.
Anong mga desisyon ng Supreme Court ang kaugnay?
Mga madalas itanong
Paano mapapatunayan ng illegitimate na anak kung sino ang tatay niya?
Sa parehong paraan at ebidensya gaya ng legitimate na anak sa ilalim ng Article 172: ang record of birth, isang final judgment, o pirmadong pag-amin ng tatay; at kung wala ang mga ito, open and continuous possession of status o ibang paraang pinapayagan ng Rules of Court at mga special law.
May deadline ba sa pag-file ng kaso para sa filiation?
Kung nakabatay ang claim sa birth record, final judgment o pirmadong pag-amin, ang panahon sa Article 173 ang susundin: habang buhay ang anak, at limang taon para sa mga tagapagmana sa ilang kaso. Kung nakabatay ito sa open and continuous possession of status o sa ibang ebidensya, dapat i-file ang kaso habang buhay ang sinasabing magulang.
Puwede bang mag-utos ang korte ng DNA test sa paternity case?
Oo. Sa Herrera v. Alba (2005), tinanggap ng Supreme Court ang DNA analysis bilang ebidensya sa mga paternity case. Sa Lucas v. Lucas (2011), sinabi nito na dapat munang magpakita ang petitioner ng prima facie case o reasonable possibility ng paternity, at nasa diskresyon pa rin ng korte kung iuutos ang test.
Puwede bang mag-DNA test kahit patay na ang sinasabing ama?
Sa Estate of Rogelio G. Ong v. Diaz (2007), sinabi ng Korte na hindi awtomatikong hadlang sa DNA testing ang pagkamatay ng sinasabing ama, basta may angkop na biological sample ng kanyang DNA.
Puwede bang isama ang kaso para sa suporta sa claim ng filiation?
Sa Agustin v. Court of Appeals (2005), sinabi ng Supreme Court na valid para sa trial court na pagsamahin ang kaso para pilitin ang recognition at ang kaso para sa suporta.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?