Guarantor vs Surety: Sin-o ang Una nga Magabayad?
Dasig nga sabat
Ang guarantor kag surety pareho nga nagasabat sa utang sang iban nga tawo, pero sa lain-lain nga tion. Ang guarantor nagabayad lang kon indi makabayad ang debtor, kag kasagaran pagkatapos lang singilon anay sang creditor ang propiedad sang debtor. Ang surety nakahigot kaupod sang debtor, gani mahimo direkta singilon sang creditor ang surety. Ang loan "co-maker" nga nagpirma sang "jointly and severally" kasagaran ara sa ikaduha nga grupo.
| Aspeto | Guarantor | Surety | Basehan sa balaod |
|---|---|---|---|
| Ano ang ginapromisa sang tawo | Nga tumanon ang obligasyon sang debtor kon indi ini matuman sang debtor (Art. 2047, una nga paragraph). | Nagahigot sang iya kaugalingon nga solidarily kaupod sang principal debtor; ang kontrata ginatawag dayon nga suretyship (Art. 2047, ikaduha nga paragraph). | Article 2047, Civil Code |
| Sa tinaga sang Court | "An insurer of the solvency of the debtor" (Palmares v. Court of Appeals, 1998). | "An insurer of the debt" (Palmares, 1998). | |
| Mahimo bala singilon anay sang creditor ini nga tawo? | Kasagaran, indi. Indi mapilit magbayad ang guarantor kon wala pa gin-ubos sang creditor ang tanan nga propiedad sang debtor kag wala pa niya gingamit ang tanan nga legal nga remedyo batok sa iya: ang benefit of excussion (Art. 2058). | Huo. Mahimo singilon sang creditor ang bisan sin-o sa mga solidary debtor, ukon ang pila ukon tanan sila sa amo man nga tion (Art. 1216), gani bisan ang surety lang (Palmares, 1998). | Article 2047, Civil Code |
| San-o madula ang proteksyon | Wala sang excussion kon ginbayaan ini sang guarantor, nagahigot sia nga solidarily, insolvent ukon naglagyo ang debtor, ukon kon ang execution sa propiedad sang debtor indi makabayad sang utang (Art. 2059). Para magamit ini, dapat ini ipasaka sang guarantor kon ginasingil sia kag ituro ang propiedad sang debtor sa Pilipinas nga bastante para sa utang (Art. 2060). | Wala sang benefit of excussion nga madula sa surety. | |
| Paano ini ginahimo | Indi ginapresume ang guaranty; dapat ini klaro nga ginsiling (express) kag indi mahimo maglapaw sa ginkasugtan (Art. 2055). | Ara lang ang solidary liability kon klaro nga ginasiling sang obligasyon, ukon kon ginapangayo sang layi ukon sang kinaugali sang obligasyon (Art. 1207). | |
| Ang ngalan bala ang nagadesisyon? | Indi. Ang "guarantor" nga nagbayaan sang excussion kag nag-uyon nga sia mismo ang magpas-an sang utang nangin solidarily liable (TIDCORP v. Philippine Veterans Bank, 2019). | Indi. Kon suretyship ang obligasyon "is not a matter of nomenclature and semantics" (TIDCORP, 2019). | |
| Loan co-maker nga nagpirma sang "jointly and severally" | Indi lang guarantor kon klaro nga ginahimo sia sang note nga solidarily liable. | Ginaisip nga surety kon klaro ang mga termino (Palmares, 1998). | Article 2047, Civil Code |
Ano ang ginasiling sang Article 2047?
Ginapaathag sang Article 2047 sang Civil Code ang duha sa isa lang ka artikulo:
By guaranty a person, called the guarantor, binds himself to the creditor to fulfill the obligation of the principal debtor in case the latter should fail to do so.
If a person binds himself solidarily with the principal debtor, the provisions of Section 4, Chapter 3, Title I of this Book shall be observed. In such case the contract is called a suretyship.
Ang "solidarily", nga ginasulat man nga "jointly and severally", nagakahulugan nga ang kada debtor mahimo pabayaron sang bug-os nga utang. Ang mga rule nga ginatudlo amo ang mga artikulo sang Civil Code parte sa solidary obligations. Tan-awa ang suretyship.
Sin-o ang una nga magabayad?
Ang sabat amo ang pinakadaku nga kinalain sa praktika.
Ang guarantor may benefit of excussion:
The guarantor cannot be compelled to pay the creditor unless the latter has exhausted all the property of the debtor, and has resorted to all the legal remedies against the debtor.
Para magamit ini, dapat ini ipasaka sang guarantor kon ginasingil sia sang creditor kag ituro ang propiedad sang debtor sa Pilipinas nga bastante para sa utang (Article 2060). Wala ini sa mga kaso sang Article 2059: kon ginbayaan ini sang guarantor ukon naghigot sia nga solidarily, kon ang debtor insolvent, naglagyo ukon indi makasuhan sa Pilipinas, ukon kon ang execution sa propiedad sang debtor indi makabayad sang utang.
Wala sini nga benefit ang surety, kay solidary debtor sia:
The creditor may proceed against any one of the solidary debtors or some or all of them simultaneously. The demand made against one of them shall not be an obstacle to those which may subsequently be directed against the others, so long as the debt has not been fully collected.
Wala sa duha ang ginapresume. Siling sang Article 2055 nga dapat express ang guaranty, kag siling sang Article 1207 nga may solidary liability lang kon klaro nga ginasiling sang obligasyon ukon kon ginapangayo sang layi ukon sang kinaugali sang obligasyon.
Paano gin-apply sang mga korte ang kinalain?
- Ang co-maker. Sa Palmares v. Court of Appeals (1998), ang isa ka babaye nagpirma sang promissory note bilang co-maker kag nag-uyon nga "jointly and severally" liable. Ginsiling niya nga guarantor lang sia. Siling sang Court nga tungod sang klaro nga mga termino surety sia, kag ginpaathag: "A surety is an insurer of the debt, whereas a guarantor is an insurer of the solvency of the debtor." Gindugang sini nga suno sa Article 1216, "if the obligation is joint and several, the creditor has the right to proceed even against the surety alone." Gindula sang Court ang 3% kada bulan nga penalty interest sa sina nga kaso.
- Ang ngalan. Sa Trade and Investment Development Corporation v. Philippine Veterans Bank (2019), ang partido nga gintawag nga "guarantor" nagbayaan sang benefit of excussion kag nag-uyon nga sia mismo ang magpas-an sang utang. Siling sang Court nga tungod sini solidarily liable sia, kay "The determination of whether an obligation is a suretyship is not a matter of nomenclature and semantics."
Tan-awa ang may salabton bala ang co-maker sa loan?
Paano ini sa matuod nga kabuhi?
Ini nga mga halimbawa ginhimo-himo lang para ipakita kon paano nagaobra ang mga rule. Indi ini laygay para sa bisan ano nga matuod nga kaso.
Nestor. Nagpirma si Nestor sa loan sang iya abyan bilang "co-maker", kag siling sang note nga nakahigot sia "jointly and severally". Sang nag-untat magbayad ang abyan, ginsingil sang nagpahulam kay Nestor ang bug-os nga kantidad. Suno sa Palmares kag Article 1216, mahimo magsingil ang nagpahulam kay Nestor nga wala anay ginkasuhan ang abyan.
Belen. Nagpirma si Belen sang bulag nga sulat nga nagapromisa nga bayaran ang utang sang iya utod "kon indi sia makabayad", nga wala sang solidary clause kag wala sang waiver. Guarantor sia. Suno sa Articles 2058 kag 2060, kon ginasingil sia, mahimo niya pangayuon sa creditor nga singilon anay ang propiedad sang iya utod, paagi sa pagturo sang propiedad nga ara sa iya utod sa Pilipinas.
Carlo. Nagpirma si Carlo sang porma bilang "guarantor", pero siling man sang porma nga ginabayaan niya ang excussion kag magabayad sia sa una nga singil. Suno sa TIDCORP, indi ang ngalan ang nagadesisyon: mahimo sia isipon nga solidarily liable.
Ano pa ang dapat mahibal-an sang nagapirma?
- Kinahanglan sang agent ang special power of attorney para ihigot ang principal bilang guarantor ukon surety (Article 1878). Tan-awa ang san-o kinahanglan ang special power of attorney?
- Para may interest nga dapat bayaran, dapat ini klaro nga ginkasugtan sa sinulat (Article 1956). Para sa deadline sang pagsingil sang utang, tan-awa ang pila ka tuig para masingil ang utang.
- Wala ginasakop sini nga pahina kon ano ang mabawi sang guarantor ukon surety halin sa naghulam pagkatapos magbayad.
San-o ka kinahanglan sang abogado?
Magpakigsugilanon sa abogado antes magpirma bilang co-maker, guarantor ukon surety, kag dayon kon makabaton ka sang singil nga bayaran ang utang sang iban. Ang ginasiling sang dokumento, ang bisan ano nga waiver sa sini, kag ang kahimtangan sang debtor amo ang nagadesisyon kon mahimo mo pangayuon sa creditor nga singilon anay ang debtor. Kon indi mo makaya ang abogado, basaha Libre nga bulig legal sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) kag iban pa nga pilian.
Ano nga mga probisyon ang ginbasihan sini nga sabat?
Masami nga pamangkot
Ano ang kinalain sang guarantor kag surety?
Sa Palmares v. Court of Appeals (1998), siling sang Supreme Court nga ang surety insurer sang utang, samtang ang guarantor insurer sang solvency sang debtor. Ang surety nagapromisa nga magbayad kon indi magbayad ang principal; ang guarantor nagasabat lang pagkatapos singilon sang creditor ang principal debtor.
Mahimo bala magsingil ang nagpahulam sa surety nga wala anay ginkasuhan ang naghulam?
Huo. Ang surety nakahigot nga solidarily, kag suno sa Article 1216 mahimo singilon sang creditor ang bisan sin-o sa mga solidary debtor. Sa Palmares (1998), siling sang Court nga may kinamatarong ang creditor nga singilon bisan ang surety lang.
Ano ang benefit of excussion?
Amo ini ang kinamatarong sang guarantor nga indi pagbayaron tubtob nga wala pa gin-ubos sang creditor ang tanan nga propiedad sang debtor kag ang tanan nga legal nga remedyo batok sa iya (Article 2058). Dapat ini ipasaka sang guarantor kon ginasingil sia kag ituro ang propiedad sang debtor sa Pilipinas nga bastante para sa utang (Article 2060).
Guarantor bala ukon surety ang co-maker?
Nagadepende sa ginpirmahan. Sa Palmares (1998), ang co-maker nga nag-uyon nga jointly and severally liable ginisip nga surety, kay klaro ang mga termino sang note. Ang tawo nga nagapromisa lang nga magbayad kon indi makabayad ang naghulam, nga wala sang solidary clause ukon waiver, guarantor.
Mahimo bala madula sa guarantor ang benefit of excussion?
Huo. Siling sang Article 2059 nga wala sang excussion kon klaro nga ginbayaan ini sang guarantor, naghigot sia nga solidarily, ukon kon ang debtor insolvent, naglagyo ukon indi makasuhan sa Pilipinas, ukon kon ang execution sa propiedad sang debtor indi makabayad sang utang.
Kon guarantor ang tawag sa tawo sa kontrata, tapos na bala ang isyu?
Indi. Sa TIDCORP v. Philippine Veterans Bank (2019), siling sang Court nga kon suretyship ang obligasyon indi ini parte sang nomenclature kag semantics. Ang guarantor nga nagbayaan sang excussion kag nag-uyon nga sia mismo ang magpas-an sang utang nangin solidarily liable.
Kinaandan nga kasayuran lang ini, indi legal nga laygay. Para sa imo kaso, pamangkot sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) ukon sa ahensya.
Nakabulig bala ini nga page?