Homicide vs Murder sa Pilipinas: Unsa ang Kalainan?
Mubo nga tubag
Ang homicide ug murder parehas nga pagpatay sa laing tawo. Ang kalainan mao kung giunsa kini pagbuhat. Murder ang pagpatay kung mapamatud-an ang dili moubos sa usa ka sirkumstansya nga gilista sa Article 248 sa Revised Penal Code, sama sa treachery, presyo o ganti, hilo o sunog, evident premeditation o kabangis. Kung wala bisan usa niini, homicide kini, nga gisilotan og 12 years and 1 day hangtod 20 years, samtang ang murder adunay reclusion perpetua, 20 years and 1 day hangtod 40 years.
| Aspeto | Homicide | Murder | Basehan sa balaod |
|---|---|---|---|
| Unsa ang krimen | Pagpatay sa laing tawo nga walay bisan usa sa mga sirkumstansya nga gilista para sa murder (Article 249). | Pagpatay sa laing tawo nga adunay dili moubos sa usa sa mga sirkumstansya nga gilista sa Article 248. | Article 248, Revised Penal Code, Article 249, Revised Penal Code |
| Unsa ang naghimo sa kalainan | Walay napamatud-an nga sirkumstansya sa Article 248. | Igo na ang usa ka sirkumstansya: treachery, abuse of superior strength, tabang sa armadong mga tawo, paagi aron pahuyangon ang depensa o masiguro ang impunity; presyo, ganti o saad; sunog, hilo, buto, motor vehicle o susamang paagi; atol sa kalamidad; evident premeditation; o kabangis sa biktima o pagbugalbugal sa patayng lawas. | Article 248, Revised Penal Code |
| Silot | Reclusion temporal: 12 years and 1 day hangtod 20 years. | Reclusion perpetua: 20 years and 1 day hangtod 40 years. Ang balaod nag-ingon gihapon og "to death", apan ang Republic Act No. 9346 nagdili sa death penalty ug gipulihan kini og reclusion perpetua. | Article 248, Revised Penal Code, Article 249, Revised Penal Code |
| Parole | Wala gihisgoti niini nga panid. Ang parole ubos sa Indeterminate Sentence Law, nga wala gipasabot dinhi. | Republic Act No. 9346, Section 3: ang mga nakonbikto sa mga sala nga gisilotan og reclusion perpetua, o kansang sentensya gikunhuran ngadto niini tungod niana nga balaod, dili eligible sa parole ubos sa Indeterminate Sentence Law. | |
| Bail sa dili pa makonbikto | Katungod (matter of right) sa dili pa makonbikto sa Regional Trial Court (Rule 114, Section 4). | Dili gitugotan kung kusog ang ebidensya sa pagkasad-an (Rule 114, Section 7). Sa bail hearing, ang prosecution ang kinahanglang mopakita nga kusog ang ebidensya (Section 8). | |
| Deadline sa pag-file (prescription) | 20 ka tuig, kay ang silot reclusion temporal. | 20 ka tuig, kay ang silot reclusion perpetua. | Article 90, Revised Penal Code |
| Danyos sa mga heir sa biktima, consummated nga krimen (People v. Jugueta) | ₱50,000 civil indemnity ug ₱50,000 moral damages; ₱50,000 exemplary damages kung adunay napamatud-an nga aggravating circumstance. | ₱75,000 civil indemnity, ₱75,000 moral damages ug ₱75,000 exemplary damages. Ang matag usa mahimong ₱100,000 kung death unta ang silot apan gikunhuran ngadto sa reclusion perpetua tungod sa Republic Act No. 9346. | |
| Probation | Kasagaran dili pwede: ang reclusion temporal nagsugod sa 12 years and 1 day, labaw sa unom ka tuig nga limitasyon sa Probation Law. Ang tinuod nga silot depende sa stage sa krimen ug sa mga sirkumstansya nga napamatud-an, busa pangutana sa abogado. | Dili pwede: ang reclusion perpetua layo kaayo sa unom ka tuig nga limitasyon sa Probation Law. |
Unsa ang maghimo sa pagpatay nga murder?
Ang Article 249 naghubit sa homicide pinaagi sa kung unsa ang kulang:
Any person who, not falling within the provisions of article 246 shall kill another without the attendance of any of the circumstances enumerated in the next preceding article, shall be deemed guilty of homicide and be punished by reclusion temporal.
Sa yanong pagkasulti: kung mopatay ka og tawo, dili sakop sa Article 246, ug walay bisan unsang sirkumstansya nga gilista sa Article 248, homicide kana, ug ang silot reclusion temporal.
Ang "next preceding article" mao ang Article 248, bahin sa murder. Gilista niini ang mga qualifying circumstance: treachery ug susamang paagi sa pag-atake, presyo o saad, makadaot nga paagi sama sa sunog o hilo, kalamidad, evident premeditation, ug kabangis. Sa People v. Jugueta (2016), gisubli sa Supreme Court nga "the presence of any one of the circumstances enumerated in Article 248 of the Code is sufficient to qualify a killing as murder."
Kinahanglan mapamatud-an sa trial ang sirkumstansya, sama sa pagpatay mismo. Kung mapamatud-an sa prosecution ang pagpatay apan dili ang sirkumstansya, homicide ang pagpatay, dili murder.
Unsa ang treachery?
Ang treachery (pagluib) mao ang sirkumstansya nga kasagarang giingon sa mga kaso sa murder. Ang Article 14 sa Revised Penal Code naghubit niini:
There is treachery when the offender commits any of the crimes against the person, employing means, methods, or forms in the execution thereof which tend directly and specially to insure its execution, without risk to himself arising from the defense which the offended party might make.
Sa yanong pagkasulti: ang moatake mopili og paagi sa pagpatay nga dili makahatag sa biktima og tinuod nga higayon nga depensahan ang iyang kaugalingon. Gihulagway sa Jugueta ang kinauyokan niini isip kalit ug wala damha nga pag-atake sa biktima nga wala magduda ug walay gibuhat aron mapasuko ang moatake.
Nganong lahi kaayo ang silot?
Ang homicide gisilotan og reclusion temporal, 12 years and 1 day hangtod 20 years. Ang murder gisilotan og reclusion perpetua, 20 years and 1 day hangtod 40 years. Ang duha ka range gikan sa Article 27, sumala sa pag-amyenda sa Republic Act No. 7659.
Ang Article 248 nag-ingon gihapon og "reclusion perpetua, to death". Dili na mo-apply ang death penalty: gidili kini sa Republic Act No. 9346 ug gipulihan og reclusion perpetua. Ang samang balaod nag-ingon nga ang mga tawo kansang sentensya gikunhuran ngadto sa reclusion perpetua tungod niini dili eligible sa parole ubos sa Indeterminate Sentence Law.
Ang silot usab ang modesisyon sa bail. Sa homicide, katungod ang bail sa dili pa makonbikto sa Regional Trial Court. Sa murder, dili ihatag ang bail kung kusog ang ebidensya sa pagkasad-an, ug desisyonan kini sa korte sa bail hearing. Tan-awa ang Bailable ba ang murder? ug Pila ang bail?
Pila ang kinahanglang bayran sa nakasala sa pamilya sa biktima?
Dugang sa prisohan, imando sa korte nga bayran sa nakasala ang mga heir. Sa Jugueta, nagtakda ang Supreme Court og parehas nga kantidad. Sa consummated nga murder nga gisilotan og reclusion perpetua, ₱75,000 matag usa sa civil indemnity, moral damages ug exemplary damages, o ₱100,000 matag usa kung death unta ang silot. Sa consummated nga homicide, ₱50,000 civil indemnity ug ₱50,000 moral damages, dugang ₱50,000 exemplary damages kung adunay aggravating circumstance nga napamatud-an sa trial. Mas ubos nga kantidad kung frustrated o attempted ra ang krimen. Ang kompleto nga lista, apil ang temperate damages ug interest, naa sa Danyos sa kamatayon sa criminal case.
Pwede ba ang probation?
Kasagaran dili. Ang Probation Law, sumala sa pag-amyenda sa Republic Act No. 10707, dili motugot og probation sa bisan kinsa nga gisentensyahan og maximum term nga labaw sa unom ka tuig. Layo kaayo niana ang murder. Ang homicide nagsugod usab labaw niana, sa 12 years and 1 day. Ang tinuod nga sentensya mahimong mas ubos kung attempted o frustrated ra ang krimen: sa Colinares v. People (2011), ang konbiksyon sa frustrated homicide gipaubos ngadto sa attempted homicide, ug mahimo na unyang mo-apply og probation ang akusado. Tan-awa ang Kinsa ang maka-apply og probation?
Unsaon kini sa tinuod nga kinabuhi?
Kini mga hinimo-himo nga pananglitan aron ipakita kung unsaon pagtrabaho sa mga lagda. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.
Ben ug Rico. Atol sa inuman, nag-away si Ben ug Rico. Gikuha ni Rico ang botelya ug gisumbag siya ni Ben. Natumba si Rico, naigo ang iyang ulo ug namatay. Walay sirkumstansya sa Article 248 nga giingon, busa homicide unta ang kaso, o mas gamay nga krimen, dili murder. Kung moingon si Ben nga nagdepensa lang siya sa iyang kaugalingon, tan-awa ang Self-defense sa Pilipinas.
Carlo ug Dodong. Nagtago si Carlo luyo sa paril sa gabii ug gidunggab si Dodong gikan sa luyo nga walay pasidaan. Walay higayon si Dodong nga depensahan ang iyang kaugalingon. Mao kini ang klasiko nga hulagway sa treachery, busa murder unta ang kaso.
Dante, ang gisuholan nga mamumuno. Gibayran si Dante aron patyon ang tawo nga wala niya mailhi. Ubos sa Article 248, ang pagpatay "in consideration of a price, reward or promise" murder, busa murder ang kaso nga atubangon ni Dante. Ang liability sa tawo nga mibayad kaniya wala gihisgoti dinhi.
Kanus-a ka magkinahanglan og abogado?
Ang kaso nga murder o homicide usa sa pinakagrabe nga kaso nga mahimong atubangon sa tawo. Kung mapamatud-an ba ang sirkumstansya sama sa treachery, kung mahatag ba ang bail ug unsa nga mga depensa ang naa, depende tanan sa ebidensya. Ang akusado, ug ang pamilya sa biktima, kinahanglan mangita og abogado sayo pa. Kung dili nimo kaya ang bayad, tan-awa ang Libre nga legal help sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO) ug ubang kapilian.
Unsang mga probisyon ang gipasukaran niini nga tubag?
Unsang mga desisyon sa Supreme Court ang may kalabutan?
- People v. Jugueta (G.R. No. 202124)People v. Jugueta sa Bisaya: ang 2016 ruling nga nagtakda sa standard nga civil indemnity, moral, exemplary ug temperate damages sa murder ug homicide.
- Colinares v. People (G.R. No. 182748)Colinares v. People sa Bisaya: ang akusado nga miapelar makaaplay gihapon og probation kung gipaubos sa apela ang silot ngadto sa silot nga motugot niini.
Kanunay nga pangutana
Unsa ang pangunang kalainan sa homicide ug murder?
Ang duha pagpatay sa laing tawo. Murder kini kung mapamatud-an ang dili moubos sa usa ka sirkumstansya nga gilista sa Article 248 sa Revised Penal Code, sama sa treachery, presyo o ganti, hilo o sunog, evident premeditation o kabangis. Kung wala bisan usa niini, homicide kini ubos sa Article 249.
Pila ka tuig ang silot sa homicide sa Pilipinas?
Ang homicide gisilotan og reclusion temporal, gikan sa 12 years and 1 day hangtod 20 years. Ang eksaktong sentensya sa usa ka kaso depende sa mga sirkumstansya nga makita sa korte nga napamatud-an.
Naa pa ba ang death penalty sa murder?
Wala na. Ang Article 248 nag-ingon gihapon og "reclusion perpetua, to death", apan ang Republic Act No. 9346 nagdili sa death penalty. Reclusion perpetua hinuon ang ipahamtang sa korte, gikan sa 20 years and 1 day hangtod 40 years.
Mapaubos ba ang kaso nga murder ngadto sa homicide?
Pwede kini mahitabo kung ang qualifying circumstance, sama sa treachery, dili mapamatud-an sa trial. Unya ang pagpatay silotan isip homicide. Kung mahitabo ba kini, depende sa ebidensya sa matag kaso.
Bailable ba ang homicide?
Oo. Sa dili pa makonbikto sa Regional Trial Court, katungod ang bail sa sala nga dili gisilotan og death, reclusion perpetua o life imprisonment (Rule 114, Section 4). Ang homicide gisilotan og reclusion temporal, busa katungod ang bail.
Pila ka tuig ang palugit sa pamilya aron mo-file og kaso nga murder o homicide?
Baynte ka tuig sa duha. Ang Article 90 sa Revised Penal Code nag-ingon nga ang mga krimen nga gisilotan og reclusion perpetua o reclusion temporal mo-prescribe sa baynte (twenty) ka tuig.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?