Kinsa ang Maka-apply og Probation sa Pilipinas?

Ang probation gihubit sa Section 3 sa Presidential Decree No. 968 (ang Probation Law): human sa conviction ug sentensiya, buhian ang akusado ubos sa mga kondisyon nga gibutang sa korte ug ubos sa pagbantay sa probation officer, imbes nga mopriso siya. Ubos sa Section 4, sumala sa giusab, mahimong suspendihon sa trial court ang pagpatuman sa sentensiya ug ibutang ang akusado sa probation, sa mga kondisyon nga sa tan-aw niini mao ang labing maayo.

Dili kini awtomatiko. Sa Colinares v. People, gitawag kini sa Supreme Court nga pribilehiyo nga ang trial judge ang modesisyon kung ihatag ba o dili, base sa tibuok kahimtang sa kaso.

Tan-awa usab ang pagtandi sa probation vs parole.

Ang Section 4, sumala sa giusab sa Republic Act No. 10707, nag-ingon nga mahimong mohatag og probation ang trial court:

• human niini ma-convict ug masentensiyahan ang akusado og silot nga probationable, ug
• kung mo-apply ang akusado sulod sa period sa pag-perfect sa appeal.

Ubos sa Rule 122, Section 6 sa Rules of Criminal Procedure, kinahanglan i-file ang appeal sulod sa 15 ka adlaw gikan sa promulgation sa judgment. Busa mubo ra ang panahon sa pag-apply og probation.

Mahimong ihatag ang probation para sa sentensiya nga pagkapriso o multa ra.

Ang Section 4 nagbutang og tulo ka lagda:

• Ang pag-file sa application para sa probation giisip nga pagbiya sa katungod sa pag-appeal.
• Walay application nga dawaton o ihatag kung na-perfect na sa akusado ang appeal.
• Ang order nga naghatag o nagbalibad sa probation dili ma-appeal.

Sa praktika, ang na-convict kinahanglan mopili: mo-appeal sa conviction o mo-apply og probation.

Ang Section 9, sumala sa giusab sa Republic Act No. 10707, nag-ingon nga dili makakuha og probation kadtong:

1. gisentensiyahan og maximum term sa pagkapriso nga labaw sa unom ka tuig;
2. na-convict sa bisan unsang krimen batok sa national security;
3. na-convict na kaniadto pinaagi sa final judgment sa offense nga gisilotan og pagkapriso nga labaw sa unom ka bulan ug usa ka adlaw ug/o multa nga labaw sa ₱1,000;
4. naka-probation na kausa ubos sa decree; ug
5. nagserbisyo na sa sentensiya sa dihang nagsugod paggamit ang decree.

Ang unang punto nagtan-aw sa maximum term sa sentensiya nga tinuod nga gipahamtang. Pananglitan, sa Colinares v. People ang kataposang sentensiya kay indeterminate penalty nga 4 ka bulan isip minimum hangtod 2 ka tuig ug 4 ka bulan isip maximum. Ang maximum, 2 ka tuig ug 4 ka bulan, ubos sa unom ka tuig.

Oo, sa usa ka sitwasyon. Ang Section 4 karon nag-ingon nga kung ang judgment nga nagpahamtang og silot nga dili probationable gi-appeal o gi-review ug giusab ngadto sa silot nga probationable, mahimong mo-apply og probation ang akusado base sa giusab nga desisyon, sa dili pa kini mahimong final. I-file ang application sa trial court nga naghatag sa orihinal nga judgment, o kung asa na-re-raffle ang kaso.

Adunay kondisyon: mawala sa akusado ang benepisyo sa probation kung mangayo siya og review sa giusab nga desisyon nga nagpahamtang na og silot nga probationable.

Pareho nga resulta ang naabot sa Supreme Court sa Colinares v. People (2011). Si Arnel Colinares na-convict sa frustrated homicide nga may maximum nga unom ka tuig ug usa ka adlaw, nga dili motugot og probation. Sa appeal, attempted homicide ra ang nakita sa Court, nga may maximum nga duha ka tuig ug upat ka bulan. Gitugotan siya sa Court nga mo-apply og probation, ug giingon nga "two judgments of conviction" (duha ka judgment sa conviction) ang gipahamtang kaniya ug ang una gibasura. Ang samang lagda naa na karon sa balaod.

Human sa probation period, ug base sa report sa probation officer, mahimong mag-order ang korte sa final discharge sa probationer kung natuman niya ang mga kondisyon. Ubos sa Section 16, sumala sa giusab, ang final discharge:

• mobalik sa tanang civil rights nga nawala o gi-suspend tungod sa conviction; ug
• motapos sa tibuok criminal liability para sa offense nga gihatagan og probation.

Ang Section 12 sa Republic Act No. 10389 nag-ingon nga kasagaran dili gitugotan ang release on recognizance human mahimong final ang judgment o kung nagsugod na pagserbisyo sa sentensiya ang akusado. Ang eksepsiyon mao ang akusado nga kwalipikado sa probation nga mo-apply sa dili pa siya magsugod pagserbisyo sa sentensiya. Niana nga kaso, tugotan sa korte ang release on recognizance. Tan-awa ang release on recognizance.

Kini mga hinimo-himo nga pananglitan. Dili kini tambag para sa bisan unsang tinuod nga kaso.

Si Nestor na-convict sa estafa ug gisentensiyahan og maximum nga 6 ka bulan. Wala siyay kanhing conviction. Imbes nga mo-appeal, mo-apply siya og probation sulod sa 15 ka adlaw gikan sa promulgation. Ang iyang maximum term dili labaw sa unom ka tuig, busa dili siya ma-disqualify sa Section 9.

Si Cora gisentensiyahan og maximum term nga 8 ka tuig. Tungod kay labaw sa unom ka tuig ang maximum, dili siya makakuha og probation.

Si Leo gisentensiyahan og labaw sa unom ka tuig para sa frustrated homicide ug nag-appeal. Gipaubos kini sa Court of Appeals ngadto sa attempted homicide nga may maximum nga 2 ka tuig. Mahimo na nga mo-apply si Leo og probation base sa giusab nga desisyon, pero mawala kana nga higayon kung i-appeal niya ang bag-ong desisyon.

Ang mga tawo nga may kanhi o pending nga kaso usahay makakuha og HIT kung mo-apply og NBI clearance. Tan-awa ang unsa ang buot ipasabot sa NBI HIT. Para sa panahon nga ibawas sa sentensiya tungod sa maayong pamatasan, tan-awa ang GCTA: unsaon pagkuwenta sa good conduct time allowance.

Dayon human sa promulgation sa judgment, kay mubo ra ang 15 ka adlaw ug ang pagpili tali sa appeal ug probation dili na mabawi. Ang abogado makasusi kung probationable ba ang sentensiya, kung disqualified ka ba, ug kung ang appeal makapaubos ba sa silot. Kung dili nimo makaya ang abogado, tan-awa ang Libre nga legal nga tabang sa Pilipinas para sa Public Attorney's Office (PAO).