Article 14 sa Revised Penal Code: Aggravating circumstances
Status: Giamyendahan
Giamyendahan
Giamyendahan na kini nga probisyon. Ang teksto sa ubos mao ang kasamtangang bersyon.
- Giamyendahan sa: Republic Act No. 5438 (Item 20 as amended by this law.)
Unsa ang giingon sa Article 14?
Ang opisyal nga teksto sa balaod naa sa English.
The following are aggravating circumstances:
1. That advantage be taken by the offender of his public position.
2. That the crime be committed in contempt of or with insult to the public authorities.
3. That the act be committed with insult or in disregard of the respect due the offended party on account of his rank, age, or sex, or that it be committed in the dwelling of the offended party, if the latter has not given provocation.
4. That the act be committed with abuse of confidence or obvious ungratefulness.
5. That the crime be committed in the palace of the Chief Executive, or in his presence, or where public authorities are engaged in the discharge of their duties, or in a place dedicated to religious worship.
6. That the crime be committed in the night time, or in an uninhabited place, or by a band, whenever such circumstances may facilitate the commission of the offense.
Whenever more than three armed malefactors shall have acted together in the commission of an offense it shall be deemed to have been committed by a band.
7. That the crime be committed on the occasion of a conflagration, shipwreck, earthquake, epidemic or other calamity or misfortune.
8. That the crime be committed with the aid of armed men or persons who insure or afford impunity.
9. That the accused is a recidivist.
A recidivist is one who, at the time of his trial for one crime, shall have been previously convicted by final judgment of another crime embraced in the same title of this Code.
10. That the offender has been previously punished for an offense to which the law attaches an equal or greater penalty or for two or more crimes to which it attaches a lighter penalty.
11. That the crime be committed in consideration of a price, reward, or promise.
12. That the crime be committed by means of inundation, fire, poison, explosion, stranding of a vessel or intentional damage thereto, derailment of a locomotive, or by the use of any other artifice involving great waste and ruin.
13. That the act be committed with evident premeditation.
14. That craft, fraud, or disguise be employed.
15. That advantage be taken of superior strength, or means be employed to weaken the defense.
16. That the act be committed with treachery (alevosia).
There is treachery when the offender commits any of the crimes against the person, employing means, methods, or forms in the execution thereof which tend directly and specially to insure its execution, without risk to himself arising from the defense which the offended party might make.
17. That means be employed or circumstances brought about which add ignominy to the natural effects of the act.
18. That the crime be committed after an unlawful entry. There is an unlawful entry when an entrance is effected by a way not intended for the purpose.
19. That as a means to the commission of a crime a wall, roof, floor, door, or window be broken.
20. That the crime be committed with the aid of persons under fifteen years of age or by means of motor vehicles, motorized water craft, airships, or other similar means.
21. That the Wrong done in the commission of the crime be deliberately augmented by causing other wrong not necessary for its commission.
Unsa ang buot ipasabot niini sa simple nga pulong?
Kawhaan ug usa ka aggravating circumstances ang gilista sa Article 14. Kini mga kamatuoran bahin sa kung giunsa, asa, kanus-a o kinsa ang nagbuhat sa krimen nga makapabug-at sa responsibilidad sa nakasala. Pananglitan niini ang treachery, evident premeditation, pagbuhat sa krimen sa gabii o sa balay sa biktima, ug ang pagka-recidivist. Kung mapamatud-an ang usa niini, mahimong ipahamtang sa korte ang mas bug-at nga silot sulod sa range nga gitakda sa balaod para sa krimen.
Ingon niini ang sinugdanan sa artikulo:
The following are aggravating circumstances:
Taas ang lista, ug ang pipila ka item adunay kaugalingong depinisyon. Ang teksto gikan sa Code sa 1930, ug ang item 20 sumala sa pag-amend sa Republic Act No. 5438 (1968).
Giunsa kini paglihok sa tinuod nga kinabuhi?
Si Rommel: band sa kagabhion
Si Rommel ug ang iyang upat ka armadong kauban nangawat sa usa ka balay sa layo nga lugar sa gabii. Kung makita sa korte nga nagtinabangay sila ug nakatabang kanila ang kagabhion ug ang lugar, mahimong isipon ang item 6 (kagabhion, lugar nga walay nagpuyo, band).
Si Liza: ikaduhang conviction
Na-convict si Liza pinaagi sa final judgment sa theft. Sa ulahi, gi-trial siya sa estafa, nga sakop sa samang title sa Code (mga krimen batok sa kabtangan). Mahimo siyang isipon nga recidivist ubos sa item 9.
Si Victor: ang balay sa biktima
Miadto si Victor sa balay sa iyang silingan ug gibunalan niya kini sa sulod, nga walay bisan unsang pag-aghat gikan sa silingan. Ang pagbuhat sa krimen sa dwelling sa biktima usa sa mga circumstance sa item 3.
Unsa ang buot ipasabot niini sa praktis?
- Kinahanglan mapamatud-an. Ang korte ang modesisyon base sa ebidensya kung magamit ba ang usa ka circumstance, ug ang usbon niini mao ang period sa silot, dili ang krimen mismo (gawas kung gigamit kini sa balaod isip qualifying circumstance).
- Danyos. Para sa danyos nga gihatag sa korte sa mga kaso sa pagpatay, tan-awa ang danyos sa kamatayon sa criminal case.
- [Bail](/ceb/law/glossary/bail). Para sa mga krimen nga ang silot reclusion perpetua, tan-awa ang bailable ba ang murder?.
- Alternative circumstances. Ang relasyon, pagkahubog ug edukasyon mahimong mopabug-at o mopagaan. Tan-awa ang Article 15.
- Kahulogan sa usa ka linya. Tan-awa ang glossary entry sa aggravating circumstance.
Unsa ang 21 ka aggravating circumstances?
| No. | Sa yanong pagkasulti |
|---|---|
| 1 | Gipahimuslan sa nakasala ang iyang public position |
| 2 | Gibuhat ang krimen nga walay pagtahod o nga giinsulto ang public authorities |
| 3 | Giinsulto o wala gitahod ang biktima tungod sa iyang ranggo, edad o sekso, o gibuhat ang krimen sa balay (dwelling) sa biktima nga wala siya mag-aghat |
| 4 | Abuse of confidence o klaro nga pagkadili-mapasalamaton |
| 5 | Gibuhat sa palasyo sa Chief Executive o atubangan niya, sa lugar diin ang public authorities nagtuman sa ilang katungdanan, o sa lugar nga simbahanan |
| 6 | Kagabhion, lugar nga walay nagpuyo, o band, kung kini nakatabang sa pagbuhat sa krimen |
| 7 | Sa panahon sa sunog, pagkalunod sa barko, linog, epidemya o laing kalamidad |
| 8 | Uban ang tabang sa armadong mga tawo o mga tawo nga nagsiguro o naghatag og impunity (kalingkawasan sa silot) |
| 9 | Recidivist ang akusado |
| 10 | Nasilotan na kaniadto ang nakasala sa offense nga parehas o mas bug-at ang silot, o sa duha o labaw pa ka krimen nga mas gaan ang silot |
| 11 | Tungod sa bayad, ganti o saad |
| 12 | Pinaagi sa baha, sunog, hilo, buto, pagpasangad o pagdaot sa barko, pagpahiskad sa tren, o laing paagi nga hinungdan sa dakong kadaot ug kagun-oban |
| 13 | Evident premeditation (klaro nga giplanohan daan) |
| 14 | Craft, fraud o disguise (limbong, panglimbong o pagtakuban) |
| 15 | Pagpahimulos sa superior strength, o mga paagi nga gigamit aron pahuyangon ang depensa |
| 16 | Treachery (alevosia) |
| 17 | Mga paagi o kahimtang nga nagdugang og kaulawan (ignominy) sa natural nga epekto sa buhat |
| 18 | Human sa unlawful entry |
| 19 | Pagguba sa bungbong, atop, salog, pultahan o bintana aron mabuhat ang krimen |
| 20 | Uban ang tabang sa mga tawo nga ubos sa kinse anyos, o pinaagi sa motor vehicle, motorized water craft, airship o susamang paagi |
| 21 | Tinuyo nga gipagrabe ang kadaot pinaagi sa pagbuhat og laing kadaot nga dili kinahanglan sa krimen |
Unsa ang treachery?
Ang treachery mao ang circumstance nga kasagarang gihisgutan sa mga kaso sa pagpatay. Gihulagway kini sa Article 14:
There is treachery when the offender commits any of the crimes against the person, employing means, methods, or forms in the execution thereof which tend directly and specially to insure its execution, without risk to himself arising from the defense which the offended party might make.
Sa yanong pagkasulti: adunay treachery kung ang paagi sa pag-atake nagsiguro nga molampos ang krimen ug walay peligro sa nakasala gikan sa depensa sa biktima.
Magamit lang ang treachery sa mga krimen batok sa tawo. Usa usab kini sa mga circumstance nga gilista sa Article 248 nga makahimo sa pagpatay nga murder. Tan-awa ang homicide vs murder.
Kinsa ang recidivist, ug unsa ang band?
Gihulagway sa artikulo ang duha:
A recidivist is one who, at the time of his trial for one crime, shall have been previously convicted by final judgment of another crime embraced in the same title of this Code.
Whenever more than three armed malefactors shall have acted together in the commission of an offense it shall be deemed to have been committed by a band.
Busa ang recidivist kinahanglan aduna nay final conviction sa krimen nga sakop sa samang title sa Code (pananglitan, duha ka krimen batok sa kabtangan). Ang band nanginahanglan og labaw sa tulo ka armadong nakasala nga nagtinabangay, buot ipasabot labing menos upat.
Gihulagway usab sa item 18 ang unlawful entry: "an entrance is effected by a way not intended for the purpose", buot ipasabot misulod sa agianan nga dili para sa pagsulod, sama sa pagsaka sa bintana.
Giunsa pag-usab sa aggravating circumstance ang silot?
Ang mga lagda anaa sa Articles 62 hangtod 64:
- Silot nga adunay tulo ka period. Matod sa Article 64, kung aggravating circumstance ra ang anaa, ipahamtang sa korte ang silot "in its maximum period". Kung walay aggravating ug walay mitigating circumstances, ang medium period ang ipahamtang.
- Adunay kisame. "Whatever may be the number and nature of the aggravating circumstances", bisan pila pa ug unsa pa ang aggravating circumstances, dili makapahamtang ang korte og silot nga mas bug-at kaysa sa gitakda sa balaod, sa iyang maximum period (Article 64, rule 6).
- Pagbalanse. Kung anaa ang mitigating ug aggravating circumstances, timbangon kini sa korte sumala sa ilang gibug-aton (Article 64, rule 4).
- Indivisible penalties. Ang usa ka indivisible penalty, sama sa reclusion perpetua, ipahamtang bisan unsa pa ang mitigating o aggravating circumstances (Article 63).
- Walay doble nga pag-ihap. Matod sa Article 62, ang circumstance nga apil na sa balaod sa paghulagway sa krimen ug sa pagtakda sa silot niini dili na gamiton pag-usab aron pabug-aton ang silot, ingon man ang circumstance nga kauban na gyud sa krimen mismo.
Ang mitigating circumstances mao ang pikas nga bahin. Gilista kini sa Article 13 ug makapagaan sa silot; wala kini gihisgutan niini nga panid.
Unsa ang qualifying circumstance?
Ang pipila ka item sa Article 14 makita usab sa depinisyon sa usa ka krimen. Ang treachery, evident premeditation, superior strength, bayad o ganti, ug sunog o hilo gilista sa Article 248. Didto, sila ang "mo-qualify" sa pagpatay ngadto sa murder, usa ka lahi nga krimen nga mas bug-at ang silot kaysa sa homicide ubos sa Article 249. Kung ingon niana ang paggamit sa circumstance, ang Article 62 nagpugong nga isipon pa kini nga generic aggravating circumstance.
Kanunay nga pangutana
Pila ka aggravating circumstances ang anaa sa Revised Penal Code?
Kawhaan ug usa ang gilista sa Article 14. Lakip niini ang pagpahimulos sa public position, dwelling (balay sa biktima), kagabhion, band, recidivism, evident premeditation, treachery, superior strength ug unlawful entry.
Unsa ang treachery?
Matod sa Article 14, adunay treachery kung ang nakasala mobuhat og krimen batok sa tawo gamit ang mga paagi, pamaagi o porma nga direkta ug espesyal nga nagsiguro nga mahimo kini, nga walay peligro sa iyang kaugalingon gikan sa depensa nga mahimo unta sa biktima.
Kinsa ang recidivist?
Ubos sa Article 14, ang recidivist mao ang tawo nga, sa panahon sa iyang trial para sa usa ka krimen, na-convict na pinaagi sa final judgment sa laing krimen nga sakop sa samang title sa Code.
Unsa ang epekto sa aggravating circumstance sa silot?
Para sa silot nga adunay tulo ka period, matod sa Article 64, kung aggravating circumstance ra ang anaa, ipahamtang sa korte ang silot sa iyang maximum period. Dili gyud molapas ang korte sa maximum period sa silot nga gitakda sa balaod.
Mahimo bang ang samang circumstance mopabug-at ug mohulagway usab sa krimen?
Dili. Matod sa Article 62, ang aggravating circumstance nga apil na sa balaod sa paghulagway sa krimen ug sa pagtakda sa silot niini dili na isipon aron pabug-aton ang silot. Pananglitan, ang treachery makahimo sa pagpatay nga murder ubos sa Article 248.
Kinatibuk-ang impormasyon lang kini, dili legal nga tambag. Alang sa imong kaso, pangutana sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatabang ba kini nga page?