Article 172 ng Family Code: Patunay ng legitimate filiation
Status: May bisa
Ano ang sinasabi ng Article 172?
Nasa English ang opisyal na teksto ng batas.
The filiation of legitimate children is established by any of the following:
(1) The record of birth appearing in the civil register or a final judgment; or
(2) An admission of legitimate filiation in a public document or a private handwritten instrument and signed by the parent concerned.
In the absence of the foregoing evidence, the legitimate filiation shall be roved by:
(1) The open and continuous possession of the status of a legitimate child; or
(2) Any other means allowed by the Rules of Court and special laws.
Ano ang ibig sabihin nito sa simpleng salita?
Sinasabi ng Article 172 ng Family Code kung paano pinapatunayan ang filiation ng legitimate na anak. Ang pangunahing patunay ay ang record of birth sa civil register, isang final judgment, o nakasulat na pag-amin na pinirmahan ng magulang. Kung wala ang mga ito, puwedeng umasa ang anak sa open and continuous possession of the status ng legitimate na anak, o sa anumang ibang ebidensyang pinapayagan ng Rules of Court at mga special law.
Ang "filiation" ay ang legal na relasyon ng anak at magulang. Sa ilalim ng Article 175, pareho ang paraan at ebidensya ng pagpapatunay ng filiation para sa mga anak na ipinanganak sa labas ng kasal.
Paano ito gumagana sa totoong buhay?
Bea: birth certificate na may pirma
Pinirmahan ng tatay ni Bea na si Cesar ang birth certificate niya. Pangunahing patunay ng kanyang filiation ang record of birth na iyon sa ilalim ng Article 172(1).
Dino: walang pirma kahit saan
Hindi pinirmahan ng sinasabing ama ni Dino ang birth certificate niya at hindi ito kailanman sumulat ng anumang pag-amin ng paternity. Walang pangunahing patunay si Dino, kaya dapat siyang umasa sa ibang ebidensya, gaya ng open and continuous possession of status o mga saksi. Hindi sapat ang mga litrato at birth certificate na walang pirma kung ito lang, gaya sa mga kasong Salas at Perla.
Gawa-gawa lang ang mga halimbawang ito para ipakita kung paano gumagana ang patakaran. Hindi ito payo para sa anumang totoong kaso.
Ano ang ibig sabihin nito sa praktika?
- Mga deadline. Sa ilalim ng Article 173, puwedeng mag-file ang legitimate na anak ng kaso para i-claim ang legitimacy habang buhay siya. Kung mamatay ang anak habang menor de edad o habang may sakit sa pag-iisip, may limang taon ang mga tagapagmana para mag-file. Tuloy ang kasong na-file na ng anak kahit mamatay ang isang partido.
- Mga anak na ipinanganak sa labas ng kasal ay sumusunod sa parehong patakaran, na may isang pagkakaiba sa deadline: tingnan ang Article 175.
- Sa PSA hinihingi ang birth record. Tingnan ang gabay sa PSA birth certificate online.
- Nakadepende sa pagkilala ng tatay ang apelyido ng batang ipinanganak sa labas ng kasal: tingnan ang Article 176 at puwede bang gamitin ng illegitimate na anak ang apelyido ng tatay?
- Para sa gabay na tanong-at-sagot, tingnan ang paano patunayan kung sino ang ama.
Ano ang sinasabi ng Article 172?
The filiation of legitimate children is established by any of the following: (1) The record of birth appearing in the civil register or a final judgment; or (2) An admission of legitimate filiation in a public document or a private handwritten instrument and signed by the parent concerned.
In the absence of the foregoing evidence, the legitimate filiation shall be roved by: (1) The open and continuous possession of the status of a legitimate child; or (2) Any other means allowed by the Rules of Court and special laws.
"Roved" ang nakalimbag sa ikalawang talata ng kopya sa E-Library. Sa mga desisyon ng Supreme Court na sumisipi sa article, gaya ng Herrera v. Alba (2005) at Salas v. Matusalem (2013), "proved" ang pagbasa rito.
Ano ang pangunahing patunay?
Nakalista sa unang talata ang pinakamalakas na ebidensya:
- Ang record of birth sa civil register, o isang final judgment na nagdedeklara ng filiation.
- Nakasulat na pag-amin ng magulang sa filiation, sa public document man o sa sulat-kamay na private instrument, na pinirmahan ng magulang.
Sa Aguilar v. Siasat (2015), sapat na ang sinumpaang SSS Form E-1 ng tatay na nagpapangalan sa claimant bilang anak niya: sinabi ng Korte na ang dokumento mismo ay pag-amin ng legitimate filiation sa public document na pinirmahan ng magulang. Sinipi rin nito ang isang naunang ruling: ang pagkilala sa anak sa record of birth, sa will, sa pahayag sa harap ng court of record, o sa anumang authentic na sulat ay consummated act of acknowledgment (buo nang pagkilala), at hindi na kailangan ng iba pang kaso sa korte.
Ano ang tinatanggap at hindi tinatanggap?
Tiningnang mabuti ng Korte ang mga papeles na ipinapakita ng mga tao:
- Birth certificate na walang pirma. Sa Perla v. Baring (2012), walang probative value ang birth certificate na nagpapangalan sa tatay para patunayan ang filiation sa kanya dahil hindi niya ito pinirmahan. Sinabi ng Korte na mataas na standard of proof ang kailangan para patunayan ang paternity at filiation.
- Baptismal certificate. Sa parehong kaso, sinabi ng Korte na dahil hindi kasali ang tatay sa paggawa ng baptismal certificate, hindi ito puwedeng gamitin para patunayan ang paternity.
- Sulat tungkol sa pera. Sa Nepomuceno v. Lopez (2010), walang anumang pahayag tungkol sa filiation ng bata ang sulat-kamay na nangangakong magbibigay ng buwanang suporta, kaya hindi ito pag-amin sa ilalim ng Article 172(2). Sinabi ng Korte na dapat sulat mismo ng sinasabing ama ang sulat.
- Mga litrato at malambing na sulat. Sa Salas v. Matusalem (2013), hindi napatunayan ang filiation ng mga sulat na walang pirma at ng mga litrato ng nanay at anak kasama ang sinasabing ama. Sinabi ng Korte na inconclusive na ebidensya ang mga litrato.
Ano ang ibang patunay sa ikalawang talata?
Kapag wala lang ang pangunahing patunay, puwedeng patunayan ang filiation sa pamamagitan ng:
- Open and continuous possession of the status ng legitimate na anak (hayag at tuloy-tuloy na pagturing sa kanya bilang anak); o
- Anumang ibang paraang pinapayagan ng Rules of Court at mga special law. Sa Salas v. Matusalem (2013), nagbigay ang Korte ng mga halimbawa: baptismal certificate, judicial admission, family Bible kung saan nakasulat ang pangalan ng bata, common reputation tungkol sa pedigree, admission by silence, testimonya ng mga saksi, at iba pang patunay na tinatanggap sa ilalim ng Rule 130. Sinabi nito na dapat ilabas lang ang utos ng recognition at suporta kung napatunayan ang filiation sa clear and convincing evidence.
Isa sa mga ibang paraang ito ang DNA evidence. Tingnan ang Article 175.
Mga madalas itanong
Paano pinapatunayan ang filiation sa ilalim ng Family Code?
Nakalista sa Article 172 ang pangunahing patunay: ang record of birth sa civil register, isang final judgment, o pag-amin ng filiation sa public document o sa sulat-kamay na private instrument na pinirmahan ng magulang. Kung wala ang mga ito, puwedeng patunayan ang filiation sa open and continuous possession of status o sa ibang paraang pinapayagan ng Rules of Court at mga special law.
Sapat ba ang birth certificate na hindi pinirmahan ng tatay?
Hindi, para patunayan ang filiation sa tatay. Sa Perla v. Baring (2012), sinabi ng Supreme Court na walang probative value (bigat bilang ebidensya) ang birth certificate na nagpapangalan sa tatay para patunayan ang filiation sa kanya kung hindi niya ito pinirmahan.
Puwede bang patunayan ng SSS form na pinirmahan ng tatay ang filiation?
Sa Aguilar v. Siasat (2015), itinuring na pag-amin ng legitimate filiation sa public document na pinirmahan ng magulang ang sinumpaang SSS Form E-1 ng tatay na nagpapangalan sa claimant bilang anak niya.
Sapat ba ang mga litrato at baptismal certificate?
Hindi kung ito lang. Sa Salas v. Matusalem (2013), sinabi ng Korte na inconclusive (hindi tiyak) ang mga litrato ng nanay at anak kasama ang sinasabing ama, at sa Perla v. Baring (2012), sinabi nito na hindi puwedeng patunayan ang paternity ng baptismal certificate na ginawa nang hindi kasali ang tatay.
Hanggang kailan puwedeng mag-file ang anak ng kaso para i-claim ang legitimacy?
Sa ilalim ng Article 173, habang buhay ang anak. Kung mamatay ang anak habang menor de edad o habang may sakit sa pag-iisip, mapupunta ang kaso sa mga tagapagmana, na may limang taon para i-file ito.
Pangkalahatang impormasyon lang ito, hindi legal na payo. Para sa kaso mo, magtanong sa abogado, sa Public Attorney's Office (PAO) o sa ahensya.
Nakatulong ba ang page na ito?